Tryb wykonywania przez Narodowy Bank Polski kontroli określonej w przepisach ustawy - Prawo dewizowe.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW1)
z dnia 3 września 2002 r.
w sprawie trybu wykonywania przez Narodowy Bank Polski kontroli określonej w przepisach ustawy - Prawo dewizowe.

Na podstawie art. 42 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§  1. 
Rozporządzenie określa tryb wykonywania przez Narodowy Bank Polski, zwany dalej "NBP", kontroli w zakresie określonym ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, zwanej dalej "ustawą", obejmującym:
1)
udzielone przez Prezesa NBP zezwolenia dewizowe, zwane dalej "zezwoleniami dewizowymi";
2)
działalność kantorową prowadzoną na podstawie zezwolenia Prezesa NBP;
3) 1
 wykonywanie przez rezydentów, dokonujących obrotu dewizowego z zagranicą, obowiązku przekazywania NBP danych w zakresie niezbędnym do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej;
4) 2
 czynności wykonywane przez uprawnione banki w związku z pośrednictwem w dokonywaniu przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń w kraju z nierezydentami, a także przy dokonywaniu przez nierezydentów przekazów gotówkowych za granicę, wpłat gotówkowych na ich własne rachunki bankowe oraz rachunki bankowe innych nierezydentów.

Rozdział  2

Jednostki organizacyjne NBP wykonujące kontrolę

§  2. 
1. 
NBP wykonuje kontrolę poprzez swoje jednostki organizacyjne:
1)
Centralę;
2)
oddziały okręgowe;
3)
Główny Oddział Walutowo-Dewizowy w Warszawie.
2. 
Upoważnienia do przeprowadzania kontroli są udzielane kontrolerom w formie pisemnej:
1)
w Centrali - przez upoważnionego przez Prezesa NBP dyrektora departamentu Centrali lub jego zastępcę;
2)
w oddziałach okręgowych oraz w Głównym Oddziale Walutowo-Dewizowym w Warszawie, zwanych dalej "oddziałami NBP" - przez dyrektora oddziału lub upoważnionego przez niego zastępcę.
§  3. 
1. 
Kontrolerzy będący pracownikami Centrali przeprowadzają kontrolę na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. 
Kontrolerzy będący pracownikami oddziałów NBP przeprowadzają kontrolę na obszarze objętym ich właściwością miejscową.
3. 
Kontrolerzy będący pracownikami Głównego Oddziału Walutowo-Dewizowego w Warszawie przeprowadzają kontrolę na obszarze województwa mazowieckiego.
§  4. 
1.  3
 Kontrolerzy będący pracownikami Centrali przeprowadzają kontrolę w centralach uprawnionych banków oraz wobec rezydentów i nierezydentów, którym Prezes NBP, albo z jego upoważnienia dyrektor departamentu w Centrali, udzielił zezwolenia dewizowego.
2. 
Kontrolerzy będący pracownikami Centrali mogą przeprowadzać kontrolę w zakresie objętym właściwością miejscową i rzeczową oddziałów NBP.
§  5. 
1. 
Kontrolerzy będący pracownikami oddziałów NBP przeprowadzają kontrolę:
1)
wobec rezydentów i nierezydentów, którym dyrektorzy oddziałów NBP udzielili, z upoważnienia Prezesa NBP, zezwolenia dewizowego, zgodnie z właściwością miejscową;
2)
wobec podmiotów, którym dyrektorzy oddziałów NBP udzielili, z upoważnienia Prezesa NBP, zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej;
3)
wobec rezydentów, w zakresie wykonania obowiązku, o którym mowa w § 1 pkt 3, zgodnie z właściwością miejscową.
4) 4
 w oddziałach uprawnionych banków, które mają siedzibę na terenie objętym właściwością miejscową danego oddziału NBP.
2. 
Pracownicy, o których mowa w ust. 1, mogą przeprowadzać kontrolę w zakresie działania Centrali na podstawie pisemnego polecenia udzielonego przez dyrektora departamentu Centrali lub jego zastępcę, upoważnionego przez Prezesa NBP.

Rozdział  3

Czynności kontrolne

§  6. 
Przed przystąpieniem do kontroli, pisemne upoważnienie do jej przeprowadzenia doręcza się osobiście kierownikowi kontrolowanej jednostki, w przypadku kontroli w siedzibie kontrolowanej jednostki, albo jako załącznik do pisma, o którym mowa w § 8 ust. 2, w przypadku kontroli w siedzibie jednostki organizacyjnej NBP.
§  7. 
Kontrolerzy informują kierownika kontrolowanej jednostki o istotnych nieprawidłowościach stwierdzonych w toku kontroli, wskazując na potrzebę niezwłocznego podjęcia działań w celu ich usunięcia.
§  8. 
1. 
Przedmiotem kontroli przeprowadzanej w siedzibie jednostki organizacyjnej NBP jest dokumentacja dostarczona przez kontrolowaną jednostkę.
2. 
Dyrektor jednostki organizacyjnej NBP wykonującej kontrolę lub upoważniony przez niego zastępca mogą wystąpić z pismem do kierownika kontrolowanej jednostki z żądaniem zgłoszenia się osobiście lub oddelegowania upoważnionego pracownika albo przesłania określonych dokumentów lub wyjaśnień do siedziby jednostki organizacyjnej NBP, w wyznaczonym terminie.
3. 
Pismo, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać:
1)
nazwę kontrolowanej jednostki;
2)
zakres kontroli;
3)
określenie żądanych dokumentów lub wyjaśnień;
4)
termin i sposób dostarczenia żądanych dokumentów lub wyjaśnień do siedziby jednostki organizacyjnej NBP, w formie korespondencyjnej lub przez upoważnionego przedstawiciela kontrolowanej jednostki;
5)
podpis i pieczątkę dyrektora jednostki organizacyjnej NBP wykonującej kontrolę lub upoważnionego przez niego zastępcy.
§  9. 
1. 
Kontrola wykonywana w siedzibie kontrolowanej jednostki jest przeprowadzana przez co najmniej dwóch kontrolerów jednocześnie.
2. 
Kontrola wykonywana w siedzibie jednostki organizacyjnej NBP może być przeprowadzana przez jednego kontrolera.
§  10. 
Kontrolę przeprowadza się w dniach i godzinach pracy obowiązujących w kontrolowanej jednostce.
§  11. 
Dokumenty sporządzane przez kontrolowaną jednostkę na potrzeby kontroli powinny być opatrzone stosownymi pieczątkami oraz podpisane przez osoby upoważnione do ich sporządzenia.
§  12. 
1. 
W przypadku konieczności przerwania kontroli, kontrolerzy przekazują kierownikowi kontrolowanej jednostki pisemną informację o jej przerwaniu, w której wyznaczają termin i warunki jej ponownego podjęcia.
2. 
Informację, o której mowa w ust. 1, podpisują kierownik kontrolowanej jednostki oraz kontrolerzy.

Rozdział  4

Ustalenia z kontroli i ich dokumentowanie

§  13. 
Protokół i sprawozdanie, o których mowa w art. 36 ustawy, powinny:
1)
zawierać zwięzły opis wyników kontroli;
2)
wskazywać naruszone przepisy prawne bądź warunki zawarte w zezwoleniu dewizowym lub zezwoleniu na prowadzenie działalności kantorowej;
3)
stanowić podstawę do sformułowania wniosków pokontrolnych i zaleceń.
§  14. 
Protokół i sprawozdanie powinny ponadto zawierać:
1)
nazwę kontrolowanej jednostki w pełnym brzmieniu oraz adres jej siedziby;
2)
imię i nazwisko oraz stanowisko osoby udzielającej upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz datę wystawienia upoważnienia;
3)
imię i nazwisko kontrolera lub kontrolerów;
4)
określenie zakresu kontroli;
5)
określenie okresu objętego kontrolą, a w przypadku protokółu także datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli;
6)
listę osób udzielających wyjaśnień w trakcie kontroli;
7)
określenie dokumentów, na podstawie których przeprowadzono kontrolę;
8)
wykaz załączników stanowiących część składową sprawozdania lub protokółu;
9)
adnotację o przekazaniu kierownikowi kontrolowanej jednostki jednego egzemplarza protokółu albo sprawozdania;
10)
pouczenie o prawie i trybie składania przez kontrolowaną jednostkę zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokóle lub sprawozdaniu;
11)
imiona i nazwiska członków organu zarządzającego kontrolowanej jednostki, w przypadku osób prawnych.
§  15. 
Kopie dokumentów źródłowych, zestawienia, obliczenia oraz wyjaśnienia i oświadczenia, na podstawie których kontrolerzy dokonali ustaleń w toku przeprowadzonej kontroli, stanowią załączniki do protokółu albo sprawozdania z kontroli.
§  16. 
1. 
Kontrolerzy przekazują protokół kierownikowi kontrolowanej jednostki wraz z pismem określającym termin jego podpisania, który nie może być dłuższy niż 7 dni od dnia doręczenia protokółu.
2. 
Protokół podpisuje się w siedzibie kontrolowanej jednostki albo w siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej NBP wykonującej kontrolę.
3. 
Protokół opatrzony pieczęcią właściwej jednostki organizacyjnej NBP, po jego odczytaniu podpisują, parafując każdą ze stron, kontrolerzy, pod imiennymi pieczątkami określającymi ich stanowiska służbowe, oraz przedstawiciel kontrolowanej jednostki, pod pieczątkami firmową i imienną.
§  17. 
1. 
Sprawozdanie podpisuje się w siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej NBP, wykonującej kontrolę.
2. 
Sprawozdanie opatrzone pieczęcią właściwej jednostki organizacyjnej NBP, po uprzednim parafowaniu każdej ze stron, podpisuje kontroler pod imienną pieczątką określającą również jego stanowisko służbowe.

Rozdział  5

Postępowanie pokontrolne

§  18. 
W przypadku stwierdzenia w toku kontroli rażącego naruszenia przepisów prawa lub warunków udzielonego zezwolenia dewizowego, lub zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej, kontrolerzy występują do Prezesa NBP albo dyrektora jednostki organizacyjnej NBP, który wydał takie zezwolenie, o jego uchylenie.
§  19. 
Kierownik kontrolowanej jednostki jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaleceń pokontrolnych, poinformować w formie pisemnej jednostkę organizacyjną NBP, wykonującą kontrolę, o działaniach podjętych w celu wykonania zaleceń pokontrolnych.

Rozdział  6

Przepisy końcowe

§  20. 
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 1999 r. w sprawie trybu wykonywania kontroli dewizowej przez Narodowy Bank Polski (Dz. U. Nr 27, poz. 249).
§  21. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 października 2002 r.
______

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).

1 § 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2004 r. (Dz.U.04.160.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 lipca 2004 r.
2 § 1 pkt 4 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2004 r. (Dz.U.04.160.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 lipca 2004 r.
3 § 4 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2004 r. (Dz.U.04.160.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 lipca 2004 r.
4 § 5 ust. 1 pkt 4 dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2004 r. (Dz.U.04.160.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 lipca 2004 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2002.154.1275

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb wykonywania przez Narodowy Bank Polski kontroli określonej w przepisach ustawy - Prawo dewizowe.
Data aktu: 03/09/2002
Data ogłoszenia: 21/09/2002
Data wejścia w życie: 01/10/2002