Zm.: ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne oraz ustawa - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

USTAWA
z dnia 15 lutego 2002 r.
o zmianie ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne oraz ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

Art.  1. 

W ustawie z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, Nr 57, poz. 618, Nr 62, poz. 681 i Nr 63, poz. 701 oraz z 2000 r. Nr 43, poz. 488 i Nr 50, poz. 600) wprowadza się następujące zmiany:

1) 1
 dodaje się art. 4a w brzmieniu:

"Art. 4a. 1. Służbą w rozumieniu ustawy nie jest pełnienie jej w jednostkach, o których mowa w art. 2 ust. 1, którego obowiązek wynikał z ustawy obowiązującej w tym czasie.

2-5. (utraciły moc).";

2)
w art. 17:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Stroną reprezentującą interes publiczny w postępowaniu lustracyjnym jest Rzecznik Interesu Publicznego, zwany dalej «Rzecznikiem».",

b)
w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) spełnia warunki wymagane do zajmowania stanowiska sędziego,"

c)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. W przypadku powołania na stanowisko Rzecznika lub jego zastępcy sędziego lub prokuratora, są oni delegowani do pełnienia tych funkcji przez organy właściwe według przepisów o ustroju sądów lub o prokuraturze.";

3)
dodaje się art. 17da i 17db w brzmieniu:

"Art. 17da. 1. Analizy oświadczeń Rzecznik dokonuje z uwzględnieniem kolejności, według której zostały wymienione w art. 7 funkcje publiczne.

2. W uzasadnionych przypadkach Rzecznik może odstąpić od analizy oświadczeń według kolejności, o której mowa w ust. 1. O odstępstwach takich Rzecznik przekazuje informacje wraz z uzasadnieniem do Sądu.

Art. 17db. 1. W przypadku powstania wątpliwości co do zgodności oświadczenia z prawdą, Rzecznik informuje o tym osobę, na której ciążył obowiązek złożenia oświadczenia, a także informuje o możliwości złożenia wyjaśnień; z czynności złożenia wyjaśnień sporządza się protokół.

2. W terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia informacji, o której mowa w ust. 1, Rzecznik składa wniosek do Sądu o wszczęcie postępowania lustracyjnego albo powiadamia osobę, na której ciążył obowiązek złożenia oświadczenia, o braku podstaw do złożenia takiego wniosku.

3. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2, nie stoi na przeszkodzie podjęciu postępowania w razie ujawnienia nowych dowodów. W przypadku podjęcia postępowania stosuje się przepisy ust. 1 i 2.";

4)
skreśla się art. 18;
5)
w art. 18a:
a)
w ust. 1 skreśla się wyrazy "oraz art. 18b ust. 4",
b) 2
 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

"5. W przypadku rezygnacji osoby, która złożyła oświadczenie, z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołania jej z takiej funkcji, jeżeli nastąpiło to przed wszczęciem postępowania lustracyjnego, Rzecznik nie kieruje do Sądu wniosku o wszczęcie postępowania lustracyjnego. W stosunku do osoby, wobec której Rzecznik nie skierował do Sądu wniosku o wszczęcie postępowania lustracyjnego albo Sąd umorzył postępowanie lustracyjne, nie stosuje się przepisu art. 7 ust. 2a.";

6)
skreśla się art. 18b;
7)
art. 19 otrzymuje brzmienie:

"Art. 19. W postępowaniu lustracyjnym, w tym odwoławczym oraz kasacyjnym, w zakresie nieuregulowanym przepisami niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, z tym że wyłączenie jawności postępowania następuje również na żądanie osoby poddanej postępowaniu lustracyjnemu.";

8)
w art. 21 skreśla się ust. 4;
9)
w art. 22:
a)
w ust. 1 po wyrazach "Postępowanie lustracyjne" dodaje się wyrazy "w pierwszej instancji",
b)
w ust. 2 skreśla się zdanie drugie;
10)
w art. 24 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:

"6. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w terminie 3 miesięcy od daty jej wniesienia.";

11)
art. 28 otrzymuje brzmienie:

"Art. 28. Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające niezgodność z prawdą oświadczenia osoby lustrowanej podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej «Monitor Polski» w przypadku, gdy:

1) nie wniesiono kasacji w terminie przewidzianym dla stron,

2) kasację pozostawiono bez rozpoznania,

3) kasację oddalono.";

12)
w art. 30 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

"4. Skutki opisane w ust. 1-3 zachodzą w przypadku, gdy:

1) nie wniesiono kasacji w terminie przewidzianym dla stron,

2) kasację pozostawiono bez rozpoznania,

3) kasację oddalono.";

13)
w art. 31 w ust. 1 w zdaniu pierwszym po wyrazach "minister właściwy do spraw zagranicznych" dodaje się wyrazy ", Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu";
14)
w art. 32 po wyrazach "Szefem Urzędu Ochrony Państwa" dodaje się wyrazy ", Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu";
15)
w załączniku w części A użyte dwukrotnie wyrazy "świadomym i tajnym współpracownikiem* organów bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 1, art. 2 i art. 4" zastępuje się wyrazami "świadomym i tajnym współpracownikiem* organów bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 1, art. 2, art. 4 i art. 4a".
Art.  2. 

W ustawie z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499, Nr 74, poz. 786 i Nr 154, poz. 1802) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 177 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

"5. Wygaśnięcie mandatu posła z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 8, następuje, jeżeli w stosunku do prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 144 ust. 5 pkt 3:

1) nie wniesiono kasacji w terminie przewidzianym dla stron,

2) kasację pozostawiono bez rozpoznania,

3) kasację oddalono.";

2)
w art. 213 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

"5. Wygaśnięcie mandatu senatora z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 8, następuje, jeżeli w stosunku do prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 144 ust. 5 pkt 3, w związku z art. 190:

1) nie wniesiono kasacji w terminie przewidzianym dla stron,

2) kasację pozostawiono bez rozpoznania,

3) kasację oddalono."

Art.  3. 

Rzecznik Interesu Publicznego oraz jego zastępcy, powołani na podstawie dotychczasowych przepisów, pełnią swoje obowiązki do końca okresu, na który zostali powołani.

Art.  4. 
1. 
Przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych i niezakończonych prawomocnym orzeczeniem Sądu.
2. 
Czynności w sprawach, o których mowa w ust. 1, dokonane przed wejściem w życie ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
Art.  5. 

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1 Z dniem 25 czerwca 2002 r. art. 1 pkt 1 w zakresie, w jakim do ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz.U.99.42.428) dodaje art. 4a ust. 2-5, został uznany za niezgodny z art. 7, art. 118 ust. 1 i art. 121 ust. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. (Dz.U.02.84.765).
2 Z dniem 25 czerwca 2002 r. art. 1 pkt 5 lit. b) w zakresie, w jakim do art. 18a ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz.U.99.42.428) dodaje ust. 5 zdanie drugie, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. (Dz.U.02.84.765).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2002.14.128

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne oraz ustawa - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.
Data aktu: 15/02/2002
Data ogłoszenia: 21/02/2002
Data wejścia w życie: 08/03/2002