Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasady przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 22 września 1997 r.
w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień.

Na podstawie art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 85, z 1993 r. Nr 29, poz. 133, Nr 129, poz. 602 i Nr 134, poz. 645, z 1994 r. Nr 99, poz. 482, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 138, poz. 681, z 1997 r. Nr 15, poz. 83, Nr 28, poz. 153, Nr 64, poz. 405 i Nr 68, poz. 436) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 85, z 1993 r. Nr 29, poz. 133, Nr 129, poz. 602 i Nr 134, poz. 645, z 1994 r. Nr 99, poz. 482, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 138, poz. 681, z 1997 r. Nr 15, poz. 83, Nr 28, poz. 153, Nr 64, poz. 405 i Nr 68, poz. 436),
2)
Kierowniku Urzędu - należy przez to rozumieć Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych,
3)
Urzędzie - należy przez to rozumieć Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych,
4)
Komisji - należy przez to rozumieć komisję powołaną przez Kierownika Urzędu, złożoną z przedstawicieli stowarzyszeń (związków) kombatanckich i osób represjonowanych, o której mowa w art. 21 ust. 4 ustawy.
§  2.
1.
Przed podjęciem przez Kierownika Urzędu decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, o której mowa w art. 25 ust. 4 ustawy, Urząd przeprowadza postępowanie weryfikacyjne.
2.
W sytuacji gdy osoba, której uprawnień kombatanckich dotyczy art. 25 ust. 2 ustawy, zmarła, stroną postępowania weryfikacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jest pozostały po niej współmałżonek, który uzyskał uprawnienia, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, lub złożył wniosek w Urzędzie o ich przyznanie.
§  3.
Wniosek, o którym mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, powinien określać osobę, której sprawa dotyczy, zawierać uzasadnienie wystąpienia o pozbawienie uprawnień kombatanckich i przedstawiać dowody stanowiące podstawę zasadności wniosku.
§  4.
Po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego Urząd wzywa osobę, której uprawnień dotyczy to postępowanie, do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów oraz odcinka emerytury lub renty, a także podania adresu urzędu pocztowego realizującego zwolnienia z abonentowych opłat telewizyjnych i radiowych oraz zakładu Telekomunikacji Polskiej S.A. realizującego ulgi i zwolnienia z abonamentowych opłat telefonicznych.
§  5.
Fakt zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, stwierdzają, na podstawie posiadanych dokumentów, właściwe jednostki (komórki) organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urzędu Ochrony Państwa, Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Obrony Narodowej.
§  6.
Jeżeli w toku postępowania weryfikacyjnego osoba, której uprawnień dotyczy to postępowanie, przedstawi dowody na okoliczności wymienione w art. 21 ust. 3 ustawy, Kierownik Urzędu, przed podjęciem decyzji, występuje do Komisji z wnioskiem o wydanie opinii, o której mowa w art. 21 ust. 4 ustawy, załączając do wniosku akta sprawy.
§  7.
Po zakończeniu postępowania weryfikacyjnego Urząd zapoznaje strony z dowodami zebranymi w toku postępowania, w tym także z opinią Komisji, oraz informuje o możliwości wglądu w całość akt sprawy.
§  8.
1.
Strona może, w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji Kierownika Urzędu, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
2.
W wypadku przedstawienia przez stronę nowych dowodów na okoliczności wymienione w art. 21 ust. 3 ustawy, Kierownik Urzędu, przed podjęciem ponownej decyzji, zasięga opinii Komisji; przepis § 6 stosuje się odpowiednio.
§  9.
1.
Jeżeli osoba posiadająca uprawnienia kombatanckie z tytułów wymienionych w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy ma zaliczone do okresu działalności kombatanckiej lub doznawanych represji inne okresy z tytułów nie wymienionych w tych przepisach, Urząd wszczyna postępowanie w sprawie wyłączenia tych okresów z okresu działalności kombatanckiej lub doznawanych represji; nie podlegają jednakże wyłączeniu okresy uczestnictwa w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 oraz okresy pełnienia służby wojskowej w Wojsku Polskim od dnia 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r., o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy.
2.
W razie pisemnej rezygnacji osoby, o której mowa w ust. 1, z zaliczenia jej okresów, o których mowa w tym przepisie, Urząd może odstąpić od przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego.
§  10.
Decyzję o przywróceniu uprawnień kombatanckich podejmuje Kierownik Urzędu w wypadkach określonych w:
1)
art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy - na wniosek osoby pozbawionej uprawnień kombatanckich, po ustaleniu stanu faktycznego sprawy,
2)
art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy - po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego:
a)
na wniosek osoby, która przed podjęciem decyzji o pozbawieniu jej uprawnień kombatanckich posiadała uprawnienia kombatanckie z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy oraz po przedstawieniu przez tę osobę dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy; w takim wypadku, przed podjęciem decyzji, Kierownik Urzędu zasięga opinii Komisji; przepis § 6 stosuje się odpowiednio,
b)
na wniosek współmałżonka spełniającego warunki określone w art. 20 ust. 3 ustawy, niezależnie od tego, czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich dotyczyła kombatanta czy też współmałżonka; obowiązek przedstawienia dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy, ciąży na stronie postępowania,
3)
art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 68, poz. 436) - z urzędu.
§  11.
Wniosek, o którym mowa w § 10 pkt 1 i 2, powinien określać osobę, której sprawa dotyczy, zawierać uzasadnienie wystąpienia o przywrócenie uprawnień kombatanckich i przedstawiać dowody stanowiące podstawę zasadności wniosku.
§  12.
W sprawach, o których mowa w § 10, stosuje się tryb określony w § 8.
§  13.
W wypadkach, o których mowa w § 10 pkt 1, Kierownik Urzędu, równocześnie z decyzją o przywróceniu uprawnień kombatanckich, potwierdza, uznany przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację, okres pełnienia czynnej służby wojskowej nie wykraczający poza datę 30 czerwca 1947 r.
§  14.
W wypadkach, o których mowa w § 10 pkt 2, po przeprowadzeniu przez Urząd postępowania weryfikacyjnego, Kierownik Urzędu, wydając decyzję o przywróceniu uprawnień kombatanckich, potwierdza udowodnione tytuły i okresy działalności kombatanckiej, okresy działalności równorzędnej z działalnością kombatancką lub okresy doznawania represji.
§  15.
W wypadku pozbawienia uprawnień kombatanckich decyzją ostateczną Urząd wzywa osobę, której ta decyzja dotyczy, do zwrotu zaświadczenia lub legitymacji potwierdzających uprawnienia kombatanckie.
§  16.
O pozbawieniu lub przywróceniu uprawnień kombatanckich Urząd zawiadamia instytucje, które realizują te uprawnienia.
§  17.
W zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
§  18.
Traci moc rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 lutego 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dotyczących pozbawiania uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 16, poz. 63).
§  19.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.116.745

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasady przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień.
Data aktu: 22/09/1997
Data ogłoszenia: 01/10/1997
Data wejścia w życie: 01/10/1997