Zasady organizowania kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 28 listopada 1996 r.
w sprawie zasad organizowania kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.

Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Dla umożliwienia realizacji obowiązku szkolnego oraz zapewnienia kształcenia ogólnego dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą tworzy się przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych Rzeczypospolitej Polskiej polskie szkoły i szkolne punkty konsultacyjne, organizujące kształcenie w zakresie szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego.
2.
W krajach, w których nie utworzono szkół przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych - w razie potrzeby wynikającej z liczby uczniów i warunków kraju ich czasowego pobytu - mogą być organizowane szkolne punkty konsultacyjne.
3.
Szkolne punkty konsultacyjne mogą być również organizowane jako filie szkół działających przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych.
4.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne, o których mowa w ust. 1, zakłada, przekształca i likwiduje Minister Edukacji Narodowej, jako organ prowadzący, na wniosek kierownika placówki dyplomatycznej lub konsularnej.
5.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne nie będące filiami szkół, o których mowa w ust. 1, działają na podstawie statutu zgodnego z ramowym statutem szkół publicznych dla dzieci i młodzieży, uwzględniającego potrzeby uczniów i posiadane środki budżetowe.
6.
Statut szkoły i szkolnego punktu konsultacyjnego opracowuje dyrektor szkoły (kierownik punktu), a uchwala rada szkoły, w przypadku zaś jej niepowołania - rada pedagogiczna. Statut szkoły i szkolnego punktu konsultacyjnego przesyła się kierownikowi placówki dyplomatycznej lub konsularnej oraz dyrektorowi Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Warszawie dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą, zwanego dalej "Zespołem".
§  2.
1.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne realizują programy nauczania dopuszczone w polskim systemie oświaty dla danego typu szkoły, w zakresie:
1)
pełnego programu szkoły polskiej,
2)
uzupełniającego programu nauczania dla uczniów uczęszczających do szkół kraju czasowego pobytu, z następujących przedmiotów:
a)
języka polskiego,
b)
historii Polski,
c)
geografii Polski,
d)
matematyki, w przypadku różnic programowych.
2.
Programy nauczania przedmiotów wymienionych w ust. 1 pkt 2 realizowane są w jednym lub w dwóch dniach tygodnia zgodnie z następującymi ramowymi planami nauczania:

Ramowe plany nauczania

1) szkoły podstawowej:
klasa

przedmiot

I II III IV V VI VII VIII Tygodniowy wymiar godzin w cyklu kształcenia
język polski 3 3 3 4 3 3 3 4 26
historia Polski - - - 1 1 1 1 1 5
geografia Polski - - - 1 - - - 1 2
matematyka*) 1 1 1 1 1 1 1 1 8
razem godzin 4 4 4 7 5 5 5 7 41

*) przedmiot prowadzony w przypadku różnic programowych

2) liceum ogólnokształcącego:

klasa

przedmiot

I II III IV Tygodniowy wymiar godzin w cyklu kształcenia
język polski 3 3 3-4 3-4 12-14
historia Polski 1 1 1 1 4
geografia Polski - - 1 - 1
matematyka*) 1 1 1 1 4
razem godzin 5 5 6-7 5-6 21-23

*) przedmiot prowadzony w przypadku różnic programowych

3.
Szkoły podstawowe oraz licea ogólnokształcące, które realizują pełny program nauczania, są obowiązane do prowadzenia zajęć dydaktycznych co najmniej w czterech dniach tygodnia.
4.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne organizują kształcenie w systemie klasowo-lekcyjnym lub w systemie korespondencyjnym. Na zajęcia organizowane w systemie korespondencyjnym przeznaczyć można:

1) do 5 godzin lekcyjnych w wymiarze miesięcznym na nauczanie języka polskiego,

2) do 3 godzin lekcyjnych w wymiarze miesięcznym na nauczanie każdego z pozostałych przedmiotów.

§  3.
1.
Obowiązek szkolny za granicą spełnia się przez uczęszczanie do polskiej szkoły (szkolnego punktu konsultacyjnego), realizującej pełny lub uzupełniający program nauczania według zasad określonych w § 2 ust. 1. Uczęszczanie do szkoły tego samego typu w kraju czasowego pobytu uznaje się za spełnienie obowiązku szkolnego.
2.
Korzystanie z uzupełniającego programu nauczania, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, służy kontynuowaniu nauki w szkołach polskiego systemu oświaty po powrocie do Polski, a także podtrzymywaniu i rozwijaniu poczucia tożsamości narodowej.
§  4.
1.
Do szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych przyjmowane są w pierwszej kolejności dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą, delegowanych lub czasowo skierowanych do pracy.
2.
Do szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych mogą być także przyjmowane dzieci obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą oraz dzieci obywateli obcych, jeżeli szkoła ma wolne miejsca oraz ku temu odpowiednie warunki.
3.
nauczanie dzieci, o których mowa w ust. 1, jest nieodpłatne.
4.
Nauczanie dzieci, o których mowa w ust. 2, jest odpłatne w wysokości ustalonej przez dyrektora szkoły (kierownika szkolnego punktu konsultacyjnego) w porozumieniu z kierownikiem właściwej placówki dyplomatycznej (konsularnej). W ustaleniu wysokości odpłatności należy uwzględnić koszty kształcenia w szkole (szkolnym punkcie konsultacyjnym) nie wyższe niż średnia wysokość odpłatności za kształcenie w szkołach niepublicznych danego typu w kraju pobytu.
§  5.
1.
Kształcenie dzieci obywateli polskich, o których mowa w § 4 ust. 1 i 2, organizuje i koordynuje Zespół, który jest podporządkowany bezpośrednio Ministrowi Edukacji Narodowej.
2.
Zespół jest jednostką budżetową, której finansowanie zadań ujęte jest w budżecie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
3.
Organizację, cele i zadania Zespołu określa statut, który stanowi załącznik do rozporządzenia.
§  6.
1.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne stosują obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zasad oceniania, klasyfikowania i promowania, przeprowadzania egzaminów sprawdzających, klasyfikacyjnych i egzaminów dojrzałości, dokumentowania pracy szkoły i rady pedagogicznej, wydawania świadectw szkolnych, prowadzenia i przechowywania dokumentacji przebiegu nauczania, ewidencji uczniów oraz dokumentacji finansowej.
2.
Dyrektor Zespołu, na wniosek dyrektora szkoły (kierownika szkolnego punktu konsultacyjnego), może zatwierdzić zwiększony wymiar nauczania poszczególnych przedmiotów, jeżeli szkoła dysponuje odpowiednimi warunkami kadrowymi i lokalowymi - w miarę posiadanych środków budżetowych.
3.
W realizacji pełnego programu, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, dopuszcza się, za zgodą dyrektora Zespołu, pominięcie nauczania techniki, plastyki, muzyki, przysposobienia obronnego, wychowania fizycznego, jeżeli istnieją ku temu uzasadnione przyczyny kadrowe lub lokalowe.
§  7.
Zajęcia dydaktyczne mogą być prowadzone oddzielnie dla każdej klasy, jeżeli jest co najmniej trzech uczniów. Jeżeli uczniów w danej klasie jest mniej niż trzech, zajęcia lekcyjne należy organizować w systemie klas łączonych.
§  8.
1.
Uczniowie, którzy uczęszczają do szkół (szkolnych punktów konsultacyjnych) lub ukończyli szkoły (szkolne punkty konsultacyjne) w zakresie pełnego programu nauczania, otrzymują świadectwa szkolne, wydawane zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami.
2.
Uczniowie, którzy uczęszczają do szkół kraju pobytu i równocześnie realizują uzupełniające programy nauczania z języka polskiego, historii Polski i geografii Polski oraz matematyki, w zakresie ustalonym w ramowych planach nauczania, otrzymują świadectwa szkolne według wzorów określonych w odrębnych przepisach.
§  9.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne są zobowiązane zorganizować i prowadzić księgozbiór biblioteczny, umożliwiający realizację programów nauczania oraz samokształcenie uczniów i nauczycieli.
§  10.
1.
Szkołą kieruje dyrektor, a szkolnym punktem konsultacyjnym - kierownik.
2.
Nadzór pedagogiczny nad szkołami i szkolnymi punktami konsultacyjnymi sprawuje Minister Edukacji Narodowej przy pomocy nauczycieli zatrudnionych w Ministerstwie Edukacji Narodowej na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych oraz nauczycieli zatrudnionych w Zespole - zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami w sprawie zasad sprawowania nadzoru pedagogicznego.
3.
Nadzór nad działalnością szkół (szkolnych punktów konsultacyjnych) w zakresie spraw finansowych i administracyjnych sprawuje dyrektor Zespołu we współdziałaniu z kierownikiem właściwej placówki dyplomatycznej (konsularnej).
§  11.
1.
Stanowisko dyrektora Zespołu i dyrektorów szkół powierza i z tych stanowisk odwołuje Minister Edukacji Narodowej. Kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu i szkoły wyłania się w drodze konkursu na zasadach i w trybie ustalonych przez Ministra Edukacji Narodowej w regulaminie konkursu.
2.
Stanowisko kierownika szkolnego punktu konsultacyjnego powierza i z tego stanowiska odwołuje dyrektor Zespołu w porozumieniu z kierownikiem placówki dyplomatycznej (konsularnej), a w przypadku punktu konsultacyjnego, który jest filią danej szkoły - w porozumieniu z dyrektorem tej szkoły.
3.
Nauczycieli do szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych kieruje z kraju Minister Edukacji Narodowej lub upoważniony przez niego pracownik Ministerstwa, a zatrudnia dyrektor Zespołu. Nauczycielom tym Minister Edukacji Narodowej lub upoważniony przez niego pracownik Ministerstwa może cofnąć skierowanie na wniosek dyrektora Zespołu.
4.
Nauczycieli szkół (szkolnych punktów konsultacyjnych), którzy nie zostali skierowani z kraju, zatrudniają dyrektorzy szkół lub kierownicy szkolnych punktów konsultacyjnych na podstawie umowy o pracę na czas określony, odpowiadający okresowi faktycznego prowadzenia zajęć szkolnych.
5.
Odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły i cofnięcie mu skierowania do pracy za granicą oraz cofnięcie takiego skierowania nauczycielowi powoduje rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem.
§  12.
1.
Wysokość wynagrodzenia oraz inne świadczenia dla dyrektorów szkół, kierowników szkolnych punktów konsultacyjnych i nauczycieli szkół, o których mowa w § 1, określają odrębne przepisy.
2.
Okres pracy w szkołach (szkolnych punktach konsultacyjnych) powołanych przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych Rzeczypospolitej Polskiej za granicą jest zaliczany do okresu zatrudnienia w Polsce, na zasadach określonych odrębnymi przepisami.
§  13.
1.
Obowiązkowy wymiar zajęć dydaktyczno-wychowawczych nauczycieli zatrudnionych za granicą w szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych wynosi 26 godzin tygodniowo, a nauczycieli zatrudnionych w bibliotece lub świetlicy szkolnej - 30 godzin tygodniowo.
2.
Dyrektorzy szkół prowadzą zajęcia dydaktyczne w wymiarze 10 godzin tygodniowo w szkole, w której liczba uczniów nie przekracza 100, 8 godzin tygodniowo w szkole o liczbie uczniów nie przekraczającej 200, a 6 godzin tygodniowo w szkole liczącej więcej niż 200 uczniów.
3.
Kierownikowi szkolnego punktu konsultacyjnego z tytułu zajmowania stanowiska kierowniczego przysługuje ryczałt pieniężny w wysokości określonej przez dyrektora Zespołu.
§  14.
Dyrektor Zespołu może obniżyć o 2 godziny tygodniowo wymiar zajęć dydaktycznych dyrektora szkoły, któremu są podporządkowane co najmniej dwa szkolne punkty konsultacyjne.
§  15.
W sprawach nie uregulowanych w rozporządzeniu w zakresie praw i obowiązków nauczycieli, dyrektorów szkół (kierowników szkolnych punktów konsultacyjnych) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
§  16.
Traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 1992 r. w sprawie zasad organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. z 1993 r. Nr 6, poz. 31).
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W WARSZAWIE DLA DZIECI OBYWATELI POLSKICH CZASOWO PRZEBYWAJĄCYCH ZA GRANICĄ

§  1.
1.
Zespół Szkół Ogólnokształcących dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą z siedzibą w Warszawie, zwany dalej "Zespołem", organizuje, nadzoruje i koordynuje kształcenie i wychowanie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
2.
Zespół w szczególności jest zobowiązany:
1)
zapewnić szkołom i szkolnym punktom konsultacyjnym poprawne warunki organizacji kształcenia, udzielając pomocy w zatrudnieniu kwalifikowanych nauczycieli, dostarczaniu programów nauczania, obowiązujących druków szkolnych, podręczników, środków dydaktycznych oraz lektur szkolnych;
2)
organizować egzaminy klasyfikacyjne oraz egzaminy dojrzałości dla uczniów;
3)
ustalać tematy pisemnych egzaminów dojrzałości, zgodnie z obowiązującymi przepisami w kraju, nadzorując przestrzeganie zasad i przepisów przeprowadzenia egzaminów dojrzałości;
4)
organizować - w miarę potrzeb - zajęcia wyrównawcze wynikające z różnic programowych po powrocie ucznia do Polski w trakcie trwania roku szkolnego.
§  2.
W skład Zespołu wchodzą:
1)
Szkoła Podstawowa w Warszawie, kształcąca w systemie korespondencyjnym dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
2)
Liceum Ogólnokształcące w Warszawie, kształcące dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą w systemie korespondencyjnym w zakresie programu klas I-III oraz w systemie klasowo-lekcyjnym w zakresie programu klasy IV liceum ogólnokształcącego,
3)
szkoły podstawowe, licea ogólnokształcące i szkolne punkty konsultacyjne, zorganizowane i prowadzone przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych Rzeczypospolitej Polskiej.
§  3.
1.
Dyrektor Zespołu jest odpowiedzialny za całokształt działalności szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych wchodzących w skład Zespołu.
2.
Dyrektor Zespołu powierza stanowisko wicedyrektora Zespołu, ustala jego zakres obowiązków oraz odwołuje z tego stanowiska.
3.
Do obowiązków dyrektora Zespołu w szczególności należy:
1)
organizowanie szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych w porozumieniu z kierownikami placówek dyplomatycznych (konsularnych) i właściwymi komórkami organizacyjnymi Ministerstwa Edukacji Narodowej;
2)
zatwierdzanie organizacji pracy szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych na dany rok szkolny oraz nadzorowanie ich prawidłowej realizacji;
3)
sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad szkołami i szkolnymi punktami konsultacyjnymi;
4)
organizowanie pomocy pedagogicznej w zakresie doradztwa przedmiotowo-metodycznego dla nauczycieli szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych oraz ich dyrektorów (kierowników);
5)
opiniowanie projektów budżetów poszczególnych szkół (szkolnych punktów konsultacyjnych), sporządzanie zbiorczych zestawień wydatków i przedkładanie ich do zatwierdzenia Ministrowi Edukacji Narodowej;
6)
ustalanie zakresów zadań i obowiązków pracownikom, którym powierzono stanowisko kierownicze w Zespole.
§  4.
W zakresie praw i obowiązków dyrektora, wicedyrektora i nauczycieli Zespołu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1996.149.705

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady organizowania kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
Data aktu: 28/11/1996
Data ogłoszenia: 19/12/1996
Data wejścia w życie: 03/01/1997