Dopuszczanie do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 24 sierpnia 1994 r.
w sprawie dopuszczania do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego.

Na podstawie art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa rodzaje maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego, których stosowanie w zakładach górniczych wymaga dopuszczenia, oraz tryb postępowania w tych sprawach.
§  2. 
Dopuszczeniu do stosowania w zakładach górniczych podlegają:
1)
rodzaje maszyn, urządzeń i materiałów, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
2)
inne niż określone w pkt 1 rodzaje maszyn, urządzeń i materiałów przeznaczonych do pracy w pomieszczeniach lub strefach, w których istnieje możliwość powstania niebezpiecznych koncentracji metanu, pyłu węglowego, par ropy naftowej, gazu ziemnego lub innych mieszanin wybuchowych, jeżeli ich stosowanie może stworzyć zagrożenie wybuchem,
3)
rodzaje maszyn, urządzeń i materiałów, które nie zostały objęte wykazami wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji wyrobu na znak bezpieczeństwa, zgodnie z przepisami o badaniach i certyfikacji, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
4)
wszystkie rodzaje środków strzałowych i sprzętu strzałowego.
§  3. 
1. 
Z wnioskiem o dopuszczenie do stosowania w zakładach górniczych maszyny, urządzenia, materiału, środka strzałowego i sprzętu strzałowego występuje producent.
2. 
W przypadku maszyn i urządzeń składających się z podzespołów wykonywanych przez różnych producentów, z wnioskiem o dopuszczenie do stosowania w zakładach górniczych występuje producent wyrobu finalnego.
3. 
W razie gdy dopuszczenie do stosowania w zakładach górniczych dotyczy wyrobów określonych w § 2 pkt 1-3, wykonanych jednostkowo przez przedsiębiorcę, z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, występuje przedsiębiorca zamierzający je stosować w obrębie wskazanego, własnego zakładu górniczego.
§  4. 
1. 
Wniosek o dopuszczenie do stosowania w zakładach górniczych powinien zawierać:
1)
oznaczenie podmiotu ubiegającego się o dopuszczenie i jego siedziby oraz wskazanie pełnomocników, jeżeli zostali ustanowieni,
2)
określenie przedmiotu dopuszczenia (nazwa i typ),
3)
określenie miejsca produkowania przedmiotu dopuszczania,
4)
informację, czy producent posiada certyfikat znaku bezpieczeństwa na wyrób lub certyfikat systemu jakości w rozumieniu przepisów o badaniach i certyfikacji, numer certyfikatu oraz informację, przez kogo został wydany,
5)
opis przedmiotu dopuszczenia, zawierający:
a)
ogólną charakterystykę,
b)
niezbędne obliczenia,
c)
rysunki lub schematy wytypowanych układów i zespołów (w przypadku maszyn i urządzeń), od których zależy bezpieczeństwo i higiena pracy oraz bezpieczeństwo pożarowe,
d)
dokumentację techniczno-ruchową dostarczaną użytkownikom, określającą w szczególności warunki stosowania i konserwacji, instrukcję obsługi oraz wykazy części zapasowych,
e)
warunki techniczne wykonania, kontroli i odbioru u producenta,
f)
w przypadku środków strzałowych i materiałów - zakres i warunki stosowania, dopuszczalny okres składowania oraz warunki transportu.
2. 
Do wniosku należy dołączyć:
1)
deklarację zgodności wydaną przez producenta, stwierdzającą na jego wyłączną odpowiedzialność, że wyrób jest zgodny z wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania normami i właściwymi przepisami prawnymi,
2)
certyfikat upoważniający do oznaczania wyrobu znakiem bezpieczeństwa,
3)
opis procedury certyfikacyjnej stosowanej w procesie certyfikacji wyrobu oraz wyniki badań uzyskane w tym procesie,
4)
certyfikat systemu jakości.
3. 
Przepisu ust. 1 pkt 4 i ust. 2 nie stosuje się w sprawach, o których mowa w § 3 ust. 3.
§  5. 
1. 
W razie gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska w ruchu zakładów górniczych, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego może, w drodze postanowienia, zobowiązać wnioskodawcę do przeprowadzenia, we wskazanym zakresie, dodatkowych badań - w akredytowanym, na podstawie przepisów o badaniach i certyfikacji, laboratorium - stanowiących uzupełnienie zakresu badań przewidzianych w procesie certyfikacji.
2. 
W razie braku akredytowanego laboratorium, badania wykonują jednostki organizacyjne wskazane przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.
3. 
Po zakończeniu badań, o których mowa w ust. 1, wniosek należy uzupełnić o sprawozdanie z tych badań.
§  6. 
1. 
Jeżeli wniosek dotyczy dopuszczenia do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń, materiałów, środków strzałowych lub sprzętu strzałowego o złożonej budowie albo doświadczalnych, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego może, w drodze postanowienia, zobowiązać wnioskodawcę do przeprowadzenia w określonych warunkach prób w ruchu zakładu górniczego.
2. 
Po zakończeniu prób wniosek należy uzupełnić o:
1)
sprawozdanie z prób,
2)
opinię kierownika ruchu zakładu górniczego, w którym przeprowadzono próby.
3. 
Postanowienie wydaje się na czas oznaczony.
§  7. 
1. 
Jeżeli wniosek dotyczy dopuszczenia do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń, materiałów, środków strzałowych lub sprzętu strzałowego, nie objętych wykazami wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa, zgodnie z przepisami o badaniach i certyfikacji, powinien on spełniać wymagania określone w § 4 ust. 1.
2. 
Do wniosku należy dołączyć:
1)
deklarację zgodności wydaną przez producenta, stwierdzającą na jego własną odpowiedzialność, że wyrób jest zgodny z wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania normami i właściwymi przepisami prawnymi,
2)
opinię atestacyjną wydaną przez jednostkę organizacyjną wskazaną przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, stwierdzającą zgodność wyrobu zgłaszanego do dopuszczenia z wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania normami oraz z właściwymi przepisami prawnymi.
3. 
W razie gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska w ruchu zakładów górniczych, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego może, w drodze postanowienia, zobowiązać wnioskodawcę do przeprowadzenia, we wskazanym zakresie, badań atestacyjnych stanowiących uzupełnienie badań, które były podstawą wydania opinii atestacyjnej określonej w ust. 2 pkt 2.
4. 
Po zakończeniu badań, o których mowa w ust. 3, do wniosku należy dołączyć uzupełniającą opinię atestacyjną.
§  8. 
Decyzja o dopuszczeniu do stosowania w zakładach górniczych maszyny, urządzenia, materiału, środka strzałowego i sprzętu strzałowego powinna w szczególności określać:
1)
warunki stosowania,
2)
sposób trwałego oznaczania wyrobu znakiem dopuszczenia,
3)
zawartość dokumentacji, jaką producent powinien przekazać użytkownikowi.
§  9. 
1. 
Znak dopuszczenia powinien być przez producenta umieszczony na każdej jednostce przedmiotu dopuszczenia, z wyjątkiem wyrobów, o których mowa w § 3 ust. 2, oraz przedmiotów, których właściwości fizyczne nie zezwalają na takie oznaczenie. W takich przypadkach sposób oznaczenia określa się w decyzji o dopuszczeniu.
2. 
Znaki dopuszczenia, o których mowa w ust. 1, to:
1)
GX - dla maszyn i urządzeń elektrycznych budowy przeciwwybuchowej,
2)
GE - dla maszyn i urządzeń elektrycznych budowy zwykłej,
3)
GM - dla maszyn i urządzeń mechanicznych oraz materiałów,
4)
GG - dla środków strzałowych i sprzętu strzałowego oraz materiałów.
§  10. 
Z zastrzeżeniem przepisów § 11 i 12, maszyny, urządzenia, materiały, środki strzałowe i sprzęt strzałowy dopuszcza się na czas nieoznaczony.
§  11. 
Dopuszczenie do stosowania w zakładach górniczych traci moc w razie:
1)
utraty ważności certyfikatu upoważniającego do oznaczenia wyrobu znakiem bezpieczeństwa,
2)
wystąpienia ukrytych wad, pogorszenia jakości maszyny, urządzenia, materiału, środka strzałowego i sprzętu strzałowego lub nieprzestrzegania warunków określonych w decyzji o dopuszczeniu, powodujących możliwość zagrożenia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska w ruchu zakładu górniczego.
§  12. 
Ponownemu dopuszczeniu do stosowania w zakładach górniczych, w trybie określonym w rozporządzeniu, podlegają:
1)
maszyny, urządzenia, materiały i sprzęt strzałowy, w których dokonano zmian dotyczących:
a)
obniżenia wytrzymałości poszczególnych elementów,
b)
wymiarów, których zmiana powoduje ograniczenie stosowania lub wymaga dodatkowych warunków stosowania,
c)
wyposażenia służącego do zwalczania zagrożeń naturalnych oraz zagrożenia pożarowego,
d)
zabezpieczeń mechanicznych i elektrycznych,
e)
miejsca obsługi i jego zabezpieczeń oraz systemów sterowania,
f)
osłon części ruchomych, jeżeli powoduje to konieczność dokonania zmian warunków określonych w dopuszczeniu,
2)
środki strzałowe, jeżeli nie były produkowane przez okres 5 lat, licząc od daty decyzji o dopuszczeniu.
§  13. 
Decyzje o dopuszczeniu do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń, materiałów, środków strzałowych lub sprzętu strzałowego, wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zachowują moc w czasie oznaczonym tymi decyzjami.
§  14. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 września 1994 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ RODZAJÓW MASZYN, URZĄDZEŃ I MATERIAŁÓW, KTÓRE WYMAGAJĄ DOPUSZCZENIA DO STOSOWANIA W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

1. Maszyny wyciągowe, naczynia wyciągowe, koła linowe, liny, układy zawieszeń, układy sygnalizacji i łączności oraz elementy zabezpieczeń ruchu wyciągów szybowych oraz wyciągów awaryjno-rewizyjnych i ratowniczych.

2. Kołowroty szybowe stosowane przy naprawach i głębieniu szybów.

3. Urządzenia przyszybowe.

4. Kolejki podwieszane i spągowe, kołowroty, liny, układy zawieszeń linowych urządzeń transportowych oraz urządzenia sygnalizacji i zabezpieczeń ruchu przewozu pochyłego w podziemnych wyrobiskach poziomych i pochyłych o nachyleniu do 45o.

5. Lokomotywy przewodowe i bezprzewodowe w podziemnych wyrobiskach.

6. Wozy do transportu ludzi, wozy sanitarne, wozy do przewozu środków strzałowych oraz platformy transportowe w podziemnych wyrobiskach.

7. Maszyny urabiające, ładujące i zgarniające w podziemnych wyrobiskach.

8. Obudowy zmechanizowane.

9. Obudowy wyrobisk kotwiowe oraz podporowe stalowe.

10. Pojazdy oponowe i maszyny z napędem spalinowym w podziemnych wyrobiskach.

11. Systemy łączności, bezpieczeństwa i alarmowania, wraz z przynależnymi centralami telefonicznymi i dyspozytorskimi w podziemnych zakładach górniczych.

12. Kable i przewody górnicze.

13. Urządzenia dźwignicowe i zbiorniki ciśnieniowe w podziemnych wyrobiskach.

14. Sprzęt ratowniczy dla ochrony dróg oddechowych w podziemnych wyrobiskach.

15. Specjalistyczne urządzenia gaśnicze i sprzęt przeciwpożarowy w podziemnych wyrobiskach.

16. Materiały chemiczne i wyroby z tworzyw sztucznych ze względu na wymagania trudnopalności oraz których zastosowanie może powodować wydzielanie się substancji żrących lub trujących w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych.

17. Specjalistyczne maszyny służące do urabiania i zwałowania oraz urządzenia do transportu urobku w odkrywkowych zakładach.

18. Specjalistyczne górnicze przyrządy pomiarowe.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYKAZ RODZAJÓW MASZYN, URZĄDZEŃ I MATERIAŁÓW, KTÓRE WYMAGAJĄ DOPUSZCZENIA DO STOSOWANIA W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH DO CZASU UZYSKANIA CERTYFIKATU NA ZNAK BEZPIECZEŃSTWA, ZGODNIE Z PRZEPISAMI O BADANIACH I CERTYFIKACJI

I. Podziemne wyrobiska zakładów górniczych

1. Wiertnice i wiertarki górnicze.

2. Przenośniki i podajniki transportowe.

3. Urządzenia odpylające.

4. Maszyny i urządzenia klimatyzacyjne.

5. Urządzenia zasilające i sterujące maszynami górniczymi.

6. Elektryczne lampy oświetlenia osobistego i inne lampy akumulatorowe.

7. Urządzenia zasilające trakcji elektrycznej.

8. Materiały i spoiwa mineralne.

9. Pył kamienny.

10. Pompy głównego odwadniania.

11. Wentylatory główne oraz lutniowe.

12. Narzędzia specjalne z napędem mechanicznym i elektrycznym.

II. Odkrywkowe zakłady górnicze

Wiertnice do wykonywania otworów strzałowych.

III. Otworowe zakłady górnicze

1. Urządzenia wiertnicze.

2. Głowice przeciwerupcyjne, wraz z systemami sterowania oraz głowice eksploatacyjne.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1994.92.434

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Dopuszczanie do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego.
Data aktu: 24/08/1994
Data ogłoszenia: 31/08/1994
Data wejścia w życie: 02/09/1994