Świadczenia dla pracowników, którzy ulegli wypadkom w szczególnych okolicznościach, oraz świadczenia dla osób nie będących pracownikami.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 września 1997 r.
w sprawie świadczeń dla pracowników, którzy ulegli wypadkom w szczególnych okolicznościach, oraz świadczeń dla osób nie będących pracownikami.

Na podstawie art. 43 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 36, poz. 206 i Nr 92, poz. 540 z 1991 r. Nr 94, poz. 422, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 24, poz. 110 i Nr 100, poz. 461) zarządza się, co następuje:
§  1.
Świadczenia, o których mowa w rozporządzeniu, przysługują na warunkach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 36, poz. 206 i Nr 92, poz. 540, z 1991 r. Nr 94, poz. 422, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 oraz z 1996 r. Nr 24, poz. 110 i Nr 100, poz. 461), zwanej dalej "ustawą"; nie przysługują jednak te świadczenia, które są przewidziane odrębnymi przepisami z tytułów wymienionych w rozporządzeniu.
§  2.
1.
Osobom, które uległy wypadkowi w okolicznościach, o których mowa w ust. 2, przysługuje:
1)
renta z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy,
2)
jednorazowe odszkodowanie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
2.
Do wypadków uzasadniających przyznanie świadczeń określonych w ust. 1 zalicza się wypadki:
1)
przy ratowaniu innych osób od grożącego ich życiu niebezpieczeństwa,
2)
przy chronieniu własności publicznej przed grożącą jej szkodą,
3)
przy udzielaniu przedstawicielowi organu państwowego lub organu samorządu terytorialnego pomocy przy spełnianiu czynności urzędowych,
4)
przy ściganiu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub przy chronieniu innych osób przed napaścią,
5) 1
przy wykonywaniu funkcji radnego lub członka komisji rady wszystkich jednostek samorządu terytorialnego albo przy wykonywaniu przez sołtysa czynności związanych z tym stanowiskiem,
6)
przy wykonywaniu funkcji ławnika ludowego w sądzie lub członka kolegium do spraw wykroczeń,
7)
przy wykonywaniu świadczeń osobistych na cele społeczne lub uczestniczeniu w akcjach społecznych, jeżeli przepisy szczególne przewidują świadczenia w razie wypadku w takich okolicznościach,
8)
w czasie zajęć szkolnych, zajęć w szkole wyższej lub zajęć na studiach doktoranckich albo w czasie odbywania praktyki przewidzianej organizacją studiów lub nauki,
9)
przy pracy w Ochotniczych Hufcach Pracy na innej podstawie niż umowa o pracę,
10)
przy pracy wykonywanej w ramach terapii zajęciowej w publicznych zakładach opieki zdrowotnej,
11)
przy wykonywaniu bezpośredniej ochrony przed klęskami żywiołowymi,
12)
przy wykonywaniu funkcji członka komisji powołanej przez organ państwowy lub organ samorządu terytorialnego do przeprowadzenia wyborów lub referendum.
§  3.
Świadczenia określone w § 2 ust. 1 przysługują również:
1)
osobie, która zapadła na chorobę zawodową w związku z wykonywaniem zajęć lub pracy, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 8 i 9,
2)
osobie, która uległa wypadkowi lub zachorowała na chorobę zawodową w związku z pracą w warunkach pozbawienia lub ograniczenia wolności.
§  4.
1.
Członkom rodziny osób, które zmarły wskutek wypadków, o których mowa w § 2 ust. 2 i w § 3 pkt 2, przysługuje renta rodzinna i jednorazowe odszkodowanie.
2.
Członkom rodziny osób, które zmarły wskutek choroby zawodowej, o których mowa w § 3, przysługuje renta rodzinna i jednorazowe odszkodowanie.
§  5.
1. 2
Osobom uprawnionym, w myśl § 2-4, do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej przysługują:
1)
dodatek pielęgnacyjny - na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801 i 802 i Nr 106, poz. 1215 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 26 i Nr 9, poz. 118),
2)
nieodpłatne świadczenia lecznicze, położnicze i rehabilitacyjne, przedmioty ortopedyczne, protezy i środki pomocnicze - w zakresie określonym w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468, z 1998 r. Nr 117, poz. 756, Nr 137, poz. 887, Nr 144, poz. 929 i Nr 162, poz. 1116, z 1999 r. Nr 45, poz. 439, Nr 49, poz. 483, Nr 63, poz. 700, Nr 70, poz. 777, Nr 72, poz. 802, Nr 109, poz. 1236 i Nr 110, poz. 1255 i 1256 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136),
3)
pobyt w domu pomocy społecznej - na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
4)
prawo do przysposobienia zawodowego - na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
2.
Osobom, które nie utraciły całkowicie lub częściowo zdolności do pracy, przysługuje prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w zakresie niezbędnym do leczenia następstw wypadku lub choroby zawodowej.
§  6. 3
Świadczenia, o których mowa w § 2-4 oraz w § 5 ust. 1 pkt 1, przysługują od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
§  7.
W uzasadnionych wypadkach Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie określone w § 2 ust. 1 osobie, która uległa wypadkowi w związku z wykonywaniem czynności na rzecz jednostki organizacyjnej na podstawie innej niż umowa o pracę albo w związku z wykonywaniem zadań zleconych przez organizacje polityczne lub społeczne, oraz członkom rodziny pozostałym po takiej osobie.
§  8.
Przepisy art. 49 i 50 ustawy stosuje się odpowiednio w sprawach o świadczenia z tytułu wypadków i chorób zawodowych, o których mowa w § 2-6.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 1975 r. w sprawie podstawy wymiaru renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, świadczeń dla pracowników, którzy ulegli wypadkom w szczególnych okolicznościach, oraz świadczeń dla osób nie będących pracownikami (Dz. U. Nr 33, poz. 179, z 1977 r. Nr 10, poz. 40 oraz z 1990 r. Nr 71, poz. 418).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 20 września 1997 r.
1 § 2 ust. 2 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2000 r. (Dz.U.00.13.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 marca 2000 r.
2 § 5 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2000 r. (Dz.U.00.13.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 marca 2000 r.
3 § 6 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2000 r. (Dz.U.00.13.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 marca 2000 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.120.758

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Świadczenia dla pracowników, którzy ulegli wypadkom w szczególnych okolicznościach, oraz świadczenia dla osób nie będących pracownikami.
Data aktu: 16/09/1997
Data ogłoszenia: 06/10/1997
Data wejścia w życie: 06/10/1997, 20/09/1997