Warunki, formy, tryb przyznawania i wypłacania oraz wysokość świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 22 stycznia 1991 r.
w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych.

Na podstawie art. 152 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Świadczeniami pomocy materialnej ze środków budżetu państwa dla studentów dziennych, zwanymi dalej "świadczeniami", są:
1)
stypendia socjalne,
1a) 1
stypendia specjalne dla osób niepełnosprawnych,
2)
stypendia za wyniki w nauce,
3)
stypendia ministra za osiągnięcia w nauce,
4) 2
dopłaty do zakwaterowania,
5) 3
dopłaty do posiłków,
6)
zapomogi.
2.
Dla niepracujących małżonków i dzieci studenci mogą otrzymać świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5.
§  2.
1. 4
Świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 3, są przyznawane przez ministrów nadzorujących uczelnie. Pozostałe świadczenia są przyznawane przez dziekana wydziału, a jednowydziałowych uczelniach przez wyznaczonego przez rektora prorektora, z zastrzeżeniem ust. 3. Świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, 1a i 4-6, są przyznawane na wniosek studenta.
2.
Od rozstrzygnięcia podjętego przez dziekana (prorektora) studentowi przysługuje odwołanie do rektora.
3.
Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego świadczenia, z wyłączeniem stypendiów ministra, przyznają studencka komisja stypendialna i odwoławcza studencka komisja stypendialna powołana odpowiednio przez dziekana (prorektora) i rektora. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. 5
Dziekan i rektor uchylają niezgodne z przepisami rozporządzenia i regulaminu, o którym mowa w § 9, decyzje odpowiednio: studenckiej komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej. Świadczenia wypłacone na podstawie następnie uchylonych decyzji nie podlegają zwrotowi.
§  3.
1.
Świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1-5, studenci mogą otrzymywać w danym roku akademickim przez okres do 10 miesięcy.
2.
Okres przyznania świadczeń, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 i 5, może być przedłużony do 12 miesięcy, w wypadkach szczególnych określonych w regulaminie, o którym mowa w § 9.
3. 6
W okresie powtarzania roku (semestru) studiów oraz urlopu studenci mogą otrzymać świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, pkt 1a i 4-6, w wypadkach szczególnych, określonych w regulaminie, o którym mowa w § 9.
4.
Studentom studiującym na drugim kierunku studiów przysługują świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1, z tym że stypendium socjalne przysługuje przez okres nie dłuższy niż dwa lata od ukończenia pierwszego kierunku studiów. Ograniczenie powyższe nie dotyczy studiowania na drugim kierunku studiów, na którym studia są uwarunkowane ukończeniem innego kierunku studiów.
4a. 7
Studenci studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów mogą otrzymać świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, 1a, 3-6 i ust. 2, na jednym z kierunków, według własnego wyboru. Stypendia za wyniki w nauce student może otrzymać na każdym ze studiowanych kierunków.
5.
Stypendium socjalne jest przyznawane na okres semestru. Pozostałe stypendia są przyznawane na semestr lub rok akademicki. Stypendia są wypłacane co miesiąc.
§  4.
1.
Stypendium socjalne może otrzymać student będący w trudnej sytuacji materialnej.
2.
Stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który uzyskał za rok (semestr) studiów wysoką średnią ocen, oraz student posiadający szczególne osiągnięcia w nauce. Wniosek o przyznanie tego stypendium może złożyć również rada wydziału.
3.
Stypendium za wyniki w nauce można przyznać nie wcześniej niż po 1 roku studiów.
4.
Szczególnie wyróżniający się w nauce student, posiadający konkretne osiągnięcia naukowe, może, na wniosek rady wydziału, po zaliczeniu II roku studiów otrzymać stypendium ministra. W wyjątkowych wypadkach stypendium ministra może otrzymać student po zaliczeniu I roku studiów.
§  5.
1. 8
Łączna miesięczna wysokość stypendiów socjalnego i za wyniki w nauce nie może być wyższa niż 90%, a wysokość stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych wyższa niż 20% najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta w poprzednim miesiącu, ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich.
2.
Stypendium, o którym mowa w § 4 ust. 4, jest przyznawane do wysokości najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta w poprzednim miesiącu, ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich. Student, który otrzymał to stypendium, nie otrzymuje stypendium , o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 2.
3.
W indywidualnych, szczególnie uzasadnionych wypadkach określonych w regulaminie, o którym mowa w § 9, łączna wysokość stypendium może przekroczyć wysokość określoną w ust. 1.
§  6.
1. 9
Pierwszeństwo w przyznaniu miejsca w domu studenckim przysługuje studentowi, któremu codzienny dojazd do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie i który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
2. 10
Dopłata do jednego miejsca w domu studenckim stanowi różnicę między kosztem własnym utrzymania miejsca a opłatą wniesioną przez studenta.
3. 11
Wysokość opłaty wnoszonej przez studenta za miejsce w domu studenckim ustala dla poszczególnych domów rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
§  7.
1.
Pierwszeństwo w przyznawaniu wyżywienia w stołówce studenckiej przysługuje studentowi, o którym mowa w § 6 ust. 1.
2.
Dopłata do stołówek studenckich stanowi różnicę między kosztem własnym poniesionym przez uczelnię a sumą wpływów z opłat wniesionych przez studentów. Suma wpływów z opłat za wyżywienie w stołówce studenckiej nie może być niższa niż koszt surowca przeznaczonego na to wyżywienie.
3. 12
Cenę posiłku oraz wysokość dopłaty do pełnych kosztów przygotowania posiłku ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
§  7a. 13
Student spełniający warunki określone w § 6 ust. 1, któremu z powodu braku miejsc nie przyznano miejsca w domu studenckim lub wyżywienia w stołówce studenckiej, może otrzymać dopłatę do zakwaterowania i wyżywienia w obiektach innych niż domy i stołówki studenckie. Dopłata do zakwaterowania nie może być wyższa niż dopłata do zakwaterowania w domu studenckim, liczona według średniego kosztu utrzymania jednego miejsca w domach studenckich prowadzonych przez uczelnię i zgodnie z regulaminem, o którym mowa w § 9. Dopłata do wyżywienia nie może być wyższa niż dopłata w stołówce studenckiej.
§  8.
1.
Zapomoga może być przyznana studentowi, który przejściowo znalazł się w trudnej sytuacji materialnej.
2.
Zapomoga może być pieniężna lub rzeczowa.
§  9. 14
 
1.
Szczegółowy regulamin przyznawania i ustalania wysokości świadczeń, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, 1a, 2, 4-6 i w ust. 2, oraz podział środków określa rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
2.
Rektor, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, może przekazać uprawnienia do określania regulaminu, o którym mowa w ust. 1, dziekanom i wydziałowym organom samorządów studenckich. Regulamin wydziałowy zatwierdza rektor.
§  10.
1.
Przyznawanie pomocy materialnej, o której mowa w rozporządzeniu, może odbywać się wyłącznie w ramach środków z budżetu państwa przyznanych uczelni przez nadzorującego ministra.
2.
W razie zmiany wynagrodzenia zasadniczego asystenta oraz w ramach przyznanych środków budżetowych, o których mowa w ust. 1, następuje odpowiednio zwiększenie wysokości środków na świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1-3.
§  11.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do studentów nie będących obywatelami polskimi, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
§  12.
1.
Stypendia zwrotne, wypłacone na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 16 września 1982 r. w sprawie warunków oraz rodzajów i wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów (Dz. U. Nr 29, poz. 204 i z 1984 r. Nr 44, poz. 239), podlegają spłacie w terminie 10 lat od daty ukończenia studiów. Rozpoczęcie spłat następuje nie wcześniej niż po 3 latach od ukończenia studiów.
2.
W razie niedotrzymania terminu spłaty należności z tytułu pobranego stypendium zwrotnego, kwoty należne państwowym jednostkom organizacyjnym podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
Stypendia, o których mowa w ust. 1, podlegają umorzeniu:
1)
w całości lub w części przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, na wniosek studenta, w wypadkach szczególnie uzasadnionych,
2)
w całości w razie ukończenia studiów przez studenta w terminie określonym w regulaminie studiów i otrzymania dyplomu z wyróżnieniem lub wynikiem bardzo dobrym,
3)
w 75% w razie ukończenia przez studenta studiów w terminie określonym w regulaminie studiów i otrzymania dyplomu z wynikiem dobrym,
4)
w wypadkach przewidzianych w odrębnych przepisach.
4.
Stypendia zwrotne dla studentów studiujących na drugim kierunku studiów, na którym studia nie są uwarunkowane ukończeniem pierwszego kierunku, nie podlegają umorzeniu.
§  13.
1.
Stypendia ministra, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów, wypłaca się zgodnie z przepisem § 5 ust. 2.
2.
W uczelniach, w których brak regulaminu, o którym mowa w § 9, uniemożliwia wypłatę świadczeń na podstawie niniejszego rozporządzenia, w lutym 1991 r. świadczenia przyznaje się nadal na zasadach i w wysokości określonych w dotychczasowych przepisach.
§  14.
Traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 października 1989 r. w sprawie warunków oraz rodzajów i wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych (Dz. U. Nr 56, poz. 334).
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lutego 1991 r.
1 § 1 ust. 1 pkt 1a dodany przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
2 § 1 ust. 1 pkt 4 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
3 § 1 ust. 1 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
4 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
5 § 2 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
6 § 3 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
7 § 3 ust. 4a dodany przez § 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
8 § 5 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
9 § 6 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 5 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
10 § 6 ust. 2 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 22 listopada 1991 r. (Dz.U.91.112.486) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 grudnia 1991 r.
11 § 6 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 5 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
12 § 7 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
13 § 7a dodany przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.
14 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1997 r. (Dz.U.97.63.396) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1998 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1991.9.32

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Warunki, formy, tryb przyznawania i wypłacania oraz wysokość świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych.
Data aktu: 22/01/1991
Data ogłoszenia: 30/01/1991
Data wejścia w życie: 01/02/1991