Szczegółowe zasady współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ubezpieczonymi i płatnikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ
z dnia 17 sierpnia 2000 r.
w sprawie szczegółowych zasad współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ubezpieczonymi i płatnikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego.

Na podstawie art. 175 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801 i 802 i Nr 106, poz. 1215 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 26, Nr 9, poz. 118, Nr 19, poz. 238 i Nr 56, poz. 678) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa zasady współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "Zakładem", z ubezpieczonymi i płatnikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem 1 stycznia 1999 r. opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek.
§  2.
1.
Organ rentowy, właściwy ze względu na siedzibę płatnika składek, zwraca się do płatnika składek z wezwaniem o nadesłanie skompletowanej dokumentacji w celu ustalenia kapitału początkowego dla osób, za które płatnik ten przekazuje do Zakładu imienne raporty miesięczne, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do płatnika składek:
1)
będącego zleceniodawcą,
2)
będącego osobą fizyczną zatrudniającą pracowników, nie wypłacającą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego,
3)
opłacającego składkę za osoby współpracujące.
§  3.
Przepis § 2 ust. 1 stosuje się odpowiednio do płatnika składek opłacającego składki na własne ubezpieczenie.
§  4.
Płatnik składek, o którym mowa w § 2 ust. 1, może zebrać dokumentację w celu ustalenia kapitału początkowego także dla osoby, w stosunku do której jego obowiązek przekazywania raportów miesięcznych do Zakładu ustał przed dniem otrzymania wezwania o nadesłanie skompletowanej dokumentacji w celu ustalenia kapitału początkowego.
§  5.
1.
Osoba nie podlegająca ubezpieczeniu emerytalnemu oraz osoba, za którą składki na ubezpieczenie emerytalne opłaca płatnik składek, o którym mowa w § 2 ust. 2, zgłasza wniosek o ustalenie kapitału początkowego wraz z dokumentacją w organie rentowym właściwym ze względu na swoje miejsce zamieszkania, a gdy nie ma miejsca zamieszkania w Polsce - w organie rentowym właściwym ze względu na miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały w Polsce.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium z powiatowego urzędu pracy oraz do osób pobierających zasiłki stałe lub gwarantowane zasiłki okresowe z pomocy społecznej.
3.
W przypadku zgłoszenia wniosku o ustalenie kapitału początkowego przez pełnomocnika, do wniosku należy dołączyć pełnomocnictwo.
§  6.
1.
W wezwaniu, o którym mowa w § 2 ust. 1, organ rentowy określa termin oraz harmonogram zgłaszania dokumentacji. Przy określaniu terminu organ rentowy bierze pod uwagę liczbę osób, dla których ustalany będzie kapitał początkowy.
2.
Płatnik składek zawiadamia ubezpieczonego o wskazanym przez organ rentowy terminie zgłoszenia dokumentacji i wzywa ubezpieczonego do dostarczenia płatnikowi tej dokumentacji. Przepisy § 10 stosuje się odpowiednio.
3.
Termin może być przedłużony, gdy nadesłanie dokumentacji w terminie wskazanym w wezwaniu organu rentowego nie jest możliwe z ważnych powodów.
§  7.
1.
Jeżeli ubezpieczony, który przed dniem 1 stycznia 1999 r. podlegał ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia u więcej niż jednego płatnika składek, otrzyma wezwanie dostarczenia dokumentacji od jednego z tych płatników, zwraca się do pozostałych płatników o wydanie dokumentacji, którą następnie przekazuje płatnikowi składek, który wezwał go do jej dostarczenia.
2.
Jeżeli ubezpieczony otrzymał wezwanie dostarczenia dokumentacji równocześnie od więcej niż jednego płatnika składek, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że całość dokumentacji ubezpieczony przekazuje temu płatnikowi składek, który pierwszy zwrócił się z wezwaniem.
3.
Dopuszcza się możliwość przekazania przez ubezpieczonego dokumentacji uzyskanej od pozostałych płatników bezpośrednio organowi rentowemu, z tym że ubezpieczony obowiązany jest do powiadomienia każdego z płatników składek o fakcie przekazania dokumentacji organowi rentowemu.
§  8.
W przypadku gdy przed dniem 1 stycznia 1999 r. płatnik składek opłacał składki na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego opłacającego równocześnie składki na własne ubezpieczenie społeczne, ubezpieczony przekazuje płatnikowi składek informację o okresie opłacania składek na to ubezpieczenie oraz o nazwie organu rentowego. Przepis § 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
§  9.
Płatnik składek przekazuje dokumentację do organu rentowego, który zwrócił się do niego o jej nadesłanie.
§  10.
1.
Płatnik składek może, za zgodą ubezpieczonego wyrażoną na piśmie, prowadzić postępowanie wyjaśniające w celu zebrania dokumentacji służącej ustaleniu kapitału początkowego.
2.
W ramach postępowania, o którym mowa w ust. 1, obecni płatnicy składek mogą zwrócić się do byłych płatników składek o przekazanie dokumentacji dotyczącej ubezpieczonych, dołączając kopię oświadczenia ubezpieczonego o wyrażeniu zgody na przekazanie dokumentacji.
3.
W razie niewyrażenia zgody, o której mowa w ust. 1, obowiązek skompletowania dokumentacji obciąża ubezpieczonego.
§  11.
Płatnik składek wystawia dokumenty niezbędne do ustalenia kapitału początkowego dla osób, za które opłacał składki na ubezpieczenie społeczne, oraz dla osób, które pozostawały w stosunku służby przed dniem 1 stycznia 1999 r. i nie spełnią warunków do nabycia prawa do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej.
§  12.
Do obowiązków płatnika składek należy w szczególności:
1)
poinformowanie ubezpieczonego o posiadanej dokumentacji,
2)
przyjęcie dokumentacji od ubezpieczonego, zabezpieczenie jej i przesłanie do organu rentowego w ustalonym terminie,
3)
udzielenie ubezpieczonemu informacji o innych miejscach przechowywania dokumentacji służącej ustaleniu kapitału początkowego.
§  13.
Organ rentowy, o którym mowa w § 9, przekazuje dokumentację nadesłaną przez płatnika składek organowi rentowemu właściwemu do wydania decyzji w sprawie kapitału początkowego ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego, a gdy ubezpieczony nie ma miejsca zamieszkania w Polsce - organowi rentowemu właściwemu ze względu na miejsce ostatniego zameldowania ubezpieczonego na pobyt stały w Polsce, informując o tym fakcie ubezpieczonego i obecnego płatnika składek.
§  14.
W przypadku gdy w dokumentacji zostały wykazane okresy ubezpieczenia za granicą, które na podstawie zawartych przez Polskę umów międzynarodowych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego podlegają uwzględnieniu jako okresy ubezpieczenia w Polsce, organ rentowy przekazuje całość dokumentacji do jednostki realizującej określoną umowę międzynarodową, informując o tym fakcie ubezpieczonego i obecnego płatnika składek.
§  15.
1.
Organ rentowy zwraca się do płatnika składek o skompletowanie i nadesłanie dokumentacji zgodnie z harmonogramem oraz w ramach terminarza wysyłania żądań.
2.
Przy tworzeniu terminarza organ rentowy uwzględnia liczbę płatników składek mających siedzibę na jego terenie działania i liczbę ubezpieczonych pozostających w ubezpieczeniu u tych płatników.
3.
Terminarz podlega bieżącej aktualizacji w razie uzyskania informacji o zmianach liczby płatników i ubezpieczonych pozostających w ubezpieczeniu u tych płatników.
4.
O aktualizacji terminarza organ rentowy informuje płatnika składek, wskazując nowy termin (terminy) zgłaszania dokumentacji.
5.
Organ rentowy kieruje wezwania o nadesłanie dokumentacji ubezpieczonych w pierwszej kolejności do płatników składek znajdujących się w upadłości bądź w likwidacji.
§  16.
Po ustaleniu kapitału początkowego organ rentowy zwraca ubezpieczonemu oryginały dokumentów, zostawiając w aktach poświadczone przez siebie kserokopie.
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2000.72.846

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ubezpieczonymi i płatnikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego.
Data aktu: 17/08/2000
Data ogłoszenia: 31/08/2000
Data wejścia w życie: 15/09/2000