Organy uprawnione i organy obowiązane do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz tryb ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 15 kwietnia 1998 r.
w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku.

Na podstawie art. 90e ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934) zarządza się, co następuje:
§  1.
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów:
1) 1
są obowiązane:
a)
Policja,
b)
Inspekcja Transportu Drogowego,
2)
są uprawnione:
a)
Straż Graniczna,
b)
organy celne,
c)
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny,
d)
inne organy uprawnione, na podstawie odrębnych przepisów, do kontroli ruchu drogowego.
§  2.
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego:
1) 2
jest obowiązany starosta właściwy ze względu na położenie gospodarstwa rolnego lub miejsce zamieszkania rolnika,
2)
są uprawnione:
a)
zarząd gminy właściwej ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub miejsce zamieszkania rolnika,
b)
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
§  3.
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia budynków, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, od ognia i innych zdarzeń losowych są uprawnieni:
1) 3
starosta właściwy ze względu na położenie gospodarstwa rolnego,
2)
zarząd gminy właściwej ze względu na miejsce położenia budynków,
3)
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
§  4. 4
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności doradztwa podatkowego są uprawnione:
1)
Krajowa Rada Doradców Podatkowych,
2)
minister właściwy do spraw finansów publicznych.
§  5. 5
 
1.
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów przyjmujących zamówienie na świadczenia zdrowotne za szkody wyrządzone przy udzielaniu tych świadczeń jest uprawniony minister właściwy do spraw zdrowia.
2.
Do przeprowadzenia kontroli wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, są uprawnione także organy, w zakresie udzielonego zamówienia na świadczenia zdrowotne, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935 oraz z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948 i Nr 114, poz. 1193).
§  5a. 6
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej adwokatów za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej są uprawnione:
1)
okręgowa rada adwokacka właściwa ze względu na siedzibę zawodową adwokata,
2)
Minister Sprawiedliwości.
§  5b. 7
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej radców prawnych za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej są uprawnione:
1)
rada okręgowej izby radców prawnych właściwa ze względu na miejsce zamieszkania radcy prawnego,
2)
Minister Sprawiedliwości.
§  5c. 8
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej notariuszy za szkody wyrządzone przy dokonywaniu czynności notarialnych są uprawnione:
1)
rada izby notarialnej właściwa ze względu na siedzibę kancelarii notarialnej,
2)
Minister Sprawiedliwości.
§  5d. 9
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej rzeczników patentowych za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej są uprawnione:
1)
Krajowa Rada Rzeczników Patentowych,
2)
minister właściwy do spraw gospodarki.
§  5e. 10
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej architektów oraz inżynierów budownictwa, za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, są uprawnione:
1)
w stosunku do architektów - okręgowa rada izby architektów właściwa ze względu na miejsce zamieszkania architekta,
2)
w stosunku do inżynierów budownictwa - okręgowa rada izby inżynierów budownictwa właściwa ze względu na miejsce zamieszkania inżyniera budownictwa,
3)
organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
§  5f. 11
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, za szkody wyrządzone odbiorcom usług certyfikacyjnych, jest uprawniony minister właściwy do spraw gospodarki.
§  5g. 12
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług detektywistycznych, za szkody wyrządzone podczas wykonywania czynności detektywa, jest uprawniony minister właściwy do spraw wewnętrznych.
§  6. 13
Do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia przewidzianych na mocy obowiązujących ustaw lub ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, z wyjątkiem umów ubezpieczenia, o których mowa w § 4, 5 i 5a-5g, są uprawnieni przedstawiciele Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
§  7.
1.
Jeżeli osoba kontrolowana nie przedstawi organowi uprawnionemu lub obowiązanemu do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego dokumentu potwierdzającego zawarcie tej umowy, organ zawiadamia o powyższym pisemnie, w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia lub zakończenia kontroli:
1)
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w przypadku umów ubezpieczenia:
a)
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów,
b)
odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego,
c)
odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności doradztwa podatkowego,
d)
odpowiedzialności cywilnej podmiotów przyjmujących zamówienie na świadczenia zdrowotne za szkody wyrządzone przy udzielaniu tych świadczeń,
e) 14
od odpowiedzialności cywilnej adwokatów za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej,
f) 15
od odpowiedzialności cywilnej radców prawnych za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej,
g) 16
od odpowiedzialności cywilnej notariuszy za szkody wyrządzone przy dokonywaniu czynności notarialnych,
h) 17
od odpowiedzialności cywilnej rzeczników patentowych za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej,
i) 18
od odpowiedzialności cywilnej architektów oraz inżynierów budownictwa za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
j) 19
odpowiedzialności cywilnej kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne za szkody wyrządzone odbiorcom usług certyfikacyjnych,
k) 20
odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług detektywistycznych za szkody wyrządzone podczas wykonywania czynności detektywa,
2)
gminę właściwą ze względu na miejsce położenia budynków w przypadku umów ubezpieczenia budynków, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, od ognia i innych zdarzeń losowych.
2. 21
Po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny lub gmina wzywa wskazaną osobę do uiszczenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, opłaty za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia lub udokumentowania zawarcia umowy ubezpieczenia zgodnie z ogólnymi warunkami tego ubezpieczenia.
3.
Po bezskutecznym upływie terminu określonego w ust. 2 dochodzenie roszczenia następuje na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.
§  7a. 22
 
1.
W przypadku, o którym mowa w art. 90e ust. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, opłata może być wniesiona przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, pobierają organy celne oraz przekazują na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w terminie 30 dni od dnia jej pobrania.
3.
Pobieranie przez organ celny opłaty, o której mowa w ust. 1, następuje przez jej wpłatę do kasy organu celnego lub na wyznaczony rachunek bankowy organu celnego.
4.
Potwierdzenie wniesienia opłaty, o której mowa w ust. 1, jest dokonywane na druku Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
5.
Druki, o których mowa w ust. 4, są dostarczane nieodpłatnie do izb celnych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
§  8. 23
Wysokość opłaty, o której mowa w art. 90e ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, na dany rok kalendarzowy jest ogłaszana przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych, w formie obwieszczenia, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 1991 r. w sprawie organów uprawnionych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umów ubezpieczeń obowiązkowych oraz trybu ustalania i egzekwowania opłat za niewykonanie tego obowiązku (Dz. U. Nr 53, poz. 228).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1 § 1 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
2 § 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
3 § 3 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
4 § 4:

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.

5 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
6 § 5a dodany przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
7 § 5b dodany przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
8 § 5c dodany przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
9 § 5d dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2002 r. (Dz.U.02.23.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 2002 r.
10 § 5e dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
11 § 5f dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
12 § 5g dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
13 § 6:

- zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2002 r. (Dz.U.02.23.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 2002 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.

14 § 7 ust. 1 lit. e) dodana przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
15 § 7 ust. 1 lit. f) dodana przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
16 § 7 ust. 1 lit. g) dodana przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.
17 § 7 ust. 1 pkt 1 lit. h) dodana przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2002 r. (Dz.U.02.23.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 2002 r.
18 § 7 ust. 1 pkt 1 lit. i) dodana przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
19 § 7 ust. 1 pkt 1 lit. j) dodana przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
20 § 7 ust. 1 pkt 1 lit. k) dodana przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
21 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2002 r. (Dz.U.02.23.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 2002 r.
22 § 7a dodany przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2002 r. (Dz.U.02.192.1608) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 grudnia 2002 r.
23 § 8:

- zmieniony przez § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2000 r. (Dz.U.00.120.1285) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2001 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2002 r. (Dz.U.02.23.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 2002 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.74.474

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organy uprawnione i organy obowiązane do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz tryb ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku.
Data aktu: 15/04/1998
Data ogłoszenia: 18/06/1998
Data wejścia w życie: 03/07/1998