Szczegółowy sposób działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisanie z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ
z dnia 31 lipca 1995 r.
w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo.

Na podstawie art. 49 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z pomocy innych osób, może być skierowana do domu pomocy społecznej, zwanego dalej "domem", jeżeli nie wymaga leczenia szpitalnego.
2. 1
Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, jej przedstawiciela ustawowego lub kierownika szpitala psychiatrycznego, organ gminy właściwy zgodnie z przepisami o pomocy społecznej, zwany dalej "organem", kieruje tę osobę do domu, na zasadach przewidzianych przepisami o pomocy społecznej.
§  2.
1.
Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, nie wyraża zgody na skierowanie do domu lub nie wyraża na to zgody przedstawiciel ustawowy, a brak opieki zagraża jej życiu, kieruje się ją do domu na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. Odnosi się to również do osoby, która nie jest zdolna do wyrażenia zgody.
2. 2
Do czasu wydania przez sąd opiekuńczy orzeczenia o skierowaniu do domu osoby, o której mowa w ust. 1, organ zapewnia tej osobie usługi opiekuńcze.
§  3. 3
Po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu organ wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Wydanie takiej decyzji nie wymaga złożenia wniosku o skierowanie do domu oraz przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.
§  4.
1. 4
Jeżeli z wnioskiem o skierowanie do domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, wystąpił do sądu opiekuńczego organ, wskazuje on niezwłocznie dom do którego kieruje tę osobę.
2.
Decyzję o odpłatności za pobyt w domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, wydaje się na zasadach i w trybie określonych w ustawie o pomocy społecznej.
3. 5
Decyzję o umieszczeniu w domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, wydaje się niezwłocznie na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej.
§  5.
1.
Jeżeli z wnioskiem o skierowanie do domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, wystąpił organ, a zachodzi konieczność użycia przymusu bezpośredniego, przy wykonywaniu tych czynności powinien być także obecny pracownik socjalny tego organu.
2. 6
Jeżeli kierowana do domu osoba, o której mowa w § 2 ust. 1, jest samotna, organ zawiadamia Policję o konieczności zabezpieczenia mienia tej osoby do czasu ustanowienia kuratora.
§  6.
1.
O przyjęciu do domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, dyrektor domu zawiadamia sąd opiekuńczy, który wydał orzeczenie o skierowaniu.
2.
Jeżeli osoba kierowana do domu na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego wymaga pomocy w prowadzeniu jej spraw, dyrektor domu powinien wystąpić do sądu właściwego ze względu na siedzibę domu z wnioskiem o ustanowienie kuratora.
3.
Dyrektor domu powinien dołożyć starań, aby osoba, o której mowa w § 2 ust. 1, przystosowała się do nowych warunków.
§  7.
Jeżeli osoba, o której mowa w § 2 ust. 1, przebywała przed przyjęciem do domu:

- w środowisku - melduje się ją na pobyt czasowy,

- w szpitalu - melduje się ją na pobyt stały.

§  8.
1.
W razie uznania, że zmieniły się okoliczności uzasadniające orzeczenie o skierowaniu do domu osoby, o której mowa w § 2 ust. 1, dyrektor domu występuje do właściwego sądu opiekuńczego o zmianę tego orzeczenia.
2.
Po zmianie orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu osoby do domu, dyrektor domu udziela pomocy osobie opuszczającej dom i zawiadamia o tym sąd opiekuńczy.
3. 7
W sytuacji, o której mowa w ust. 2, organ stwierdza wygaśnięcie decyzji o skierowaniu osoby do domu oraz o odpłatności za pobyt w domu. Osoba ta może ubiegać się o przyjęcie do domu w trybie przewidzianym przepisami ustawy o pomocy społecznej.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
1 § 1 ust. 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 1999 r. (Dz.U.99.56.594) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 lipca 1999 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.

2 § 2 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.
3 § 3:

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 1999 r. (Dz.U.99.56.594) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 lipca 1999 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.

4 § 4 ust. 1:

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 1999 r. (Dz.U.99.56.594) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 lipca 1999 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.

5 § 4 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.
6 § 5 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.
7 § 8 ust. 3:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 1999 r. (Dz.U.99.56.594) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 lipca 1999 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 21 października 2005 r. (Dz.U.05.219.1871) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1995.92.460

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy sposób działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisanie z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo.
Data aktu: 31/07/1995
Data ogłoszenia: 11/08/1995
Data wejścia w życie: 19/08/1995