Właściwość organów i tryb postępowania o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci junaka odbywającego zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 8 września 1992 r.
w sprawie właściwości organów i trybu postępowania o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci junaka odbywającego zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej.

Na podstawie art. 162 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
tryb przyznawania junakom odbywającym zasadniczą służbę w oddziałach obrony cywilnej, zwanym dalej "junakami", oraz członkom ich rodzin następujących świadczeń pieniężnych:
a)
świadczeń odszkodowawczych przewidzianych w ustawie z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192), zwanej dalej "ustawą z dnia 16 grudnia 1972 r.",
b)
należności pośmiertnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18), zwanej dalej "ustawą z dnia 17 grudnia 1974 r.",
2)
organy właściwe do przyznawania i wypłacania świadczeń, o których mowa w pkt 1.
§  2.
Przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. oraz inne przepisy powołane w rozporządzeniu, dotyczące żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową i członków ich rodzin oraz dotyczące zasadniczej służby wojskowej - stosuje się odpowiednio do junaków i członków ich rodzin oraz do zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej.
§  3.
Postępowanie w sprawach:
1)
ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ junak,
2)
ustalenia związku choroby junaka ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby w oddziale obrony cywilnej,
3)
orzekania o uszczerbku na zdrowiu junaka oraz przyznawania i wypłacania świadczeń odszkodowawczych i należności pośmiertnych

- prowadzi się stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 października 1976 r. w sprawie postępowania o odszkodowanie w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 36, poz. 212), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 25 października 1976 r.", oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 1973 r. w sprawie ustalania stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. Nr 13, poz. 93, z 1976 r. Nr 41, poz. 242 i z 1992 r. Nr 57, poz. 278), z zastrzeżeniem § 4-7 niniejszego rozporządzenia.

§  4.
1.
W razie wypadku junaka lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby w oddziale obrony cywilnej, postępowanie, o którym mowa w § 3, wszczyna się z urzędu.
2.
W razie pogorszenia się stanu zdrowia junaka po zwolnieniu z zasadniczej służby w oddziale obrony cywilnej, postępowanie, o którym mowa w § 3, prowadzi się na jego wniosek.
§  5.
1.
Określone w rozporządzeniu z dnia 25 października 1976 r. obowiązki i uprawnienia w zakresie postępowania powypadkowego:
1)
dowódcy jednostki wojskowej - wykonuje komendant oddziału obrony cywilnej,
2)
inspektora do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy - wykonuje przedstawiciel właściwej służby bezpieczeństwa i higieny pracy,
3)
lekarza wojskowego - wykonuje lekarz publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
2.
W skład komisji powypadkowej powoływanej przez komendanta oddziału obrony cywilnej wchodzi przedstawiciel jednostki organizacyjnej, przy której został utworzony ten oddział, lub przedstawiciel organu, który utworzył ten oddział.
3.
W razie wypadku zbiorowego albo wypadku, wskutek którego junak poniósł śmierć albo doznał ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, komendant oddziału obrony cywilnej zawiadamia organ, który utworzył ten oddział; przedstawiciel tego organu może wchodzić w skład komisji powypadkowej jako jej członek.
§  6.
1.
Organem właściwym do ustalenia prawa do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokości oraz wypłaty tych świadczeń jest organ, który utworzył oddział obrony cywilnej.
2.
Uprawnienia dla Ministra Obrony Narodowej przewidziane w art. 8 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. przysługują organowi, który utworzył oddział obrony cywilnej.
§  7.
Organ, który utworzył oddział obrony cywilnej, w przypadkach określonych w rozporządzeniu z dnia 25 października 1976 r., kieruje junaka lub zwraca się do rejonowej wojskowej komisji lekarskiej właściwej ze względu na siedzibę tego organu, za pośrednictwem miejscowo właściwego wojskowego komendanta uzupełnień.
§  8.
W razie śmierci junaka, koszty pogrzebu pokrywa i odprawę wypłaca organ, który utworzył oddział obrony cywilnej, w którym odbywał on zasadniczą służbę w obronie cywilnej - na zasadach i w trybie przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. dla żołnierza pełniącego zasadniczą służbę wojskową.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1983 r. w sprawie właściwości organów i trybu postępowania o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu lub śmierci junaka odbywającego zasadniczą służbę w obronie cywilnej (Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 153).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1992.69.346

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Właściwość organów i tryb postępowania o odszkodowanie i inne świadczenia pieniężne przysługujące z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz w razie śmierci junaka odbywającego zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej.
Data aktu: 08/09/1992
Data ogłoszenia: 17/09/1992
Data wejścia w życie: 17/09/1992