Wojskowe organy porządkowe oraz skład służby garnizonowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 28 maja 1992 r.
w sprawie wojskowych organów porządkowych oraz składu służby garnizonowej.

Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 i Nr 40, poz. 174) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 17) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wojskowymi organami porządkowymi są:
1)
Żandarmeria Wojskowa;
2)
służba garnizonowa;
3)
służba wewnętrzna jednostki wojskowej;
4)
konwój, o którym mowa w § 14 ust. 1.
2.
W miejscowościach, w których jest rozmieszczona tylko jedna jednostka wojskowa, zadania służby garnizonowej wykonuje służba wewnętrzna tej jednostki.
§  2.
1.
W skład służby garnizonowej jako wojskowe organy porządkowe wchodzą:
1)
oficer inspekcyjny garnizonu;
2)
pomocnik oficera inspekcyjnego garnizonu;
3)
profos aresztu garnizonowego;
4)
warty garnizonu;
5)
pododdział alarmowy garnizonu.
2.
W skład służby wewnętrznej jednostki wojskowej jako wojskowe organy porządkowe wchodzą:
1)
oficer dyżurny;
2)
pomocnik oficera dyżurnego;
3)
profos aresztu;
4)
warta wewnętrzna;
5)
pododdział alarmowy.
§  3.
Organami Żandarmerii Wojskowej w garnizonie są:
1)
oficer dyżurny jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej;
2)
patrole Żandarmerii Wojskowej;
3)
konwoje Żandarmerii Wojskowej;
4)
asysty Żandarmerii Wojskowej.
§  4.
1.
Organy Żandarmerii Wojskowej określone w § 3 podlegają komendantowi jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
2.
Do pełnienia służby w organach Żandarmerii Wojskowej określonych w § 3 wyznacza żołnierzy komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej spośród żołnierzy Żandarmerii Wojskowej pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Przełożonym patroli Żandarmerii Wojskowej jest oficer dyżurny jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
§  5.
1.
Zadaniem organów Żandarmerii Wojskowej określonych w § 3 jest zapewnienie przestrzegania dyscypliny wojskowej, bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz przepisów porządkowych i administracyjnych przez żołnierzy w garnizonie, a także interweniowanie w przypadkach popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
2.
Do zakresu działania oficera dyżurnego jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej należy:
1)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec żołnierzy doprowadzonych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia;
2)
udawanie się na miejsce zdarzenia w wypadkach wymagających osobistej interwencji;
3)
przyjmowanie zawiadomień o przypadkach naruszeń prawa, dyscypliny wojskowej i porządku publicznego przez żołnierzy oraz podejmowanie stosownych działań;
4)
organizowanie i kontrolowanie wykonywania czynności służbowych przez podległych mu żołnierzy Żandarmerii Wojskowej;
5)
wykonywanie poleceń sądu i prokuratora wojskowego;
6)
współdziałanie z organami Policji, Służby Ochrony Kolei, Straży Granicznej i innymi jednostkami organizacyjnymi ze służby garnizonowej.
3.
Do zakresu działania patroli Żandarmerii Wojskowej należy:
1)
kontrolowanie przestrzegania przez żołnierzy dyscypliny wojskowej i porządku publicznego, a także uprawnień żołnierzy do przebywania poza rejonem zakwaterowania oraz uprawnień do używania mundurów, odznak i oznak wojskowych;
2)
wykonywanie kontroli ruchu drogowego w stosunku do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej;
3)
interweniowanie wobec żołnierzy dopuszczających się przestępstw lub wykroczeń oraz przedsiębranie czynności nie cierpiących zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów czynu zabronionego;
4)
interweniowanie wobec żołnierzy naruszających dyscyplinę wojskową lub porządek publiczny.
4.
Organizację i szczegółowy zakres działania Żandarmerii Wojskowej określają odrębne przepisy.
§  6.
Skład patroli Żandarmerii Wojskowej oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
§  7.
Komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej może wyznaczyć żołnierzy Żandarmerii Wojskowej pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce do wykonania czynności konwojowych i asystencyjnych.
§  8.
1.
Służba garnizonowa podlega dowódcy garnizonu, a w garnizonach, w których są etatowi komendanci garnizonu - komendantowi garnizonu.
2.
Do pełnienia służby garnizonowej wyznacza żołnierzy dowódca (komendant) garnizonu z jednostek wojskowych rozmieszczonych na terenie garnizonu.
3.
Przełożonym żołnierzy pełniących służbę garnizonową jest oficer inspekcyjny garnizonu.
§  9.
1.
Zadaniem służby garnizonowej jest ochrona i obrona obiektów wojskowych, a także wykonywanie innych zadań ustalonych przez dowódcę garnizonu.
2.
Do zakresu działania oficera inspekcyjnego garnizonu i jego pomocnika należy:
1)
nadzorowanie przestrzegania dyscypliny wojskowej i porządku publicznego przez żołnierzy na terenie garnizonu;
2)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec doprowadzonych żołnierzy, którzy naruszyli dyscyplinę wojskową lub porządek publiczny;
3)
decydowanie o użyciu środków niezbędnych do utrzymania wśród żołnierzy dyscypliny wojskowej i porządku publicznego;
4)
decydowanie o sposobie postępowania w przypadku zamachu na ochraniane obiekty wojskowe;
5)
kontrolowanie pełnienia służby garnizonowej przez wyznaczonych do niej żołnierzy;
6)
współdziałanie z organami Żandarmerii Wojskowej oraz organami Policji, Służby Ochrony Kolei i Straży Granicznej w przypadkach naruszenia przez żołnierzy dyscypliny wojskowej lub porządku publicznego na terenie garnizonu.
3.
Do zakresu działania profosa aresztu garnizonowego należy:
1)
nadzorowanie odbywania przez żołnierzy kary aresztu i zatrzymania;
2)
przyjmowanie i zwalnianie z aresztu żołnierzy ukaranych dyscyplinarnie karą aresztu i zatrzymanych oraz prowadzenie ich ewidencji;
3)
przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia do aresztu oraz rzeczy osobistych żołnierzy, złożonych w depozyt;
4)
podejmowanie odpowiednich środków wychowawczych w stosunku do żołnierzy osadzonych w areszcie, a w przypadku niepodporządkowania się przez nich wydanym rozkazom - stosowanie środków przymusu bezpośredniego.
4.
Do zakresu działań wart garnizonowych należy ochrona i obrona obiektów wojskowych oraz wystawianie posterunków honorowych.
5.
Pododdział alarmowy garnizonu jest przeznaczony do doraźnej ochrony i obrony obiektów wojskowych, udziału w likwidacji skutków klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska, a także interwencji w przypadkach naruszenia dyscypliny wojskowej oraz zagrożenia albo szczególnego zakłócenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez żołnierzy na terenie garnizonu.
§  10.
1.
Skład wart garnizonowych i pododdziału alarmowego oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa dowódca (komendant) garnizonu.
2.
Posterunki wartownicze wart garnizonowych określa dowódca (komendant) garnizonu.
§  11.
1.
Służba wewnętrzna jednostki wojskowej podlega dowódcy tej jednostki.
2.
Do pełnienia służby wewnętrznej wyznacza żołnierzy dowódca jednostki wojskowej spośród żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Przełożonym żołnierzy pełniących służbę wewnętrzną jest oficer dyżurny jednostki wojskowej.
§  12.
1.
Zadaniem służby wewnętrznej jednostki wojskowej jest ochrona i obrona obiektów jednostki, kontrolowanie i egzekwowanie przestrzegania przez żołnierzy dyscypliny wojskowej, porządku publicznego i porządku dnia, a także wykonywanie innych zadań ustalonych przez dowódcę jednostki.
2.
Do zakresu działania oficera dyżurnego jednostki wojskowej i jego pomocnika należy:
1)
wydawanie rozkazów w zakresie swoich uprawnień;
2)
kontrolowanie przestrzegania dyscypliny wojskowej, porządku publicznego i porządku dnia przez żołnierzy na terenie jednostki;
3)
decydowanie co do dalszego postępowania wobec żołnierzy, którzy naruszyli dyscyplinę wojskową, porządek publiczny lub porządek dnia;
4)
współdziałanie ze służbą garnizonową i organami Żandarmerii Wojskowej w razie zaistnienia takiej potrzeby.
3.
Do zakresu działania profosa aresztu jednostki wojskowej należy:
1)
nadzorowanie odbywania przez żołnierzy kary aresztu i zatrzymania;
2)
przyjmowanie i zwalnianie z aresztu żołnierzy ukaranych dyscyplinarnie karą aresztu i zatrzymanych oraz prowadzenie ich ewidencji;
3)
przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia do aresztu oraz rzeczy osobistych żołnierzy, złożonych w depozyt;
4)
podejmowanie odpowiednich środków wychowawczych w stosunku do żołnierzy osadzonych w areszcie, a w przypadku niepodporządkowania się przez nich wydanym rozkazom - stosowanie środków przymusu bezpośredniego.
4.
Do zakresu działania warty wewnętrznej jednostki wojskowej należy ochrona i obrona jej obiektów. Dowódca warty wewnętrznej wykonuje również zadania profosa aresztu jednostki wojskowej, określone w ust. 3, w razie braku profosa lub jego nieobecności.
5.
Pododdział alarmowy jednostki wojskowej jest przeznaczony do doraźnej ochrony i obrony obiektów jednostki wojskowej, udziału w likwidacji skutków klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz interwencji w przypadkach naruszenia dyscypliny wojskowej lub porządku publicznego przez żołnierzy na terenie jednostki wojskowej.
§  13.
1.
Skład warty wewnętrznej i pododdziału alarmowego jednostki wojskowej oraz ich uzbrojenie i wyposażenie określa dowódca jednostki wojskowej.
2.
Posterunki wartownicze warty wewnętrznej jednostki wojskowej określa dowódca tej jednostki.
§  14.
1.
Dowódca jednostki wojskowej może wyznaczyć żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce do wykonania czynności konwojowych.
2.
Do zakresu działania konwoju, o którym mowa w ust. 1, należy:
1)
doprowadzanie żołnierzy z miejsca ich zatrzymania do jednostki wojskowej,
2)
ochrona przewożonych osób oraz mienia i dokumentów wojskowych.
§  15.
Uprawnienia wojskowych organów porządkowych podczas wykonywania czynności wymienionych w § 5 ust. 2, 3 i 4, § 9 ust. 2-5, § 12 ust. 2-5 oraz § 14 ust. 2, a także zasady i tryb wykonywania tych czynności określają odrębne przepisy.
§  16.
1.
Służba garnizonowa wykonuje zadania określone w § 9 ust. 1 na terenie garnizonu, w którym jest wyznaczona.
2.
Służba wewnętrzna jednostki wojskowej wykonuje zadania określone w § 12 ust. 1 na terenie jednostki, w której jest wyznaczona, oraz w jej strefie niebezpieczeństwa i strefie ochronnej, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, a także w innych miejscach wobec żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w tej jednostce.
3.
Organy Żandarmerii Wojskowej wskazane w § 3 wykonują zadania przewidziane w § 5 ust. 1 na obszarze działania właściwej jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, określonym w odrębnych przepisach.
§  17.
W przypadkach określonych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 17):
1)
dowódca (komendant) garnizonu może rozkazać użycie służby wewnętrznej jednostki wojskowej poza terenem określonym w § 16 ust. 2, w granicach garnizonu;
2)
dowódca okręgu wojskowego (rodzaju sił zbrojnych) może rozkazać użycie służby garnizonowej oraz służby wewnętrznej jednostki wojskowej poza terenem określonym odpowiednio w pkt 1 oraz w § 16 ust. 1 i 2.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Od 2026 roku sześć nowych miast, zmiany granic gmin i wiele kontrowersji

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

Robert Horbaczewski 31.12.2025
Rosną opłaty za składniki krwi

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Inga Stawicka 31.12.2025
W czwartek wchodzi w życie wiele nowych przepisów

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Michał Kosiarski 31.12.2025
W Nowy Rok wejdziemy z nowym prawem dla pracowników i emerytów

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.

Grażyna J. Leśniak 31.12.2025
Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych – ważne informacje dla pracodawcy i pracowników

13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Nowe przepisy upraszczają procedury zawierania i ewidencjonowania układów, przewidują możliwość skorzystania ze wsparcia mediatorki lub mediatora w rokowaniach oraz pozwalają regulować m.in. kwestie godzenia życia zawodowego i prywatnego, równości płci, procedur antymobbingowych czy wykorzystywania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Grażyna J. Leśniak 30.12.2025
Wskaźnik POLSTR po raz pierwszy w przepisach

Wskaźnik referencyjny POLSTR, który za dwa lata ma definitywnie zastąpić WIBOR, po raz pierwszy pojawił się w powszechnie obowiązujących przepisach. Jego stawkę określił resort finansów w obwieszeniu dotyczącym tzw. safe harbour przy cenach transferowych obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Michał Kosiarski 29.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1992.47.212

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wojskowe organy porządkowe oraz skład służby garnizonowej.
Data aktu: 28/05/1992
Data ogłoszenia: 10/06/1992
Data wejścia w życie: 25/06/1992