Nakładanie, uiszczanie i ściąganie grzywien w postępowaniu mandatowym.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 5 marca 1991 r.
w sprawie nakładania, uiszczania i ściągania grzywien w postępowaniu mandatowym.

Na podstawie art. 68 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 12, poz. 116, z 1972 r. Nr 49, poz. 312, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 16, poz. 125 i Nr 45, poz. 291, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, Nr 43, poz. 251 i Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 94, poz. 419, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 95, poz. 475 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 102, poz. 643 i Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:
§  1.
Użyte w rozporządzeniu określenie funkcjonariusz oznacza policjanta lub upoważnionego do nakładania i przyjmowania grzywien w drodze mandatu karnego funkcjonariusza innego organu.
§  2.
W drodze mandatu karnego nie nakłada się grzywny:
1)
za wykroczenia, za które należałoby orzec karę dodatkową, nawiązkę, obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego, obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody, zniszczonego lub uszkodzonego przedmiotu, ukradzionego, przywłaszczonego lub wyłudzonego mienia, albo
2)
gdy sprawca wykroczenia znajduje się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, albo
3)
gdy sprawca dopuścił się wykroczenia o charakterze chuligańskim.
§  3.
1.
Nakładając grzywnę w drodze mandatu karnego, funkcjonariusz obowiązany jest określić wykroczenie zarzucane obwinionemu.
2.
Warunkiem nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego jest wyrażenie przez sprawcę wykroczenia zgody na przyjęcie mandatu.
§  4.
1.
W postępowaniu mandatowym można nakładać grzywny w drodze mandatu karnego:
1)
kredytowanego, wydawanego ukaranemu za pokwitowaniem odbioru,
2)
gotówkowego, wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył, jeżeli wysokość grzywny nie przekroczy 100 zł.
2.
Mandatem karnym kredytowanym można również nałożyć grzywnę zaocznie, w razie stwierdzenia pod nieobecność sprawcy - naocznie lub za pomocą urządzenia pomiarowo-kontrolnego - popełnienia wykroczenia, gdy nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy.
§  5.
1.
Funkcjonariusz, wydając za pokwitowaniem odbioru mandat karny kredytowany, poucza ukaranego o obowiązku uiszczenia nałożonej grzywny w terminie siedmiu dni oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w tym terminie.
2.
Pokwitowanie odbioru mandatu karnego kredytowanego przekazuje się niezwłocznie do właściwego urzędu wojewódzkiego albo urzędu gminy (miasta), z uwzględnieniem przepisów § 7 ust. 1 i 2.
§  6.
1.
Mandat karny staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył, lub z chwilą pokwitowania odbioru mandatu karnego kredytowanego przez ukaranego, a jeżeli był nałożony pod nieobecność sprawcy - z chwilą uiszczenia grzywny we wskazanym terminie.
2.
W razie ukarania grzywną w drodze mandatu karnego za czyn nie będący wykroczeniem, należy zwrócić uiszczoną grzywnę.
§  7.
1.
Grzywnę nałożoną w drodze mandatu karnego kredytowanego ukarany wpłaca do kasy właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W razie nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego kredytowanego przez funkcjonariusza straży gminnej (miejskiej), ukarany wpłaca ją do kasy urzędu gminy (miasta) lub na rachunek bankowy tego urzędu.
3.
W razie dokonania wpłaty grzywny, o której mowa w ust. 1 i 2, na rachunek bankowy, koszty z tym związane ponosi ukarany.
§  8.
W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczenia w oznaczonym terminie grzywny nałożonej pod nieobecność sprawcy mandatem karnym kredytowanym, organ uprawniony do jej nałożenia występuje do kolegium do spraw wykroczeń z wnioskiem o ukaranie sprawcy. We wniosku o ukaranie należy przytoczyć fakt odmowy przyjęcia mandatu lub nieuiszczenia w określonym terminie grzywny nałożonej pod nieobecność sprawcy.
§  9.
W razie nieuiszczenia w terminie grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym, przyjętym przez ukaranego za pokwitowaniem odbioru, ściąga się ją w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
§  10.
Grzywny w drodze mandatu karnego nakłada się wykorzystując formularze stanowiące załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia.
§  11.
1.
Kwoty pieniężne uzyskane z grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy właściwego urzędu wojewódzkiego albo do kasy lub na rachunek bankowy urzędu gminy, z uwzględnieniem przepisów § 7 ust. 1 i 2. Opłaty pocztowe i bankowe związane z dokonaniem wpłaty obciążają rachunki bankowe tych urzędów.
2.
Kwoty pieniężne uzyskane z grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego przez policjantów wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy właściwego urzędu wojewódzkiego, za pośrednictwem właściwej jednostki Policji.
§  12.
Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 1 grudnia 1971 r. w sprawie nakładania, uiszczania i ściągania grzywien w postępowaniu mandatowym (Dz. U. Nr 34, poz. 302, z 1972 r. Nr 38, poz. 250, z 1975 r. Nr 46, poz. 252, z 1985 r. Nr 35, poz. 166 i z 1988 r. Nr 25, poz. 181).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

BLOCZEK MANDATÓW KARNYCH

(pominięty)

ZAŁĄCZNIK Nr  2

BLOCZEK MANDATÓW KARNYCH KREDYTOWANYCH

(pominięty)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.94.601 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nakładanie, uiszczanie i ściąganie grzywien w postępowaniu mandatowym.
Data aktu: 05/03/1991
Data ogłoszenia: 24/07/1998
Data wejścia w życie: 15/03/1991