Szczegółowy zakres działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 7 sierpnia 1997 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 106, poz. 491 i z 1997 r. Nr 70, poz. 443) zarządza się, co następuje:
§  1.
Do zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji należy:
1)
w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego:
a)
ustalanie kierunków działań i koordynowanie przedsięwzięć mających na celu zapewnienie ochrony przed bezprawnymi zamachami na życie i zdrowie ludzkie, dorobek materialny i kulturalny społeczeństwa, a także zachowanie porządku publicznego,
b)
stwarzanie warunków sprzyjających zapobieganiu przestępczości oraz zjawiskom kryminogennym, a także określanie zasad współdziałania w tym zakresie z terenowymi organami administracji rządowej, samorządem terytorialnym i organizacjami społecznymi,
c)
sprawowanie nadzoru nad działalnością Policji, w szczególności:
kontrolowanie działań zmierzających do ochrony życia, zdrowia ludzkiego oraz mienia, a także działań mających na celu zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, środkach komunikacji, w ruchu drogowym oraz na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania,
w zakresie wydawania pozwoleń na posiadanie broni,
ocena stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz zwalczania przestępczości, a także wytyczanie kierunków działań w tym zakresie,
współdziałanie z policjami i organami nadzorującymi działalność policji innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi w zakresie zawartych umów międzynarodowych,
d)
informowanie Prezesa Rady Ministrów o zagrożeniu bezpieczeństwa obywateli lub niebezpiecznym zakłóceniu porządku publicznego oraz przedstawianie stosownych wniosków, zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach,
e)
przedstawianie informacji Prezesowi Rady Ministrów o stanie porządku publicznego oraz działalności Policji,
2)
w dziedzinie ochrony granicy państwowej:
a)
stwarzanie warunków sprzyjających skutecznej ochronie granicy państwowej,
b)
ustalanie kierunkowych przedsięwzięć zapewniających sprawną i skuteczną kontrolę graniczną, a także zapobiegających aktom terroryzmu na przejściach granicznych,
c)
sprawowanie nadzoru nad działalnością Straży Granicznej, a w szczególności:
kontrolowanie realizacji zadań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących granicy państwowej oraz działalności pełnomocników granicznych,
ocena stanu ochrony granicy państwowej oraz wytyczanie kierunków działań w tym zakresie,
kontrolowanie realizacji zadań wynikających z umów międzynarodowych w zakresie dotyczącym cudzoziemców,
ocena realizacji działań zapobiegających nielegalnemu transportowaniu przez granicę państwową odpadów, szkodliwych substancji chemicznych, materiałów jądrowych i promieniotwórczych, środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni, amunicji i materiałów wybuchowych,
d)
współdziałanie z:
właściwymi organami administracji rządowej w ochronie interesów państwa na polskich obszarach morskich,
Ministrem Obrony Narodowej jako organem odpowiedzialnym za ochronę granicy państwowej w przestrzeni powietrznej,
e)
przedstawianie informacji Prezesowi Rady Ministrów o stanie ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz działalności Straży Granicznej,
3)
w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej:
a)
stwarzanie warunków organizacyjno-prawnych funkcjonowania ochrony przeciwpożarowej,
b)
zapewnienie współpracy organów administracji rządowej ze stowarzyszeniami, których celem jest ochrona przeciwpożarowa lub ratownictwo oraz wspieranie ich działalności statutowej,
c)
inicjowanie i koordynowanie przedsięwzięć mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa pożarowego,
d)
inspirowanie badań i studiów zmierzających do systematycznego eliminowania zagrożeń pożarowych oraz innych miejscowych zagrożeń,
e)
inicjowanie polityki państwa i realizowanie zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w szczególności:
doskonalenie systemu ochrony przeciwpożarowej,
ocena stanu ochrony przeciwpożarowej oraz wytyczanie kierunków działań w tym zakresie,
wykonywanie innych zadań ustawowych w tej dziedzinie, w tym związanych z nadzorem nad ochroną przeciwpożarową i krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym,
f)
przedstawianie informacji Prezesowi Rady Ministrów w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej.
4)
w zakresie koordynacji działań porządkowo-ochronnych oraz czynności ratowniczych w razie klęsk żywiołowych i innych podobnych zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu:
a)
stwarzanie warunków organizacyjno-prawnych działań porządkowo-ochronnych na terenie kraju lub województwa,
b)
zapewnienie i organizowanie współpracy wszystkich podległych organów i jednostek organizacyjnych na wypadek klęsk żywiołowych i innych podobnych zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu,
c)
organizowanie współpracy organów administracji rządowej i samorządowej oraz innych podmiotów w dziedzinie opisanej pod lit. b),
d)
sprawowanie nadzoru nad działalnością podległych organów bezpośrednio odpowiedzialnych za realizację zadań w dziedzinie opisanej pod lit. b),
5)
w zakresie organizacji i planowania cywilnej ochrony ludności, mienia i środowiska w okresie pokoju i wojny:
a)
stwarzanie organizacyjno-prawnych warunków funkcjonowania ochrony cywilnej,
b)
wyznaczanie celów ochrony cywilnej oraz nadzór nad prognozowaniem potrzeb i projektowaniem programów w tej dziedzinie,
c)
nadzorowanie współdziałania podległych organów i jednostek organizacyjnych w dziedzinie cywilnej ochrony ludności,
d)
rozstrzyganie wątpliwości co do podziału kompetencji między organami i jednostkami, o których mowa pod lit. c),
e)
organizowanie zaplecza naukowego, szkoleniowego i badawczego na potrzeby cywilnej ochrony ludności,
6)
w dziedzinie administracji publicznej:
a)
przygotowywanie i przedstawianie projektów rozstrzygnięć w dziedzinie kierownictwa i nadzoru, należących do kompetencji Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów, określonych w odrębnych przepisach,
b)
przygotowywanie i przedstawianie projektów rozstrzygnięć spraw spornych między wojewodą a organami rządowej administracji specjalnej,
c)
rozstrzyganie spraw spornych między wojewodami,
d)
przygotowywanie i przedstawianie projektów rozstrzygnięć spraw spornych między wojewodą a naczelnymi i centralnymi organami administracji państwowej,
e)
prowadzenie spraw związanych z kontrolą aktów prawnych wydawanych przez wojewodów, w tym przygotowywanie projektów rozstrzygnięć w sprawie uchylenia rozporządzenia lub zarządzenia wojewody,
f)
przygotowywanie i przedstawianie Radzie Ministrów propozycji ocen działalności wojewodów,
g)
nadzorowanie Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa,
h)
kontrolowanie aktów prawa miejscowego, nadzorowanie działalności komunalnej oraz przygotowywanie projektów rozstrzygnięć nadzorczych Prezesa Rady Ministrów w tym zakresie,
i)
przygotowywanie projektów decyzji w sprawie podziału mienia komunalnego po podziale lub zmianie granic gmin,
j)
przygotowywanie projektów zarządzeń w sprawach wyborów przedterminowych do rad gmin oraz wyborów do nowych rad gmin powstałych w wyniku zmian w podziale terytorialnym,
k)
przygotowywanie i przedstawianie projektów aktów prawnych Prezesa Rady Ministrów o wyznaczeniu osoby pełniącej funkcje organów gminy oraz ustanowieniu zarządu komisarycznego przejmującego zadania i kompetencje organów gminy,
l)
prowadzenie rejestru związków komunalnych,
ł)
przygotowywanie projektów rozstrzygnięć w zakresie nadzoru nad sejmikami samorządowymi,
m)
prowadzenie spraw związanych z wykonywaniem uprawnień Prezesa Rady Ministrów wynikających z ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr 85, poz. 428, z 1994 r. Nr 76, poz. 344, z 1995 r. Nr 124, poz. 601, z 1996 r. Nr 58, poz. 262 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 41, poz. 255),
n)
wykonywanie nadzoru nad działalnością wojewody, a w szczególności uchylanie, zmienianie lub stwierdzanie nieważności decyzji wydanych przez wojewodę stosownie do przepisów o postępowaniu administracyjnym,
o)
podejmowanie decyzji w sprawie orzekania nieważności decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w wypadku stwierdzenia ich niezgodności z prawem,
p)
przygotowywanie informacji o działalności samorządowych kolegiów odwoławczych na podstawie materiałów przedstawianych przez przewodniczących kolegiów,
r)
dokonywanie kompleksowych analiz i ocen działalności terenowych organów administracji rządowej oraz uzyskiwanych przez te organy wyników,
s)
koordynowanie działalności i funkcjonowania terenowych organów administracji rządowej,
t)
przygotowywanie projektów aktów prawnych dotyczących spraw z zakresu podziału terytorialnego kraju,
u)
przygotowywanie projektów aktów prawnych dotyczących tworzenia i ustalania zasięgów terytorialnych rejonów rządowej administracji ogólnej,
w)
uzgadnianie propozycji zmian w zakresie podziałów specjalnych,
x)
ustalanie i zmiana urzędowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych,
y)
określanie standardów technicznych oraz zasad organizacji i utrzymania systemów łączności i informatyki na potrzeby administracji rządowej oraz uzgadnianie form i metod współdziałania tych systemów,
z)
określanie zasad bezpieczeństwa systemów łączności i informatyki oraz współdziałanie z Urzędem Ochrony Państwa w zakresie określania zasad stosowania kryptograficznej ochrony wiadomości stanowiących tajemnicę państwową i służbową, przekazywanych przez techniczne środki łączności na potrzeby administracji rządowej,
ź)
organizowanie współdziałania urzędów administracji rządowej przy planowaniu i wdrażaniu systemów łączności i informatyki,
7)
w dziedzinie stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi:
a)
inicjowanie kierunków działań w tej dziedzinie,
b)
wykonywanie zadań wynikających z przepisów prawa dotyczących dziedziny stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi,
8)
w zakresie gospodarki gruntami - prowadzenie gospodarki gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa na potrzeby: Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Najwyższej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego oraz Państwowej Inspekcji Pracy, a także ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich w zakresie wydawania decyzji o ustanowieniu lub wygaśnięciu zarządu nieruchomości,
9)
w zakresie geodezji i kartografii:
a)
sprawowanie nadzoru nad Głównym Geodetą Kraju,
b)
wydawanie przepisów dotyczących geodezji i kartografii zastrzeżonych do kompetencji organu naczelnego,
c)
ustalanie, w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych, przedstawiania na mapach przedmiotów sporu międzynarodowego,
10)
w zakresie budownictwa:
a)
sprawowanie, określonych w ustawach, zadań w zakresie nadzoru architektoniczno-budowlanego oraz specjalistycznego nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem dziedzin obronności państwa, transportu, budowy i eksploatacji dróg szynowych wraz z urządzeniami zabezpieczenia ruchu oraz urządzeń transportowych linowych i linowo-terenowych, służących do publicznego przewozu osób w celach turystyczno-sportowych i górnictwa,
b)
sprawowanie nadzoru nad działalnością Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego,
c)
wydawanie, w zakresie swojej właściwości, przepisów wykonawczych do ustawy - Prawo budowlane, w tym przepisów techniczno-budowlanych, oraz stały monitoring i analizowanie ich stosowania i przestrzegania, a także udzielanie upoważnienia organom nadzoru budowlanego do wydawania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych,
d)
współdziałanie z Polskim Komitetem Normalizacyjnym w sprawach normalizacji w dziedzinie budownictwa, a w szczególności w zakresie aktualizacji Polskich Norm, opracowywania komentarzy, zaleceń i wytycznych dotyczących ich stosowania, uczestnictwa w Normalizacyjnych Komisjach Problemowych oraz koordynacji i programowania prac normalizacyjnych,
e)
kształtowanie regulacji systemowych dopuszczania wyrobów do obrotu i stosowania w budownictwie, przy uwzględnieniu rozwiązań wynikających z dyrektyw Unii Europejskiej.
§  2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji realizuje zadania oraz uprawnienia, powierzone w odrębnych ustawach i przepisach wydanych na ich podstawie, w zakresie:
1)
administracji spraw wewnętrznych, dotyczące:
a)
rejestracji stanu cywilnego, ewidencji ludności i dokumentów stwierdzających tożsamość oraz zmiany imion i nazwisk,
b)
eksploatacji i rozwoju Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności oraz jego podsystemów tematycznych na potrzeby organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego,
c)
spraw paszportowych - w zakresie sprawowania zwierzchniego nadzoru nad właściwymi organami,
d)
spraw związanych z nadawaniem i utratą obywatelstwa polskiego,
e)
uprawnień i obowiązków obywateli związanych z powszechnym obowiązkiem obrony,
f)
mniejszości narodowych,
g)
stowarzyszeń, zgromadzeń i zbiórek publicznych,
h)
odznak i mundurów,
i)
wydawania koncesji na działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia, usług detektywistycznych i paszportowych oraz wytwarzania i obrotu bronią, amunicją i materiałami wybuchowymi, a także kontroli działalności gospodarczej w tym zakresie,
j)
realizacji polityki państwa w zakresie pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
k)
udzielania zezwoleń na nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców,
2)
wykroczeń - dotyczące sprawowania zwierzchniego nadzoru nad postępowaniem mandatowym w sprawach o wykroczenia poddane orzecznictwu kolegiów do spraw wykroczeń przy sądach rejonowych,
3)
ochrony tajemnicy państwowej i służbowej - dotyczące koordynowania organizacji ochrony tajemnicy państwowej i służbowej oraz działań mających na celu jej zachowanie, na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
4)
tworzenia, utrzymywania i znoszenia zakładów opieki zdrowotnej,
5)
udzielania wskazań lokalizacyjnych autostrady lub jej odcinków, po zaopiniowaniu przez Prezesa Rządowego Centrum Studiów Strategicznych i po uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Ministrem Gospodarki oraz z Ministrami: Kultury i Sztuki, Obrony Narodowej, Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Transportu i Gospodarki Morskiej oraz z Głównym Inspektorem Sanitarnym,
6)
sprawowania kontroli działalności dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
7)
wykonywania zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,
8) 1
nadzorowania państwowych archiwów wyodrębnionych resortu spraw wewnętrznych i administracji, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
§  3.
Do zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji należy również:
1)
informowanie społeczeństwa o działalności resortu spraw wewnętrznych i administracji oraz współdziałanie w tym celu ze środkami masowego przekazu,
2)
współdziałanie, w granicach posiadanych kompetencji, z innymi organami administracji rządowej oraz organami samorządu terytorialnego.
§  4.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji realizuje także zadania w zakresie:
1)
kształtowania struktur organizacyjnych w resorcie spraw wewnętrznych i administracji,
2)
kształtowania polityki kadrowej oraz troski o właściwy nabór kadr resortu spraw wewnętrznych i administracji,
3)
organizowania i nadzorowania szkolnictwa resortu spraw wewnętrznych i administracji oraz doskonalenia zawodowego,
4)
wspierania działalności naukowej i społecznej, podejmowanej na rzecz przeciwdziałania przestępczości, oraz koordynowania działalności związanej z rozwojem technicznym w resorcie spraw wewnętrznych i administracji,
5)
realizowania przedsięwzięć mobilizacyjno-organizacyjnych i obronnych resortu spraw wewnętrznych i administracji oraz innych zadań dotyczących obronności, wynikających z przepisów ustaw,
6)
sprawowania nadzoru nad ochroną przeciwpożarową w resorcie spraw wewnętrznych i administracji.
§  5.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji:
1)
wydaje akty prawne w zakresie posiadanych kompetencji,
2)
wykonuje inne zadania określone w odrębnych przepisach.
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1 § 2 pkt 8 zmieniony przez pkt 4 obwieszczenia z dnia 13 października 1997 r. o sprostowaniu błędów (Dz.U.97.128.840).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.95.581

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Data aktu: 07/08/1997
Data ogłoszenia: 12/08/1997
Data wejścia w życie: 27/08/1997