Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych oraz wysokość świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 6 maja 1997 r.
w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych oraz wysokości świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym.

Na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 i Nr 137, poz. 639) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień:
1)
Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego jako specjalistycznego stowarzyszenia kultury fizycznej o zasięgu ogólnokrajowym, zwanego dalej "GOPR",
2)
Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, zwanego dalej "TOPR", w zakresie ratownictwa górskiego na obszarze Tatr i pasma Gubałowsko-Spiskiego,
3)
Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego jako specjalistycznego stowarzyszenia kultury fizycznej o zasięgu ogólnokrajowym, zwanego dalej "WOPR".
§  2.
1.
GOPR oraz TOPR są obowiązane i uprawnione do:
1)
organizowania pomocy oraz ratowania osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia w górach,
2)
organizowania oraz szkolenia górskiej służby ratowniczej,
3)
ustalania szczegółowych programów kursów i szkoleń specjalistycznych z zakresu ratownictwa górskiego,
4)
nadawania stopni ratowniczych i instruktorskich oraz określenia uprawnień do prowadzenia działań ratowniczych w górach, w zależności od posiadanych kwalifikacji,
5)
programowania i prowadzenia profilaktycznej działalności w zakresie bezpieczeństwa osób przebywających w górach,
6)
stwierdzania zagrożeń bezpieczeństwa osób przebywających w górach, na swoim terenie działania,
7)
wydawania ekspertyz w zakresie bezpieczeństwa w górach, na swoim terenie działania.
2.
GOPR i TOPR oraz ich upoważnieni przedstawiciele są uprawnieni do:
1)
występowania do kierowników obiektów i urządzeń wypoczynkowych, sportowych, rekreacyjnych i turystycznych, położonych w górach, o usunięcie stwierdzonych zagrożeń, o których mowa w ust. 1 pkt 6, lub o wstrzymanie eksploatacji,
2)
występowania do organów administracji samorządowej oraz, stosownie do właściwości, do dyrektora parku narodowego o nakazanie usunięcia zagrożeń, jak również o wstrzymanie eksploatacji albo zamknięcie obiektów lub urządzeń,
3)
występowania do organów administracji samorządowej o zamknięcie obszaru powietrznego do uprawiania sportów lotniczych w wypadkach stanowiących zagrożenie dla osób, funkcjonowania urządzeń i prowadzonych tam akcji ratunkowych i szkoleń.
3.
W wyjątkowych wypadkach, stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia osób, GOPR lub TOPR może zażądać od organizatorów i kierowników, o których mowa w ust. 2 pkt 1, zaniechania imprezy, zaniechania wyjścia w góry bądź zamknięcia obiektu lub urządzenia.
4.
Kierownik jednostki GOPR lub TOPR, na której terenie działania dokonano czynności określonej w ust. 3, z czynności tej sporządza protokół.
5.
Protokół, o którym mowa w ust. 4, wraz z uzasadnieniem jest przedstawiany bezzwłocznie właściwemu organowi administracji samorządowej oraz organizatorom imprez i kierownikom, o których mowa w ust. 2 pkt 1.
6.
Właściwy w sprawie wydawania decyzji o zaniechaniu przeprowadzenia imprezy, wyjścia w góry bądź zamknięcia obiektu lub urządzenia jest organ administracji samorządowej.
§  3.
1.
WOPR jest obowiązane i uprawnione do:
1)
organizowania pomocy oraz ratowania osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na wodach śródlądowych i w kąpieliskach morskich,
2)
organizowania oraz szkolenia wodnej służby ratowniczej,
3)
ustalania szczegółowych programów kursów i szkoleń specjalistycznych z zakresu ratownictwa wodnego,
4)
nadawania stopni ratowniczych oraz określania uprawnień do prowadzenia działań ratowniczych, w zależności od posiadanych kwalifikacji,
5)
programowania i prowadzenia profilaktycznej działalności w zakresie bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się w miejscach wyznaczonych oraz uprawiających sporty wodne,
6)
stwierdzania zagrożeń bezpieczeństwa osób, o których mowa w pkt 5, na swoim terenie działania,
7)
wydawania ekspertyz w zakresie bezpieczeństwa na wodach, na swoim terenie działania.
2.
WOPR i jego upoważnieni przedstawiciele są uprawnieni do:
1)
występowania do kierowników obiektów i urządzeń wypoczynkowych, sportowych, rekreacyjnych i turystycznych, położonych nad wodą, o usunięcie stwierdzonych zagrożeń, o których mowa w ust. 1 pkt 6, lub o wstrzymanie eksploatacji,
2)
występowania do organów administracji samorządowej oraz, stosownie do właściwości, do dyrektora parku narodowego o nakazanie usunięcia zagrożeń, jak również o wstrzymanie eksploatacji albo zamknięcia obiektów lub urządzeń.
§  4.
1.
Ratownikom górskim biorącym udział w wyprawie ratunkowej przysługuje dieta w wysokości diety z tytułu podróży służbowych na terenie kraju za każdą rozpoczętą godzinę trwania wyprawy ratunkowej.
2.
W wypadku wyprawy, o której mowa w ust. 1, trwającej ponad 16 godzin ratownikom górskim przysługuje ponadto wyżywienie.
3.
Ratownikom wodnym biorącym udział w akcji ratunkowej przysługuje dieta w wysokości połowy diety z tytułu podróży służbowych na terenie kraju.
§  5.
1.
Inne niż GOPR, TOPR lub WOPR organizacje ratownicze mogą wykonywać obowiązki i uprawnienia tych organizacji za zgodą Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, jeżeli:
1)
obszar, na których ma być prowadzona działalność ratownicza, nie jest wystarczająco zabezpieczony przez stowarzyszenia wymienione w § 1 albo stowarzyszenia te nie są w stanie go zabezpieczyć,
2)
posiadają kadrę ratowników z uprawnieniami,
3)
posiadają siedzibę, własny sprzęt specjalistyczny, środki transportu i łączności,
4)
wskażą źródła finansowania planowanej działalności,
5)
przedstawią opinię co do celowości wykonywania obowiązków i uprawnień, o których mowa w § 1, właściwego wojewody i organu administracji samorządowej,
6)
przedstawia opinię, o której mowa w pkt 5, dyrektora parku narodowego, w wypadku prowadzenia działalności na obszarze parku.
2.
Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki wyraża zgodę na wykonywanie obowiązków i uprawnień GOPR, TOPR lub WOPR przez inną organizację ratowniczą na jej wniosek zawierający informacje i opinie, o których mowa w ust. 1.
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.47.303

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych oraz wysokość świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym.
Data aktu: 06/05/1997
Data ogłoszenia: 16/05/1997
Data wejścia w życie: 31/05/1997