Taryfa składek za ubezpieczenia ustawowe budynków i mienia w gospodarstwach rolnych oraz na działkach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 27 grudnia 1989 r.
w sprawie taryfy składek za ubezpieczenie ustawowe budynków i mienia w gospodarstwach rolnych oraz na działkach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników.

Na podstawie art. 8 i w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. Nr 45, poz. 242 i z 1989 r. Nr 30, poz. 160) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ustala się taryfę składek za ubezpieczenie ustawowe budynków i mienia w gospodarstwach rolnych oraz na działkach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników (OC) oraz zasady opłacania tych składek.
2.
Składkę wymierza się i pobiera za roczne okresy ubezpieczenia od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia każdego roku.
3.
Nie pobiera się oraz nie zwraca pobranej składki, jeżeli odpowiedzialność Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (PZU) rozpoczyna się, ulega zmianie lub kończy w ciągu roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem § 6.
§  2.
1.
Składkę za ubezpieczenie budynku osoby fizycznej oraz zespołu rolników indywidualnych, zwanego dalej "zespołem", ustala się od wartości budynku przyjętej do ubezpieczenia, bez uwzględnienia stopnia zużycia (wartość nowa).
2.
Na wniosek rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę lub emeryturę bez budynków, składkę za ubezpieczenie budynków ustala się od wartości tych budynków pomniejszonej o ich zużycie, nie więcej niż o 70%.
3.
Składkę za ubezpieczenie budynku różnicuje się w zależności od materiału ścian zewnętrznych i pokrycia dachu oraz miejsca położenia i związania z gospodarstwem rolnym.
§  3.
1.
Dla celów wymiaru składki budynki dzieli się na:
1)
miejskie - nie związane z gospodarstwem rolnym, położone w granicach miasta,
2)
wiejskie - położone na wsi oraz położone w granicach miasta, jeżeli są związane z gospodarstwem rolnym,
3)
murowane - których ściany zewnętrzne albo słupy pionowe zrębu są z materiałów niepalnych, w szczególności z cegły, pustaków, kamienia albo z muru pruskiego,
4)
drewniane - których ściany zewnętrzne są z drewna lub innych palnych materiałów,
5)
pokryte twardo - których pokrycie jest z materiału niepalnego lub niezapalnego, w szczególności z blachy, dachówki, eternitu, łupka, papy,
6)
pokryte miękko - których pokrycie jest z materiału palnego, w szczególności z gontów i desek,
7)
pokryte słomą - także gdy są pokryte trzciną.
2.
Przy uznawaniu budynków za murowane lub za drewniane nie uwzględnia się rodzaju materiałów budowlanych, z jakich wykonane zostały szczyty budynku, ściany działowe, ścianki kolankowe (tremple), poddasza, balkony oraz ściany budynku przylegającego.
3.
Jeżeli budynek jest pokryty materiałami o różnym stopniu palności, przyjmuje się, że jest to pokrycie wykonane z materiału o najwyższym stopniu palności.
§  4.
1.
Składkę za ubezpieczenie budynku osoby fizycznej oraz zespołu ustala się mnożąc wartość budynku przez odpowiednią stopę składki wyrażoną w promilach. Stopy składek podane są w poniższej tabeli:
Budynek Pokrycie budynku Budynek
miejski wiejski
stopa składki w ‰
murowany twarde 0,50 0,80
miękkie 1,00 1,60
słomą 2,50 2,50
drewniany twarde 1,00 1,60
miękkie 1,80 2,40
słomą 3,20 3,20
2.
Z zastrzeżeniem ust. 3, składkę za ubezpieczenie budynków mieszkalnych, nie związanych z gospodarstwem rolnym, których wartość w dniu oszacowania nie przekracza równowartości pieniężnej 375,0 q żyta, obniża się o 50%.
3.
Składkę za ubezpieczenie domów letniskowych, niezależnie od miejsca ich położenia, ustala się jak dla budynków wiejskich - podwyższoną o 50%.
4.
Składkę za ubezpieczenie budynków, w których lokale są zajmowane na podstawie decyzji administracyjnych, na wniosek właściciela obniża się o 50%.
§  5.
1.
Dla osób fizycznych władających gospodarstwami rolnymi oraz zespołów składkę za ubezpieczenie mienia ruchomego i upraw oraz za ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników ustala się w zależności od obszaru użytków rolnych i klasy gleby.
2.
Składka odpowiada równowartości pieniężnej ilości żyta, określonej w poniższej tabeli, i obliczana jest przy zastosowaniu przeciętnej ceny żyta, stosowanej przez jednostki prowadzące skup w danym województwie w trzecim kwartale roku, za który wymierzana jest składka, ustalonej według danych wojewódzkiego urzędu statystycznego (WUS); jeżeli WUS nie określił ceny żyta stosowanej w tym kwartale, przeciętną cenę ustala PZU.
Obszar użytków rolnych w ha przeliczeniowych Składka wyrażona w równowartości pieniężnej q żyta Obszar użytków rolnych w ha przeliczeniowych Składka wyrażona w równowartości pieniężnej q żyta
poniżej 1,00 0,80 11,51-12,00 6,64
1,01- 1,25 0,95 12,01-12,50 6,89
1,26- 1,50 1,09 12,51-13,00 7,10
1,51- 1,75 1,25 13,01-13,50 7,31
1,76- 2,00 1,42 13,51-14,00 7,54
2,01- 2,25 1,58 14,01-15,00 7,96
2,26- 2,50 1,73 15,01-16,00 8,43
2,51- 2,75 1,87 16,01-17,00 8,90
2,76- 3,00 2,02 17,01-18,00 9,38
3,01- 3,25 2,17 18,01-19,00 9,85
3,26- 3,50 2,30 19,01-20,00 10,33
3,51- 3,75 2,45 20,01-21,00 10,74
3,76- 4,00 2,57 21,01-22,00 11,31
4,01- 4,25 2,71 22,01-23,00 11,78
4,26- 4,50 2,83 23,01-24,00 12,27
4,51- 4,75 2,98 24,01-25,00 12,73
4,76- 5,00 3,11 25,01-26,00 13,20
5,01- 5,50 3,30 26,01-27,00 13,69
5,51- 6,00 3,58 27,01-28,00 14,17
6,01- 6,50 3,84 28,01-29,00 14,64
6,51- 7,00 4,10 29,01-30,00 15,12
7,01- 7,50 4,36 30,01-32,00 15,84
7,51- 8,00 4,64 32,01-34,00 16,77
8,01- 8,50 4,90 34,01-36,00 17,70
8,51- 9,00 5,14 36,01-38,00 18,64
9,01- 9,50 5,39 38,01-40,00 19,60
9,51-10,00 5,66 40,01-42,00 20,52
10,01-10,50 5,92 42,01-44,00 21,45
10,51-11,00 6,17 44,01-46,00 22,38
11,01-11,50 6,40 46,01-48,00 23,32
48,01-50,00 24,25
3.
Przeliczenia obszaru użytków rolnych z hektarów fizycznych na przeliczeniowe dokonuje się z zastosowaniem następujących współczynników:
1)
dla gruntów ornych i sadów:
Klasa gleby I II IIIa IIIb IVa IVb V VI
współczynnik 1,8 1,6 1,25 1,15 1,05 0,95 0,8 0,5
2)
dla użytków zielonych:
Klasa gleby I II III IV V VI
współczynnik 1,8 1,6 1,2 1,0 0,8 0,5
4.
W gospodarstwach rolnych o obszarze użytków rolnych powyżej 50,0 hektarów przeliczeniowych kwotę składki zwiększa się o równowartość pieniężną 0,50 q żyta za każdy następny hektar przeliczeniowy.
5.
Jeżeli w gospodarstwie rolnym nie ma budynków, składkę, o której mowa w ust. 2, na wniosek władającego obniża się o 20%.
6.
Jeżeli w gospodarstwie rolnym występują w danym roku uprawy nie objęte ubezpieczeniem ustawowym na obszarze co najmniej 0,25 ha, połowa składki ustalonej zgodnie z ust. 2 zostaje obniżona w takim stosunku, w jakim obszar upraw nie objętych ustawowym ubezpieczeniem pozostaje do obszaru użytków rolnych danego gospodarstwa. Obniżka taka zostaje dokonana przy wymiarze składki za rok następny:
1)
w odniesieniu do upraw kontraktowanych na wniosek jednostki kontraktującej - na podstawie sporządzonych przez tę jednostkę imiennych wykazów producentów, uwzględniających ich miejsce zamieszkania oraz nazwę uprawy i rzeczywistą jej powierzchnię,
2)
w odniesieniu do upraw nie objętych kontraktacją oraz sadów - na indywidualny wniosek właściciela, zawierający jego oświadczenie co do rodzaju i powierzchni uprawy,
3)
przez PZU w odniesieniu do upraw ubezpieczonych przez właściciela indywidualnie na warunkach umownych oraz łąk i pastwisk, których trawy nie podlegają ustawowemu ubezpieczeniu, ponieważ zgodnie z ustaleniem terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego nie mogą być zaliczane do klas I-IV normy państwowej ustalonej dla siana.
§  6.
1.
Składkę za ubezpieczenie budynków oraz mienia ruchomego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej i państwowego gospodarstwa rolnego, zwanych dalej "przedsiębiorstwami", oraz spółdzielni produkcji rolnej, spółdzielni kółek rolniczych i kółek rolniczych, zwanych dalej "spółdzielniami", ustala się mnożąc ewidencyjną wartość początkową (brutto) podlegających ubezpieczeniu ustawowemu środków trwałych, wykazaną w bilansie roku poprzedzającego rok ubezpieczenia, przez stopę składki w wysokości 1,4‰; w odniesieniu do nowo powstałych przedsiębiorstw i spółdzielni przyjmuje się ewidencyjną wartość początkową (brutto) środków trwałych podlegających ubezpieczeniu ustawowemu, wykazaną na dzień rozpoczęcia działalności.
2.
W razie dokonania przeszacowania środków trwałych w roku ubezpieczenia, wymierzoną składkę za ten rok zwiększa się lub zmniejsza o taki procent, o jaki uległa zwiększeniu lub zmniejszeniu ewidencyjna wartość środków trwałych.
§  7.
1.
Składkę za ubezpieczenie upraw przedsiębiorstw i spółdzielni ustala się mnożąc wartość upraw określoną zgodnie z ust. 2 przez stopę składki w wysokości 1,2%.
2.
Wartość upraw ustala się przyjmując za podstawę:
1)
obszar uprawy objętej ubezpieczeniem ustawowym na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok ubezpieczenia,
2)
przeciętną wydajność uprawy z 1 ha z okresu 3 ostatnich lat, wykazaną w bilansie,
3)
przeciętną cenę ziemiopłodu stosowaną do ustalania odszkodowań w trzecim kwartale roku, za który wymierzona jest składka.
§  8.
1.
Składkę za ubezpieczenie mienia ruchomego osoby fizycznej, znajdującego się na działce nie wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, ustala się mnożąc wartość mienia przez stopę składki przyjętą za ubezpieczenie budynku. Jeżeli budynki są o różnej konstrukcji i pokryciu, przyjmuje się przeciętną stopę składki za ubezpieczenie tych budynków.
2.
Do obliczenia składki, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość mienia ruchomego w wysokości 1/3 wartości budynków znajdujących się na działce. Wartość tę zaokrągla się do 10.000 zł.
3.
Ustaloną zgodnie z ust. 1 i 2 składkę obniża się o 50%, jeżeli właściciel mienia ruchomego korzysta z obniżki składki za ubezpieczenie budynku, o którym mowa w § 4 ust. 2.
4.
Ustaloną zgodnie z ust. 1 i 2 składkę podwyższa się o 50%, jeżeli składka za ubezpieczenie budynku podlega podwyższeniu na zasadach określonych w § 4 ust. 3.
5.
Jeżeli właściciel budynku, w którym lokale zajmowane są na podstawie decyzji administracyjnej, zamieszkuje w tym budynku, składkę za ubezpieczenie mienia ruchomego ustala się w równowartości pieniężnej 120,0 q żyta według ceny określonej w § 10 ust. 2 pkt 1.
§  9.
Składkę za ubezpieczenie ustawowe budynku, mienia ruchomego, upraw i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników wymierza PZU.
§  10.
1.
Składkę za ubezpieczenie budynków osób fizycznych i zespołów ustala się w dwóch równych ratach.
2.
Składka za ubezpieczenie mienia ruchomego, upraw i odpowiedzialności cywilnej rolników ustalana jest następująco:
1) 1
pierwsza rata - w wysokości kwoty wynikającej z zastosowania reguły określonej w § 5, z tym że do obliczenia tej raty przyjmuje się przeciętną cenę żyta stosowaną przez jednostki prowadzące skup w danym województwie w czwartym kwartale roku poprzedzającego rok, za który dokonuje się wymiaru składki - ustaloną według danych WUS; jeżeli WUS nie określił ceny żyta stosowanej w tym kwartale, przeciętną cenę ustala PZU,
2)
druga rata - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą obliczoną w sposób określony przepisami § 5 a kwotą pierwszej raty.
3.
Z zastrzeżeniem ust. 4 składka opłacana jest w dwóch ratach - w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 listopada.
4.
Osoba fizyczna posiadająca na terenie miasta budynki na działce opłaca składkę w całości w terminie do dnia 31 stycznia, z tym że na uzasadniony wniosek zainteresowanego może być ona rozłożona na dwie raty.
§  11.
1.
Składkę za ubezpieczenie budynków i mienia przedsiębiorstw i spółdzielni ustala się w dwóch równych ratach.
2.
Składka za ubezpieczenie upraw ustalana jest następująco:
1)
pierwsza rata - w wysokości kwoty obliczonej przy zastosowaniu przeciętnych cen przyjmowanych do ustalania odszkodowań w trzecim kwartale roku poprzedzającego rok, za który dokonuje się wymiaru składki,
2)
druga rata - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą obliczoną w sposób określony przepisami § 7 a kwotą pierwszej raty.
3.
Przedsiębiorstwa i spółdzielnie przekazują składkę na rachunek PZU w terminie do dnia 31 marca i do dnia 30 listopada.
§  12.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 marca 1984 r. w sprawie poboru składki za obowiązkowe ubezpieczenie trzody chlewnej (Dz. U. Nr 20, poz. 93 i z 1985 r. Nr 13, poz. 57),
2)
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 marca 1985 r. w sprawie taryfy składek za ubezpieczenie ustawowe budynków oraz mienia w gospodarstwach rolnych i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników (Dz. U. Nr 13, poz. 57 oraz z 1986 r. Nr 1, poz. 8 i Nr 44, poz. 221).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.
1 § 10 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 18 maja 1990 r. (Dz.U.90.35.204) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 maja 1990 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.72.428

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Taryfa składek za ubezpieczenia ustawowe budynków i mienia w gospodarstwach rolnych oraz na działkach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych i za ubezpieczenie ustawowe odpowiedzialności cywilnej rolników.
Data aktu: 27/12/1989
Data ogłoszenia: 28/12/1989
Data wejścia w życie: 01/01/1990