Wojskowe organy porządkowe oraz skład służby garnizonowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 28 maja 1992 r.
w sprawie wojskowych organów porządkowych oraz składu służby garnizonowej.

Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 i Nr 40, poz. 174) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 17) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wojskowymi organami porządkowymi są:
1)
Żandarmeria Wojskowa;
2)
służba garnizonowa;
3)
służba wewnętrzna jednostki wojskowej;
4)
konwój, o którym mowa w § 14 ust. 1.
2.
W miejscowościach, w których jest rozmieszczona tylko jedna jednostka wojskowa, zadania służby garnizonowej wykonuje służba wewnętrzna tej jednostki.
§  2.
1.
W skład służby garnizonowej jako wojskowe organy porządkowe wchodzą:
1)
oficer inspekcyjny garnizonu;
2)
pomocnik oficera inspekcyjnego garnizonu;
3)
profos aresztu garnizonowego;
4)
warty garnizonu;
5)
pododdział alarmowy garnizonu.
2.
W skład służby wewnętrznej jednostki wojskowej jako wojskowe organy porządkowe wchodzą:
1)
oficer dyżurny;
2)
pomocnik oficera dyżurnego;
3)
profos aresztu;
4)
warta wewnętrzna;
5)
pododdział alarmowy.
§  3.
Organami Żandarmerii Wojskowej w garnizonie są:
1)
oficer dyżurny jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej;
2)
patrole Żandarmerii Wojskowej;
3)
konwoje Żandarmerii Wojskowej;
4)
asysty Żandarmerii Wojskowej.
§  4.
1.
Organy Żandarmerii Wojskowej określone w § 3 podlegają komendantowi jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
2.
Do pełnienia służby w organach Żandarmerii Wojskowej określonych w § 3 wyznacza żołnierzy komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej spośród żołnierzy Żandarmerii Wojskowej pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Przełożonym patroli Żandarmerii Wojskowej jest oficer dyżurny jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
§  5.
1.
Zadaniem organów Żandarmerii Wojskowej określonych w § 3 jest zapewnienie przestrzegania dyscypliny wojskowej, bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz przepisów porządkowych i administracyjnych przez żołnierzy w garnizonie, a także interweniowanie w przypadkach popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
2.
Do zakresu działania oficera dyżurnego jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej należy:
1)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec żołnierzy doprowadzonych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia;
2)
udawanie się na miejsce zdarzenia w wypadkach wymagających osobistej interwencji;
3)
przyjmowanie zawiadomień o przypadkach naruszeń prawa, dyscypliny wojskowej i porządku publicznego przez żołnierzy oraz podejmowanie stosownych działań;
4)
organizowanie i kontrolowanie wykonywania czynności służbowych przez podległych mu żołnierzy Żandarmerii Wojskowej;
5)
wykonywanie poleceń sądu i prokuratora wojskowego;
6)
współdziałanie z organami Policji, Służby Ochrony Kolei, Straży Granicznej i innymi jednostkami organizacyjnymi ze służby garnizonowej.
3.
Do zakresu działania patroli Żandarmerii Wojskowej należy:
1)
kontrolowanie przestrzegania przez żołnierzy dyscypliny wojskowej i porządku publicznego, a także uprawnień żołnierzy do przebywania poza rejonem zakwaterowania oraz uprawnień do używania mundurów, odznak i oznak wojskowych;
2)
wykonywanie kontroli ruchu drogowego w stosunku do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej;
3)
interweniowanie wobec żołnierzy dopuszczających się przestępstw lub wykroczeń oraz przedsiębranie czynności nie cierpiących zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów czynu zabronionego;
4)
interweniowanie wobec żołnierzy naruszających dyscyplinę wojskową lub porządek publiczny.
4.
Organizację i szczegółowy zakres działania Żandarmerii Wojskowej określają odrębne przepisy.
§  6.
Skład patroli Żandarmerii Wojskowej oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
§  7.
Komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej może wyznaczyć żołnierzy Żandarmerii Wojskowej pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce do wykonania czynności konwojowych i asystencyjnych.
§  8.
1.
Służba garnizonowa podlega dowódcy garnizonu, a w garnizonach, w których są etatowi komendanci garnizonu - komendantowi garnizonu.
2.
Do pełnienia służby garnizonowej wyznacza żołnierzy dowódca (komendant) garnizonu z jednostek wojskowych rozmieszczonych na terenie garnizonu.
3.
Przełożonym żołnierzy pełniących służbę garnizonową jest oficer inspekcyjny garnizonu.
§  9.
1.
Zadaniem służby garnizonowej jest ochrona i obrona obiektów wojskowych, a także wykonywanie innych zadań ustalonych przez dowódcę garnizonu.
2.
Do zakresu działania oficera inspekcyjnego garnizonu i jego pomocnika należy:
1)
nadzorowanie przestrzegania dyscypliny wojskowej i porządku publicznego przez żołnierzy na terenie garnizonu;
2)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec doprowadzonych żołnierzy, którzy naruszyli dyscyplinę wojskową lub porządek publiczny;
3)
decydowanie o użyciu środków niezbędnych do utrzymania wśród żołnierzy dyscypliny wojskowej i porządku publicznego;
4)
decydowanie o sposobie postępowania w przypadku zamachu na ochraniane obiekty wojskowe;
5)
kontrolowanie pełnienia służby garnizonowej przez wyznaczonych do niej żołnierzy;
6)
współdziałanie z organami Żandarmerii Wojskowej oraz organami Policji, Służby Ochrony Kolei i Straży Granicznej w przypadkach naruszenia przez żołnierzy dyscypliny wojskowej lub porządku publicznego na terenie garnizonu.
3.
Do zakresu działania profosa aresztu garnizonowego należy:
1)
nadzorowanie odbywania przez żołnierzy kary aresztu i zatrzymania;
2)
przyjmowanie i zwalnianie z aresztu żołnierzy ukaranych dyscyplinarnie karą aresztu i zatrzymanych oraz prowadzenie ich ewidencji;
3)
przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia do aresztu oraz rzeczy osobistych żołnierzy, złożonych w depozyt;
4)
podejmowanie odpowiednich środków wychowawczych w stosunku do żołnierzy osadzonych w areszcie, a w przypadku niepodporządkowania się przez nich wydanym rozkazom - stosowanie środków przymusu bezpośredniego.
4.
Do zakresu działań wart garnizonowych należy ochrona i obrona obiektów wojskowych oraz wystawianie posterunków honorowych.
5.
Pododdział alarmowy garnizonu jest przeznaczony do doraźnej ochrony i obrony obiektów wojskowych, udziału w likwidacji skutków klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska, a także interwencji w przypadkach naruszenia dyscypliny wojskowej oraz zagrożenia albo szczególnego zakłócenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez żołnierzy na terenie garnizonu.
§  10.
1.
Skład wart garnizonowych i pododdziału alarmowego oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa dowódca (komendant) garnizonu.
2.
Posterunki wartownicze wart garnizonowych określa dowódca (komendant) garnizonu.
§  11.
1.
Służba wewnętrzna jednostki wojskowej podlega dowódcy tej jednostki.
2.
Do pełnienia służby wewnętrznej wyznacza żołnierzy dowódca jednostki wojskowej spośród żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Przełożonym żołnierzy pełniących służbę wewnętrzną jest oficer dyżurny jednostki wojskowej.
§  12.
1.
Zadaniem służby wewnętrznej jednostki wojskowej jest ochrona i obrona obiektów jednostki, kontrolowanie i egzekwowanie przestrzegania przez żołnierzy dyscypliny wojskowej, porządku publicznego i porządku dnia, a także wykonywanie innych zadań ustalonych przez dowódcę jednostki.
2.
Do zakresu działania oficera dyżurnego jednostki wojskowej i jego pomocnika należy:
1)
wydawanie rozkazów w zakresie swoich uprawnień;
2)
kontrolowanie przestrzegania dyscypliny wojskowej, porządku publicznego i porządku dnia przez żołnierzy na terenie jednostki;
3)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec żołnierzy, którzy naruszyli dyscyplinę wojskową, porządek publiczny lub porządek dnia;
4)
współdziałanie ze służbą garnizonową i organami Żandarmerii Wojskowej w razie zaistnienia takiej potrzeby.
3.
Do zakresu działania profosa aresztu jednostki wojskowej należy:
1)
nadzorowanie odbywania przez żołnierzy kary aresztu i zatrzymania;
2)
przyjmowanie i zwalnianie z aresztu żołnierzy ukaranych dyscyplinarnie karą aresztu i zatrzymanych oraz prowadzenie ich ewidencji;
3)
przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia do aresztu oraz rzeczy osobistych żołnierzy, złożonych w depozyt;
4)
podejmowanie odpowiednich środków wychowawczych w stosunku do żołnierzy osadzonych w areszcie, a w przypadku niepodporządkowania się przez nich wydanym rozkazom - stosowanie środków przymusu bezpośredniego.
4.
Do zakresu działania warty wewnętrznej jednostki wojskowej należy ochrona i obrona jej obiektów. Dowódca warty wewnętrznej wykonuje również zadania profosa aresztu jednostki wojskowej, określone w ust. 3, w razie braku profosa lub jego nieobecności.
5.
Pododdział alarmowy jednostki wojskowej jest przeznaczony do doraźnej ochrony i obrony obiektów jednostki wojskowej, udziału w likwidacji skutków klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz interwencji w przypadkach naruszenia dyscypliny wojskowej lub porządku publicznego przez żołnierzy na terenie jednostki wojskowej.
§  13.
1.
Skład warty wewnętrznej i pododdziału alarmowego jednostki wojskowej oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa dowódca jednostki wojskowej.
2.
Posterunki wartownicze warty wewnętrznej jednostki wojskowej określa dowódca tej jednostki.
§  14.
1.
Dowódca jednostki wojskowej może wyznaczyć żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce do wykonania czynności konwojowych.
2.
Do zakresu działania konwoju, o którym mowa w ust. 1, należy:
1)
doprowadzanie żołnierzy z miejsca ich zatrzymania do jednostki wojskowej,
2)
ochrona przewożonych osób oraz mienia i dokumentów wojskowych.
§  15.
Uprawnienia wojskowych organów porządkowych podczas wykonywania czynności wymienionych w § 5 ust. 2, 3 i 4, § 9 ust. 2-5, § 12 ust. 2-5 oraz § 14 ust. 2, a także zasady i tryb wykonywania tych czynności określają odrębne przepisy.
§  16.
1.
Służba garnizonowa wykonuje zadania określone w § 9 ust. 1 na terenie garnizonu, w którym jest wyznaczona.
2.
Służba wewnętrzna jednostki wojskowej wykonuje zadania określone w § 12 ust. 1 na terenie jednostki, w której jest wyznaczona, oraz w jej strefie niebezpieczeństwa i strefie ochronnej, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, a także w innych miejscach wobec żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Organy Żandarmerii Wojskowej wskazane w § 3 wykonują zadania przewidziane w § 5 ust. 1 na obszarze działania właściwej jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, określonym w odrębnych przepisach.
§  17.
W przypadkach określonych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 17):
1)
dowódca (komendant) garnizonu może rozkazać użycie służby wewnętrznej jednostki wojskowej poza terenem określonym w § 16 ust. 2, w granicach garnizonu;
2)
dowódca okręgu wojskowego (rodzaju sił zbrojnych) może rozkazać użycie służby garnizonowej oraz służby wewnętrznej jednostki wojskowej poza terenem określonym odpowiednio w pkt 1 oraz w § 16 ust. 1 i 2.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1992.47.212

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wojskowe organy porządkowe oraz skład służby garnizonowej.
Data aktu: 28/05/1992
Data ogłoszenia: 10/06/1992
Data wejścia w życie: 25/06/1992