Określenie zakresu i form oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 5 października 1993 r.
w sprawie określenia zakresu i form oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej. *

Na podstawie art. 2 ust. 4 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 17, poz. 78) zarządza się, co następuje:
§  1. 1
 
1.
Kobiecie w ciąży lub wychowującej dziecko, zwanej dalej "osobą uprawnioną", przysługują świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze, określone w rozporządzeniu, jeżeli:
1)
dochód osoby uprawnionej samotnie gospodarującej albo
2)
dochód na osobę w rodzinie osoby uprawnionej, ustalony jako iloraz dochodu rodziny przez liczbę osób w tej rodzinie,

nie przekracza miesięcznie kwoty 275 zł.

2.
Świadczenia pieniężne, o których mowa w ust. 1, przysługują w okresie od 8 miesiąca ciąży do 2 miesiąca życia dziecka albo przez miesiąc w razie urodzenia dziecka martwego lub zgonu dziecka.
3.
Świadczenia w naturze, o których mowa w ust. 1, przysługują w okresie od narodzenia dziecka do ukończenia przez nie dwóch miesięcy życia.
§  2. 2
 
1.
Osobie uprawnionej przysługują, na jej wniosek, nie więcej niż 4 miesięczne zasiłki pieniężne w wysokości różnicy między kwotą 275 zł a kwotą:
1)
posiadanego dochodu, jeżeli osoba uprawniona gospodaruje samotnie, albo
2)
dochodu na osobę w rodzinie osoby uprawnionej,

nie więcej jednak niż 250 zł miesięcznie.

2.
Osobie uprawnionej przysługuje jednorazowy zasiłek pieniężny w wysokości 120 zł na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu.
3.
Osobie uprawnionej przysługuje zasiłek w naturze (wyprawka), pokrywający niezbędne potrzeby każdego dziecka urodzonego podczas ostatniego porodu, chyba że osoba uprawniona otrzymała zasiłek z tytułu porodu na podstawie odrębnych przepisów.
§  2a. 3
 
1. 4
Kwoty, o których mowa w § 1 ust. 1 i w § 2 ust. 1 i 2, podlegają waloryzacji na zasadach określonych w art. 35a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756, Nr 162, poz. 1118 i 1126 oraz z 1999 r. Nr 20, poz. 170 i Nr 79, poz. 885), zwanej dalej "ustawą".
2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" wskaźniki waloryzacji oraz kwoty, o których mowa w § 1 ust. 1 i w § 2 ust. 1 i 2, po waloryzacji.
§  3.
Osobie uprawnionej przysługuje zwrot 100% wydatków poniesionych w związku z ciążą, porodem i połogiem na leczenie w publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz na leki przepisane przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie położnictwa i ginekologii, zgodnie z przepisami o zasadach odpłatności za leki i artykuły sanitarne.
§  4.
1.
Osobie uprawnionej wychowującej dziecko, do czasu osiągnięcia przez nie pełnoletności, niezależnie od wysokości dochodu, przysługuje nieodpłatnie poradnictwo rodzinne, psychologiczne, prawne i pedagogiczne w placówkach oświatowych oraz służby zdrowia. Poradnictwo to udzielane jest niezależnie od pracy socjalnej, o której mowa w art. 23 ustawy.
2.
Osoba uprawniona może ubiegać się o przyjęcie do domu pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie.
§  5. 5
 
1.
Świadczenia, o których mowa w § 2, oraz zwrot wydatków, o których mowa w § 3, przyznaje ośrodek pomocy społecznej w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie.
2. 6
Wydatki na pomoc, o której mowa w § 2 ust. 1 i 2, jako na zadania zlecone gminie ustawą o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ponosi budżet państwa w zakresie dotacji przekazywanych gminie na zadania zlecone z pomocy społecznej.
3. 7
Wydatki na pomoc, o której mowa w § 2 ust. 3 i w § 3, ponosi gmina.
§  6.
Wojewoda może udzielić wsparcia finansowego organizacjom społecznym, Kościołowi Katolickiemu, innym kościołom i związkom wyznaniowym, udzielającym pomocy osobie uprawnionej, po uprzednim przeprowadzeniu oceny poziomu świadczonych usług.
§  6a. 8
Osobie uprawnionej do zasiłku pieniężnego, o którym mowa w § 2 ust. 1, jeżeli miała prawo do tego zasiłku w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 1999 r., przysługuje dodatkowo jeden miesięczny zasiłek pieniężny za okres siódmego miesiąca ciąży.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 1993 r.
* Z dniem 1 stycznia 2002 r. nin. rozporządzenie traci moc w części wydanej na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U.93.17.78), w związku ze zmianą tej ustawy przez art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.01.154.1792).
1 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 października 1996 r. (Dz.U.96.123.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 września 1996 r.
2 § 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 1994 r. (Dz.U.94.44.172) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 1994 r.

- zmieniony przez § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 października 1996 r. (Dz.U.96.123.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 września 1996 r.

3 § 2a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 października 1996 r. (Dz.U.96.123.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 22 października 1996 r.
4 § 2a ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 października 1999 r. (Dz.U.99.88.983) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 października 1999 r.
5 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 1994 r. (Dz.U.94.44.172) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 marca 1994 r.
6 § 5 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 8 października 1996 r. (Dz.U.96.123.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 września 1996 r.
7 § 5 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 8 października 1996 r. (Dz.U.96.123.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 września 1996 r.
8 § 6a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 października 1999 r. (Dz.U.99.88.983) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 października 1999 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1993.97.441

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Określenie zakresu i form oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej.
Data aktu: 05/10/1993
Data ogłoszenia: 19/10/1993
Data wejścia w życie: 02/11/1993