Wyznaczanie zakładów pracy, w których jest wykonywana kara ograniczenia wolności oraz praca społecznie użyteczna orzeczona w zamian nieściągalnej grzywny, szczegółowe obowiązki tych zakładów w zakresie zatrudniania skazanych i zasady gospodarowania uzyskanymi z tego tytułu środkami oraz przysługujące ulgi zakładom.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 25 sierpnia 1998 r.
w sprawie wyznaczania zakładów pracy, w których jest wykonywana kara ograniczenia wolności oraz praca społecznie użyteczna orzeczona w zamian nieściągalnej grzywny, szczegółowych obowiązków tych zakładów w zakresie zatrudniania skazanych i zasad gospodarowania uzyskanymi z tego tytułu środkami oraz przysługujących ulg zakładom.

Na podstawie art. 58 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 i Nr 160, poz. 1083) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Na wniosek prezesa sądu rejonowego właściwy organ samorządu terytorialnego wyznacza komunalne zakłady pracy, zwane dalej "zakładami", w których jest wykonywana praca wskazana przez sąd w czasie wykonywania kary ograniczenia wolności oraz praca społecznie użyteczna orzeczona w zamian nieściągalnej grzywny, zwane dalej "pracą".
2.
Wykaz wyznaczonych zakładów, o których mowa w ust. 1, właściwy organ samorządu terytorialnego przesyła prezesowi sądu rejonowego.
§  2.
Zakłady są obowiązane zgłaszać właściwemu miejscowo sądowi rodzaj pracy i liczbę skazanych, którzy mogliby ją wykonywać, oraz przewidywaną liczbę godzin pracy w przeliczeniu na jednego skazanego. O zmianie tych danych zakład jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwy sąd.
§  3.
1.
Zakład jest obowiązany zatrudnić skazanego skierowanego przez sąd w celu wykonywania pracy, pouczyć go o obowiązku sumiennej i wydajnej pracy oraz konieczności przestrzegania ustalonego organizacją pracy porządku i dyscypliny.
2.
Przy podziale pracy uwzględnia się wiek skazanego, stan jego zdrowia i, w miarę możliwości, umiejętności lub posiadane kwalifikacje.
3.
Zakład jest obowiązany wobec skazanego:
1)
poddać go badaniom lekarskim, na zasadach dotyczących pracowników, w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na określonym stanowisku,
2)
zapoznać go z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,
3)
zapewnić mu bezpieczne i higieniczne warunki pracy, środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, przewidziane do stosowania na danym stanowisku pracy.
4.
Kobiet i młodocianych do lat 18 nie wolno kierować do wykonywania prac im wzbronionych.
5.
Do prac, które mogą wykonywać tylko osoby odpowiadające określonym wymogom sanitarno-epidemiologicznym, kieruje się skazanych spełniających te wymogi określone w odrębnych przepisach.
§  4.
W związku z wykonywaniem pracy zakład jest obowiązany ubezpieczyć skazanego od następstw nieszczęśliwych wypadków.
§  5.
1.
Zakład przydziela skazanemu pracę w wymiarze godzin określonym w orzeczeniu i dokonuje podziału godzin pracy na tygodnie oraz dnie w sposób odpowiadający organizacji pracy przez niego wykonywanej. Przy rozdziale godzin pracy, w miarę możliwości, uwzględnia się prośbę skazanego.
2.
Czas pracy skazanego, który nie pozostaje w stosunku pracy, nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę; na wniosek skazanego może być przedłużony do 12 godzin.
3.
Skazanemu pozostającemu w zatrudnieniu należy przydzielić pracę, którą może on wykonywać w czasie niewykonywania tego zatrudnienia. Łączny czas pracy skazanego nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę; na wniosek skazanego może być przedłużony do 12 godzin.
4.
Czas pracy skazanych:
1)
skierowanych do pracy na stanowiskach, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
2)
kobiet w ciąży,
3)
młodocianych do lat 18

- nie może przekroczyć 8 godzin na dobę lub niższego wymiaru godzin przewidzianego w przepisach szczególnych.

§  6.
Praca skazanych jest wykonywana w formie pracy dozorowanej.
§  7.
1.
Zakład kieruje skazanych do pracy w zorganizowanych grupach.
2.
W uzasadnionych wypadkach zakład może wyznaczyć skazanemu indywidualną normę pracy odpowiadającą liczbie godzin, które mogą być przepracowane w danym dniu.
§  8.
1.
Zakład wyznacza pracownika odpowiedzialnego za organizowanie i dozorowanie pracy skazanych oraz przebieg tej pracy, zwanego dalej "wyznaczonym pracownikiem", i wskazuje go sądowi.
2.
Wyznaczony pracownik jest obowiązany:
1)
prowadzić określoną przez sąd dokumentację,
2)
uczestniczyć w posiedzeniach sądu w postępowaniu wykonawczym,
3)
uczestniczyć w organizowanym przez sąd szkoleniu specjalistycznym.
§  9.
1.
Zakład ustala harmonogram pracy skazanych obejmujący czas, miejsce i rodzaj pracy na okres co najmniej jednego miesiąca. Odpis harmonogramu przekazuje się sądowi i sądowemu kuratorowi zawodowemu.
2.
Zakład przekazuje sądowi, w terminach wyznaczonych przez sąd lub sądowego kuratora zawodowego, informacje o liczbie godzin przepracowanych przez skazanego, rodzaju wykonywanej przez niego pracy i jej efektywności.
3.
Zakład jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić sąd o przeszkodzie uniemożliwiającej wykonywanie pracy.
§  10.
Zakład jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić sądowego kuratora zawodowego o następujących okolicznościach pracy skazanego:
1)
o dniu faktycznego rozpoczęcia i zakończenia pracy,
2)
o niezgłoszeniu się do pracy,
3)
o niepodjęciu przydzielonej pracy,
4)
o opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia,
5)
o każdym przypadku niesumiennego wykonywania pracy oraz uporczywego nieprzestrzegania ustalonego porządku i dyscypliny pracy.
§  11.
1.
Zakład jest obowiązany prowadzić ewidencję prac wykonywanych przez skazanych oraz ustalać wysokość kwot odpowiadających wynagrodzeniu należnemu za takie prace, gdyby były one wykonywane w ramach stosunku pracy.
2.
Z kwot, o których mowa w ust. 1, pokrywa się wszystkie wydatki związane z organizowaniem wykonywanej przez skazanych pracy, a zwłaszcza na niezbędne badania lekarskie, środki ochrony indywidualnej, odzież i obuwie robocze oraz na ubezpieczenie skazanych od następstw nieszczęśliwych wypadków i wynagrodzenia wyznaczonych pracowników, łącznie ze składkami na ich ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak również na nagrody wypłacane za zgodą sądu wyznaczonym pracownikom za wyróżniające wykonywanie obowiązków.
§  12.
1.
Wysokość wynagrodzenia wyznaczonych pracowników z tytułu wykonywania zadań, o których mowa w § 8, jest uzależniona od liczby skazanych pozostających pod ich dozorem.
2.
Wyznaczony pracownik, dozorujący pracę skazanych w liczbie do 10, otrzymuje z tego tytułu zryczałtowane wynagrodzenie miesięczne w wysokości:
1)
5% swojego wynagrodzenia zasadniczego przy dozorowaniu 1-3 skazanych,
2)
10% - przy dozorowaniu 4-6 skazanych,
3)
20% - przy dozorowaniu 7-10 skazanych.
§  13.
Zakładom, w których jest wykonywana praca skazanych, przysługuje ulga w podatku dochodowym w wysokości 50% kwoty, o której mowa w § 11 ust. 1.
§  14.
Przepisy § 2-13 stosuje się odpowiednio do wyznaczonych przez sąd, na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, za ich zgodą, innych zakładów pracy, placówek, instytucji i organizacji przyjmujących skazanych.
§  15.
Potrąceń z wynagrodzenia skazanego pozostającego w zatrudnieniu, wobec którego jest wykonywana kara ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy ze zmniejszonym wynagrodzeniem (art. 35 § 2 Kodeksu karnego), dokonuje się w wysokości określonej procentowo w orzeczeniu, biorąc za podstawę składniki otrzymywanego przez skazanego wynagrodzenia, z wyjątkiem dodatków:
1)
z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych,
2)
z tytułu pracy w godzinach nocnych,
3)
za pracę w warunkach szkodliwych, uciążliwych i niebezpiecznych oraz kwot wypłacanych nagród jubileuszowych.
§  16.
Zakład przekazuje na rachunek dochodów budżetowych sądu sprawującego nadzór nad wykonywaniem kary ograniczenia wolności kwoty, o których mowa w § 15, potrącane na rzecz Skarbu Państwa z wynagrodzeń skazanych. Jeżeli kwoty te mają być potrącane stosownie do orzeczenia na cel społeczny, zakład przekazuje potrąconą kwotę na rachunek instytucji społecznej realizującej ten cel.
§  17.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 marca 1989 r. w sprawie wykonywania kary ograniczenia wolności (Dz. U. Nr 16, poz. 85),
2)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 1997 r. w sprawie określenia trybu wyznaczania zakładów pracy, w których jest wykonywana praca, o której mowa w art. 85 § 1 Kodeksu karnego, szczegółowych obowiązków tych zakładów i instytucji użyteczności publicznej w zakresie wykonywania tej pracy oraz szczegółowych zasad gospodarowania środkami uzyskanymi z jej wykonywania, jak również szczegółowych zasad wynagradzania wyznaczonych pracowników odpowiedzialnych za organizację pracy skazanych i jej przebieg, a także określenia ulg podatkowych dla tych zakładów i instytucji (Dz. U. Nr 70, poz. 444).
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.113.720

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wyznaczanie zakładów pracy, w których jest wykonywana kara ograniczenia wolności oraz praca społecznie użyteczna orzeczona w zamian nieściągalnej grzywny, szczegółowe obowiązki tych zakładów w zakresie zatrudniania skazanych i zasady gospodarowania uzyskanymi z tego tytułu środkami oraz przysługujące ulgi zakładom.
Data aktu: 25/08/1998
Data ogłoszenia: 31/08/1998
Data wejścia w życie: 01/09/1998