Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane niebędące budynkami, służące obronności Państwa oraz ich usytuowanie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 2 sierpnia 1996 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane niebędące budynkami, służące obronności Państwa oraz ich usytuowanie

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, 961, 1165, 1250 i 2255) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§  1. 
Rozporządzenie ustala ogólne warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane niebędące budynkami, zwane dalej "obiektami budowlanymi" albo "budowlami", służące obronności państwa, urządzenia związane z tymi obiektami przeznaczone do wykorzystania techniki i sprzętu bojowego, uzbrojenia i łączności, a także innych technicznych systemów służących procesom szkoleniowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, oraz usytuowanie tych obiektów.
§  2. 
1. 
Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie nowych obiektów budowlanych oraz przy przebudowie, rozbudowie i odbudowie już istniejących.
2. 
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać poszczególne rodzaje obiektów budowlanych i ich usytuowanie, określają odrębne przepisy.
§  3. 
Obiekty budowlane dzielą się na:
1)
obiekty terenowej bazy szkoleniowej:
a)
garnizonowe obiekty szkoleniowe,
b)
poligonowe obiekty szkoleniowe;
2)
terenowe obiekty inżynierskie.
§  4. 
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
pole robocze - wydzieloną cześć poligonu (placu ćwiczeń) przeznaczoną do szkolenia wojsk, w szczególności strzelnice, czołgowiska, pasy ćwiczeń taktycznych, rejon upadku pocisków, rejon upadku lotniczych środków bojowych;
2)
ośrodek szkolenia poligonowego (poligon) - obszar wyraźnie oznaczony w terenie, odpowiednio przygotowany i wyposażony w urządzenia i obiekty do szkolenia wojsk oraz przeprowadzania badań uzbrojenia, sprzętu technicznego, amunicji, materiałów wybuchowych i specjalnych środków bojowych;
3)
strefa strzelań (pole ognia, kierunek strzelań) - część terenu pola roboczego, na której lokalizuje się cele i zabrania przebywania osób niebiorących bezpośredniego udziału w realizowanym ćwiczeniu;
4)
oś strefy strzelań (pola ognia, kierunku strzelań) - linię prostą dzielącą symetrycznie pole robocze i służącą do wytyczania stref bezpieczeństwa;
5)
strefa bezpieczeństwa - teren otaczający strefę strzelań (pole ognia, kierunek strzelań) mający zapewnić bezpieczeństwo osób niebiorących udziału w procesie szkolenia;
6)
(skreślony);
7)
linia wyjściowa - prostą prostopadłą do osi strefy strzelań, położoną przed linią otwarcia ognia;
8)
linia otwarcia ognia - prostą prostopadłą do osi strefy strzelań, wytyczającą stanowisko ogniowe lub przednią granicę zezwalającą na użycie uzbrojenia lub innych technicznych środków rażenia, położoną pomiędzy linią wyjściową a linią przerwania ognia;
9)
linia przerwania ognia - prostą prostopadłą do osi strefy strzelań, oznaczającą bezwzględny zakaz używania uzbrojenia, położoną pomiędzy linią otwarcia ognia a rejonem rozmieszczenia celów;
10)
rejon rozmieszczenia celów - część pola roboczego służącą do umieszczania urządzeń technicznych do imitowania sytuacji taktycznej oraz zbierania danych i oceny trafień;
11)
stanowisko dowodzenia - wydzielony rejon, wraz ze środkami łączności, obserwacji i innymi urządzeniami technicznymi, zapewniającymi skuteczne nadzorowanie i kierowanie użyciem uzbrojenia w ramach przepisów bezpieczeństwa obowiązujących na poszczególnych terenowych obiektach szkoleniowych i usytuowany na linii wyjściowej lub w jej pobliżu, lecz nie przed tą rubieżą;
12)
płaszczyzna strefy strzelań - teren ukształtowany według projektu tej strefy;
13)
kulochwyt główny - budowlę zlokalizowaną za ostatnią linią celów strzelnicy, służącą do zatrzymywania pocisków wystrzelonych w kierunku tarcz;
14)
amunicja ćwiczebna (ślepa) - amunicję przeznaczoną do strzelań lub imitowania strzałów, niepowodującą obrażeń skóry z odległości większej niż 10 m.
§  5. 
Wybierając teren pod lokalizację obiektu budowlanego terenowej bazy szkoleniowej należy brać pod uwagę:
1)
kierunek osi strzelań zapewniający spełnienie wymagań użytkowych oraz usytuowanie stref bezpieczeństwa;
2)
usytuowanie osi stref strzelań, które na obiektach wielostrefowych powinny przebiegać równolegle do siebie, z zachowaniem tego samego kierunku strzelań i linii (rubieży) otwarcia ognia usytuowanej wzdłuż jednej (wspólnej) prostej;
3)
konieczność ograniczenia uciążliwości dla otoczenia zewnętrznego, właściwego zabezpieczenia ochrony środowiska naturalnego i zagrożenia pożarowego; do uciążliwości dla otoczenia zewnętrznego zalicza się w szczególności:
a)
szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych,
b)
hałas i drgania,
c)
zanieczyszczenie powietrza,
d)
zanieczyszczenie gruntu i wód;
4)
możliwość dalszej rozbudowy oraz modernizacji obiektu;
5)
dogodny dojazd do niego dla pojazdów mechanicznych;
6)
dopuszczalne ilości materiału wybuchowego wysadzanego jednorazowego w gruncie i na jego powierzchni;
7)
możliwość ekonomicznego doprowadzenia energii elektrycznej;
8)
możliwość zapewnienia łączności.
§  6. 
1. 
Obiekty budowlane powinny być posadowione na podłożu, które pod wpływem działających obciążeń, wody i innych czynników nie ulega zmianom zagrażającym bezpieczeństwu tych obiektów albo uniemożliwiającym lub zakłócającym ich użytkowanie.
2. 
Podłoże lub jego fragmenty niespełniające wymagań, o których mowa w ust. 1, powinno zostać odpowiednio wzmocnione.
3. 
Skarpy, zbocza i ściany oporowe znajdujące się na terenie obiektów budowlanych powinny być wykonane w sposób zapewniający ich ogólną stateczność.
4. 
Konstrukcja obiektów budowlanych powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jej elementów i w całej konstrukcji.
5. 
Warunki, o których mowa w ust. 3 i 4, uznaje się za spełnione, jeżeli konstrukcja ta odpowiada Polskim Normom projektowania i obliczania konstrukcji.
6. 
Stany graniczne uważa się za przekroczone:
1)
nośności, jeżeli konstrukcja powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi znajdujących się na terenie obiektu budowlanego oraz w jego pobliżu, a także zagrożenie zniszczenia wyposażenia lub przechowywanego mienia;
2)
przydatności do użytkowania, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są dotrzymane.
7. 
Na terenach podziemnej eksploatacji górniczej powinny być stosowane zabezpieczenia konstrukcji obiektów, odpowiednie do kategorii szkód górniczych.
§  6a. 
Elementy budowli:
1)
ulegające uszkodzeniu w trakcie użytkowania powinny być wykonane w sposób umożliwiający ich łatwą wymianę lub uzupełnienie;
2)
ulegające korozji, w tym również biologicznej, powinny być zabezpieczone przed tymi zagrożeniami.
§  6b. 
1. 
W instalacjach elektrycznych wykonanych na terenie obiektów budowlanych powinny być zastosowane:
1)
złącza instalacji elektrycznej umożliwiające odłączenie od sieci zasilającej i usytuowane w miejscu dostępnym dla dozoru i obsługi oraz zabezpieczone przed uszkodzeniami, zwłaszcza od pocisków i odbitek (rykoszetów), wpływami atmosferycznymi, a także ingerencją osób niepowołanych;
2)
wyłącznik główny przeciwpożarowy;
3)
ochrona przed porażeniem elektrycznym;
4)
wyłączniki nadmiarowe w obwodach odbiorczych;
5)
połączenia wyrównawcze główne i miejscowe, łączące przewody ochronne z częściami przewodzącymi innych instalacji i konstrukcji;
6)
urządzenia ochrony przepięciowej.
2. 
Wymagania, o których mowa w ust. 1, uznaje się za spełnione, jeżeli instalacje te odpowiadają Polskim Normom projektowania i wykonywania instalacji elektrycznych.

Rozdział  2

Garnizonowe obiekty szkoleniowe

§  7. 
1. 
Garnizonowe obiekty szkoleniowe należy lokalizować na terenach zamkniętych w rozumieniu art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
2. 
Garnizonowych obiektów szkoleniowych nie należy lokalizować w pobliżu obiektów, dla których duże natężenie hałasu może być szczególnie uciążliwe.
§  8. 
Do terenowych obiektów budowlanych garnizonowej bazy szkoleniowej zalicza się:
1)
strzelnicę garnizonową;
2)
strzelnicę krytą;
3)
strzelnicę pistoletową i do strzelania z broni małokalibrowej;
4)
strzelnicę do strzelania z użyciem symulatorów lub trenażerów;
5)
plac treningów ogniowych;
6)
plac ćwiczeń ogniowych;
7)
plac ćwiczeń taktycznych;
8)
rzutnię granatów bojowych;
9)
rzutnię granatów ćwiczebnych;
10)
ośrodek szkolenia rozpoznawczego;
11)
ośrodek naziemnego szkolenia spadochronowego;
12)
ośrodek szkolenia specjalistycznego;
13)
ośrodek szkolenia pododdziałów specjalnych;
14)
ośrodek szkolenia taktyczno-ogniowego artylerii;
15)
środek szkolenia rakietowego;
16)
ośrodek szkolenia inżynieryjno-saperskiego;
17)
ośrodek szkolenia z obrony przed bronią masowego rażenia;
18)
ośrodek szkolenia pododdziałów obrony przeciwlotniczej i z powszechnej obrony przeciwlotniczej;
19)
ośrodek szkolenia z regulaminów;
20)
ośrodek szkolenia psów służbowych;
21)
ośrodek szkolenia jeździeckiego;
22)
ośrodek szkolenia fizycznego;
23)
ośrodek sprawności fizycznej;
24)
ośrodek szkolenia przeciwpożarowego;
25)
ośrodek szkolenia podwodnego załóg czołgów;
26)
ośrodek szkolenia płetwonurków;
27)
wyciąg narciarski;
28)
ścianę wspinaczkową;
29)
tor przeszkód;
30)
tor do nauki jazdy.

Rozdział  3

Poligonowe obiekty szkoleniowe

§  9. 
1. 
Poligonowe obiekty szkoleniowe lokalizuje się w ośrodkach szkolenia poligonowego (centrach i ośrodkach szkolenia).
2. 
Poligonowe obiekty szkoleniowe należy lokalizować zgodnie z zasadami dotyczącymi przestrzegania wymaganych warunków bezpieczeństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony przeciwpożarowej.
§  10. 
Do terenowych obiektów budowlanych poligonowej bazy szkoleniowej zalicza się:
1)
strzelnicę piechoty;
2)
strzelnicę wozów bojowych;
3)
strzelnicę do strzelań nawodnych;
4)
strzelnicę artyleryjską;
5)
rejon bojowych strzelań morskich;
6)
rejon strzelań artylerii;
7)
rejon strzelań bojowych wojsk obrony przeciwlotniczej;
8)
rejon strzelań bojowych wojsk obrony przeciwlotniczej do imitowanych celów powietrznych;
9)
rejon działań lotniczych z użyciem środków bojowych i laserów;
10)
rejon szkolenia płetwonurków;
11)
ośrodek strzelań wojsk obrony przeciwlotniczej do śmigłowców;
12)
rzutnię granatów bojowych;
13)
plac ćwiczeń ogniowych;
14)
pasy ćwiczeń taktycznych;
15)
tor taktyczny;
16)
ośrodek zurbanizowany;
17)
ośrodek szkolenia taktyczno-ogniowego artylerii;
18)
ośrodek szkolenia pododdziałów rozpoznawczych;
19)
ośrodek szkolenia pododdziałów specjalnych;
20)
ośrodek szkolenia inżynieryjno-saperskiego;
21)
ośrodek szkolenia z przepraw;
22)
ośrodek pokonywania i forsowania przeszkód wodnych;
23)
ośrodek szkolenia z obrony przed bronią masowego rażenia;
24)
ośrodek szkolenia pododdziałów obrony przeciwlotniczej i z powszechnej obrony przeciwlotniczej;
25)
ośrodek szkolenia rozpoznawczego - podwodny tor do szkolenia płetwonurków;
26)
ośrodek szkolenia fizycznego;
27)
ośrodek sprawności fizycznej.

Rozdział  4

Wymagania podstawowe

§  11. 
Konstrukcje budowli powinny zachować trwałość i cechy użytkowe w okresie użytkowania ustalonym w projekcie. Elementy budowli ulegające uszkodzeniu lub korozji, w tym również biologicznej, powinny być zabezpieczone przed tymi zagrożeniami i tak skonstruowane, aby była możliwa ich naprawa lub wymiana.
§  12. 
1. 
Budowle posadawia się na podłożu, które pod wpływem obciążeń konstrukcją, działania wody i innych czynników nie ulega zmianom zagrażającym bezpieczeństwu obiektów budowlanych, uniemożliwiającym lub zakłócającym ich użytkowanie.
2. 
Podłoże lub jego fragmenty niespełniające wymagań określonych w ust. 1 należy odpowiednio wzmocnić.
§  13. 
Obiekty budowlane terenowej bazy szkoleniowej (garnizonowe i poligonowe) i wchodzące w ich skład budowle należy tak lokalizować, projektować i wykorzystywać, aby:
1)
zapewnić zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu;
2)
zapewnić optymalne wypełnienie kryteriów użytkowych, gospodarczych, społecznych i ekologicznych;
3)
ograniczyć do minimum skutki i uciążliwości wynikające z eksploatacji tych obiektów.
§  14. 
1. 
Budowle powinny być wyposażone w niezbędny sprzęt i urządzenia przeciwpożarowe oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. 
Warunki dotyczące należności oraz rozmieszczenia specjalistycznego sprzętu określają odrębne przepisy.
§  15. 
Pomieszczenia dla mechanizmów tarczociągów i innych urządzeń technicznych powinny być wyposażone, w zależności od przeznaczenia, w:
1)
wentylację naturalną lub sztuczną (mechaniczną);
2)
oświetlenie naturalne i elektryczne;
3)
izolację termiczną i przeciwwilgociową;
4)
instalację siłową;
5)
instalację sygnalizacyjną;
6)
instalację telefoniczną.
§  16. 
Pomieszczenia przeznaczone na czasowy lub stały pobyt ludzi powinny odpowiadać przepisom w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
§  17. 
Obiekty budowlane terenowej bazy szkoleniowej powinny być wyposażone, w zależności od rodzaju obiektu, w:
1)
źródło wody do celów konsumpcyjnych;
2)
typowy szczelny ustęp przestawny;
3)
elektryczną linię zasilającą napowietrzną lub kablową nn 400/230 V;
4)
odwodnienie terenu zapewniające prawidłowe, bezpieczne działanie elementów wyposażenia; sposób zależny jest od warunków geologicznych i hydrogeologicznych istniejącego terenu;
5)
drogę dojazdową o nawierzchni utwardzonej (nie dotyczy obiektów poligonowych) oraz plac manewrowo-postojowy o wielkości zapewniającej postój właściwej liczby pojazdów;
6)
ogrodzenie ostrzegawcze wysokości minimum 1,0 m.

Rozdział  5

Wymagania szczegółowe

§  18. 
(uchylony).
§  19. 
1. 
Zabezpieczenia boczne zlokalizowane na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 1-3 i 6, są wykonane w postaci nasypu ziemnego lub budowli z materiałów trwałych osłoniętych materiałami niepowodującymi powstawania odbitek (rykoszetów), równolegle do osi strzelań, jako pełne na odcinku od linii wyjściowej do kulochwytu głównego.
2. 
Zabezpieczenie boczne powinno:
1)
zapewnić odporność na przebicie pociskiem kalibru 7,62 mm (nabój Kb z pociskiem "L") wystrzelonym z odległości 100 m z prędkością początkową około 820 m/s ze współczynnikiem bezpieczeństwa "2";
2)
zabezpieczać wystające od strony linii ognia krawędzie w sposób eliminujący odbicie pocisków rykoszetem;
3)
być wykonane bez szpar i szczelin.
3. 
(uchylony).
§  20. 
1. 
Schrony dla obsługi pola celów i do umieszczania urządzeń technicznych zlokalizowane na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 1, 3 i 6, posiadają konstrukcję ognioodporną oraz odporność na przebicie pociskiem lekkim naboju karabinowego kalibru 7,62 mm wystrzelonym z odległości 100 m z prędkością początkową około 820 m/s, ze współczynnikiem bezpieczeństwa "2" i zapewniają obsłudze bezpieczne warunki pracy.
2. 
W skład wyposażenia schronu dla obsługi pola celów wchodzą:
1)
urządzenia techniczne niezbędne do prawidłowej obsługi pola celów;
2)
instalacja oświetlenia elektrycznego;
3)
urządzenia wentylacji grawitacyjnej;
4)
szczelina obserwacyjna;
5)
drzwi stalowe z trwałym zamknięciem na zewnątrz i do wewnątrz strefy strzelań, otwierane na zewnątrz schronu;
6)
instalacja telefoniczna umożliwiająca łączność;
7)
otwór okienny zabezpieczony kratą stalową od zewnętrznej strony strzelań - zależnie od warunków terenowych;
8)
sygnalizacja ostrzegawcza informująca o sytuacji w strefie strzelań.
§  21. 
Konstrukcja kulochwytu głównego garnizonowego placu ćwiczeń ogniowych załóg czołgów (PCO), zabezpieczenia boczne i konstrukcja schronu obsługi celów powinny być odporne na działanie pocisków kalibru 7,62 mm (nabój Kb z pociskiem "C") ze współczynnikiem "2".
§  22. 
1. 
Powierzchnia czołowa kulochwytu głównego wykonanego w formie nasypu ziemnego, zlokalizowanego na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 1, 3 i 6, jest zabezpieczona w sposób trwały przez darniowanie.
1a. 
Powierzchnię czołową kulochwytu głównego i kulochwytów bocznych wykonaną z materiałów budowlanych osłania się poliuretanowo-gumową osłoną antyrykoszetową w postaci tłumika rykoszetów lub okładziną drewnianą.
2. 
Pozostałe płaszczyzny kulochwytów, o których mowa w ust. 1, oraz inne powierzchnie budowli mogą być porośnięte trawą.

Rozdział  6

Przepis końcowy

§  23. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.711 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane niebędące budynkami, służące obronności Państwa oraz ich usytuowanie.
Data aktu: 02/08/1996
Data ogłoszenia: 03/04/2017
Data wejścia w życie: 06/09/1996