Zasady organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 23 grudnia 1992 r.
w sprawie zasad organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.

Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 oraz z 1992 r. Nr 26, poz. 113 i Nr 54, poz. 254) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Dla umożliwienia realizacji obowiązku szkolnego oraz kształcenia ogólnego dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą tworzy się sieć polskich szkół i punktów konsultacyjnych organizujących kształcenie w zakresie szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego.
2.
Szkoły i punkty konsultacyjne tworzone są przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej "placówkami dyplomatycznymi i konsularnymi".
3.
Szkoły i punkty konsultacyjne zakłada, likwiduje i przekształca Minister Edukacji Narodowej na wniosek kierowników placówek dyplomatycznych lub konsularnych.
§  2.
1.
Niezależnie od istnienia polskiej szkoły lub punktu konsultacyjnego, dzieci, o których mowa w § 1 ust. 1, mogą wypełniać obowiązek szkolny w szkołach kraju czasowego pobytu.
2.
Dzieci, o których mowa w ust. 1, oraz uczniowie szkół ponadpodstawowych kraju czasowego pobytu mogą uzupełniać wykształcenie w szkołach lub punktach konsultacyjnych, o których mowa w § 1, w zakresie określonym w § 6.
§  3.
1.
Do szkół, o których mowa w § 1, mogą być przyjmowane w miarę wolnych miejsc także dzieci obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą na tych samych zasadach co dzieci obywateli polskich przebywających czasowo za granicą.
2.
W miarę wolnych miejsc do szkół, o których mowa w § 1, mogą być przyjmowane także dzieci obywateli obcych, na zasadach odpłatności stosowanej w szkołach publicznych danego typu w kraju zamieszkania.
§  4.
Kształcenie, o którym mowa w § 1 ust. 1, może odbywać się w systemie stacjonarnym lub korespondencyjnym.
§  5.
1.
Kształcenie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą organizuje i koordynuje Zespół Szkół Ogólnokształcących dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą, zwany dalej "Zespołem", podporządkowany bezpośrednio Ministrowi Edukacji Narodowej.
2.
Zespół jest jednostką budżetową, której zadania są ujęte w planie i budżecie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
3.
Cele, zadania i organizację Zespołu określa statut, który stanowi załącznik do rozporządzenia.
§  6.
1.
Szkoły i punkty konsultacyjne realizują programy nauczania dopuszczone w systemie oświaty Rzeczypospolitej Polskiej dla danego typu szkoły.
2.
Uczniowie uczęszczający do szkół kraju czasowego pobytu, a jednocześnie uzupełniający wykształcenie w zakresie przedmiotów objętych planem nauczania w szkole polskiej, kształcą się w zakresie następujących przedmiotów:
1)
uczniowie szkół podstawowych:
a)
w klasach I-III- języka polskiego (z możliwością uzupełniania programu matematyki i środowiska społeczno-przyrodniczego),
b)
w klasach IV-VIII- języka polskiego, historii, geografii, ponadto także matematyki, jeżeli istnieje taka potrzeba ze względu na różnice programowe,
2)
uczniowie liceów ogólnokształcących:

- języka polskiego, historii Polski, geografii Polski oraz matematyki, jeżeli istnieje taka potrzeba ze względu na różnice programowe.

§  7.
1.
W krajach, w których nie utworzono szkół przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych - w razie potrzeby wynikającej z liczby uczniów i warunków kraju ich czasowego pobytu - mogą być organizowane punkty konsultacyjne.
2.
Punkty konsultacyjne mogą być również organizowane jako filie szkół działających przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych.
3.
Punkty konsultacyjne mogą prowadzić zajęcia ze wszystkich przedmiotów wynikających z planu nauczania lub z uzupełniającego programu nauczania przedmiotów wymienionych w § 6 ust. 2.
§  8.
Szkoły i punkty konsultacyjne organizują księgozbiór biblioteczny.
§  9.
W szkołach i punktach konsultacyjnych zajęcia lekcyjne są prowadzone oddzielnie dla każdej klasy, której liczebność wynosi nie mniej niż trzech uczniów, lub w systemie klas łączonych.
§  10.
Uczniowie szkół i punktów konsultacyjnych otrzymują świadectwa według zasad i wzorów obowiązujących w kraju, zaopatrzone w pieczęć urzędową Zespołu i pieczęć danej szkoły lub punktu konsultacyjnego.
§  11.
1.
Szkołami kierują dyrektorzy szkół, a punktami konsultacyjnymi - kierownicy punktów.
2.
Nadzór pedagogiczny nad szkołami i punktami konsultacyjnymi sprawuje Minister Edukacji Narodowej przy pomocy nauczycieli zatrudnionych w Ministerstwie Edukacji Narodowej na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych oraz nauczycieli zatrudnionych w Zespole - zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju w sprawie zasad sprawowania nadzoru pedagogicznego.
3.
Nadzór ogólny nad działalnością szkoły i punktu konsultacyjnego sprawuje Zespół we współpracy z kierownikiem placówki dyplomatycznej lub konsularnej.
§  12.
1.
Funkcję dyrektora szkoły powierza i z tej funkcji odwołuje Minister Edukacji Narodowej lub upoważniona przez niego osoba.
2.
Funkcję kierownika punktu konsultacyjnego powierza i z tej funkcji odwołuje dyrektor Zespołu w uzgodnieniu z kierownikiem placówki dyplomatycznej lub konsularnej, a w przypadku punktu konsultacyjnego będącego filią szkoły - z dyrektorem szkoły.
3.
Minister Edukacji Narodowej może również w celu wyłonienia kandydata na dyrektora szkoły lub kierownika punktu konsultacyjnego nie będącego filią szkoły ogłosić konkurs na zasadach i w trybie przez siebie ustalonym, jako organ prowadzący szkołę (punkt konsultacyjny).
4.
Nauczycieli do szkół i punktów konsultacyjnych kieruje z kraju Minister Edukacji Narodowej lub upoważniona przez niego osoba, a zatrudnia dyrektor Zespołu; nauczycieli szkół i punktów konsultacyjnych odwołuje dyrektor Zespołu na wniosek Ministra lub upoważnionej przez niego osoby.
5.
Nauczycieli szkół i punktów konsultacyjnych nie kierowanych z kraju zatrudniają, na podstawie umowy o pracę, dyrektorzy szkół lub kierownicy punktów konsultacyjnych.
§  13.
1.
Wysokość wynagrodzenia oraz inne świadczenia dla dyrektorów oraz nauczycieli szkół i punktów konsultacyjnych, o których mowa w § 1, określają odrębne przepisy.
2.
Okres pracy w szkołach i punktach konsultacyjnych za granicą jest zaliczany nauczycielowi do okresu zatrudnienia w Polsce na zasadach określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w kraju.
§  14.
1.
Obowiązkowy wymiar zajęć dydaktyczno-wychowawczych nauczycieli w szkołach za granicą wynosi 26 godzin tygodniowo, a dla nauczycieli zatrudnionych w bibliotece lub w świetlicy - 30 godzin tygodniowo.
2.
Dyrektorzy szkół prowadzą zajęcia dydaktyczne w wymiarze 10 godzin tygodniowo w szkole, w której liczba uczniów nie przekracza 100; 8 godzin tygodniowo w szkole o liczbie uczniów nie przekraczającej 200; 6 godzin tygodniowo w szkole liczącej więcej niż 200 uczniów.
3.
Kierownikowi punktu konsultacyjnego z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej przysługuje ryczałt pieniężny w wysokości stanowiącej odpowiednik wynagrodzenia za liczbę godzin przeznaczonych na realizację zadań wynikających z funkcji kierowniczej, określoną przez dyrektora Zespołu.
§  15.
W sprawach nie uregulowanych w rozporządzeniu w zakresie praw i obowiązków nauczycieli (dyrektorów, kierowników) zatrudnionych w szkołach i punktach konsultacyjnych, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W WARSZAWIE DLA DZIECI OBYWATELI POLSKICH CZASOWO PRZEBYWAJĄCYCH ZA GRANICĄ

§  1.
1.
Zespół Szkół Ogólnokształcących dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą z siedzibą w Warszawie, zwany dalej "Zespołem", organizuje i koordynuje kształcenie i wychowanie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
2.
Zespół w szczególności:
1)
organizuje kształcenie korespondencyjne,
2)
udziela pomocy szkołom i punktom konsultacyjnym w zakupie przez uczniów podręczników szkolnych i lektur,
3)
zaopatruje szkoły i punkty konsultacyjne w programy nauczania, poradniki metodyczne, przepisy prawne, świadectwa i inne druki szkolne,
4)
organizuje egzaminy.
3.
Zespół podlega bezpośrednio Ministrowi Edukacji Narodowej i jest jednostką budżetową, której zadania ujęte są w planie i budżecie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
§  2.
1.
W skład Zespołu wchodzą:
1)
Szkoła Podstawowa w Warszawie - kształcąca uczniów w systemie korespondencyjnym w zakresie programu nauczania szkoły podstawowej,
2)
Liceum Ogólnokształcące w Warszawie - kształcące uczniów w systemie korespondencyjnym w zakresie programu nauczania liceum ogólnokształcącego,
3)
szkoły podstawowe, licea ogólnokształcące i punkty konsultacyjne, zakładane przy placówkach dyplomatycznych i konsularnych.
2.
Szkoły i punkty konsultacyjne nie będące filiami szkół, o których mowa w ust. 1 pkt 3, działają na podstawie własnego statutu, uwzględniającego zadania Zespołu, potrzeby uczniów i posiadane środki finansowe.
3.
Statut szkoły (punktu konsultacyjnego) opracowuje dyrektor szkoły (kierownik punktu), a uchwala rada pedagogiczna. Statut przesyła się Zespołowi oraz kierownikowi placówki dyplomatycznej lub konsularnej.
§  3.
1.
Dyrektor Zespołu jest odpowiedzialny za całokształt działalności dydaktyczno-wychowawczej i administracyjnej szkół i punktów konsultacyjnych wchodzących w skład Zespołu.
2.
Do obowiązków dyrektora Zespołu w szczególności należy:
1)
organizowanie szkół i punktów konsultacyjnych,
2)
zatwierdzanie organizacji szkół i punktów konsultacyjnych oraz nadzorowanie ich działalności pedagogicznej i gospodarczo-administracyjnej,
3)
organizowanie i udzielanie pomocy pedagogicznej nauczycielom szkół i punktów konsultacyjnych oraz rodzicom dzieci kształcących się indywidualnie,
4)
zaopatrywanie szkół i punktów konsultacyjnych w pomoce naukowe, książki do bibliotek szkolnych i druki szkolne,
5)
organizowanie zaopatrzenia uczniów w podręczniki szkolne,
6)
opiniowanie projektów budżetów poszczególnych jednostek szkolnych, sporządzanie zbiorczych zestawień wydatków i przedkładanie do zatwierdzenia Ministrowi Edukacji Narodowej,
7)
informowanie rodziców skierowanych do pracy za granicą o możliwościach kształcenia ich dzieci,
8)
ustalanie zakresu obowiązków nauczycieli zatrudnionych w szkołach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2.
§  4.
1.
Szkoły i punkty konsultacyjne, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, organizują nauczanie na podstawie ramowych planów nauczania określonych dla szkół publicznych w kraju i - w zależności od potrzeb uczniów - w systemie stacjonarnym lub korespondencyjnym. Nauczanie w systemie korespondencyjnym nie powinno obejmować takich przedmiotów, jak muzyka, wychowanie fizyczne, technika i elementy informatyki.
2.
Szkoły stosują dopuszczone w Rzeczypospolitej Polskiej programy nauczania, podręczniki, regulaminy oceniania, klasyfikowania i promowania oraz zasady przeprowadzania egzaminów dojrzałości.
§  5.
W zakresie praw i obowiązków dyrektora Zespołu, dyrektorów szkół, kierowników punktów konsultacyjnych, nauczycieli, rad pedagogicznych i społecznych organów szkół, punktów konsultacyjnych - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 oraz z 1992 r. Nr 26, poz. 113 i Nr 54, poz. 254) oraz ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 197 i 198, Nr 36, poz. 206 i Nr 72, poz. 423, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 104, poz. 450 oraz z 1992 r. Nr 53, poz. 252, Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1993.6.31

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
Data aktu: 23/12/1992
Data ogłoszenia: 26/01/1993
Data wejścia w życie: 10/02/1993