Rozszerzenie CBAM o krok bliżej
Nawet 457 nowych grup towarowych ma zostać objętych mechanizmem CBAM. Zaostrzone mają zostać ponadto przepisy przeciwdziałające jego obchodzeniu z usunięciem możliwości czasowego wyłączania towarów z systemu w nadzwyczajnych okolicznościach. Tak wynika z wczorajszego głosowania Parlamentu Europejskiego w sprawie zmian w CBAM - pisze Łukasz Pamuła, starszy menedżer w Thedy and Partners.
Parlament chce rozszerzyć mechanizm na kolejne wyroby przetworzone ze stali i aluminium, w tym elementy złączne, drut czy sprężyny. CBAM ma objąć też wyroby gotowe takie jak choćby artykuły gospodarstwa domowego (w tym pralki czy zmywarki) ale również maszyny przemysłowe i budowlane bądź części do pojazdów i środków transportu. Co ważne, przyjęta wczoraj propozycja jest znacząco szersza niż wcześniejsza wersja projektu zaproponowana przez Komisję Europejską, która do CBAM chciała dodać “tylko” 180 nowych towarów.
PE poparł też obniżenie progu zwolnienia dla importu aluminium z 50 do 5 ton oraz objęcie mechanizmem poużytkowego złomu aluminiowego. Sporna wciąż pozostaje możliwość zawieszania obciążeń: państwa członkowskie chcą zachować takie rozwiązanie, m.in. na wypadek wzrostu ceny danego produktu o ponad 50 proc. w ciągu sześciu miesięcy.
Czytaj w LEX: CBAM: od regulacji do odpowiedzialności – obowiązki dla firm w 2026 roku >
Parlament przyjął również swoje stanowisko w sprawie powiązanego z CBAM tymczasowego funduszu dekarbonizacyjnego (TDF), którego celem jest ochrona unijnych producentów na rynkach eksportowych. Europosłowie chcą, aby wsparcie finansowe z TDF było dostępne w latach 2027–2029, a nie dopiero od 2028 r., jak proponowała Komisja Europejska. Ponieważ nawozy stanowią strategiczny surowiec z punktu widzenia bezpieczeństwa żywnościowego, Parlament chce również objąć funduszem producentów nawozów oraz podmioty na dalszych etapach łańcucha wartości, które ponoszą wyższe koszty związane z emisjami CO₂. Do listy produktów kwalifikujących się do wsparcia miałyby zostać dodane m.in. mocznik, saletra amonowa i siarczan amonu.
Zdaniem europosłów do wsparcia z funduszu powinny kwalifikować się wszystkie podmioty działające na dalszych etapach łańcucha produkcyjnego, które wykorzystują towary objęte CBAM jako surowce lub komponenty. Niewykorzystane środki mogłyby natomiast zostać przeznaczone na realizację zobowiązań UE w zakresie międzynarodowego finansowania działań klimatycznych wynikających z Porozumienia paryskiego, zamiast trafiać z powrotem do państw członkowskich, jak proponowała Komisja.
Czy w 2026 r. podmiot wprowadzający na rynek UE towary podlegające CBAM składa kwartalne sprawozdania jak dotychczas, czy w związku z wejściem w życie okresu docelowego zmieniły się zasady raportowania? - sprawdź w LEX >
Kierunek przyjęty przez Parlament w trakcie wczorajszego głosowania, ale również presja wielu środowisk biznesowych, które oczekują przyjęcia rozszerzonej wersji portfolio produktów objętych CBAM, potwierdzają, że z przygotowaniem przedsiębiorstwa do nowych obowiązków nie warto czekać (szczególnie w przypadku branż dla których CBAM jako obowiązek pojawi się po raz pierwszy, o czym pisaliśmy już w ostatnim artykule o CBAM z lipca CBAM będzie szerszy. Unia chce objąć mechanizmem także gotowe wyroby ze stali i aluminium).).
Kolejnym etapem będą trilogi, czyli negocjacje Parlamentu Europejskiego i Rady UE z udziałem Komisji Europejskiej. Ostateczny katalog towarów, zasady zwolnień oraz terminy stosowania nowych obowiązków wymagają jeszcze uzgodnienia i zakończenia procesu legislacyjnego (czego należy się spodziewać być może jeszcze w IV kwartale 2026 r.). Zmiany miałyby wejść w życie już od stycznia 2028 r.
Czytaj też w LEX: Globalne łańcuchy wartości - perspektywa publicznego regulatora >
Łukasz Pamuła, starszy menedżer w Thedy and Partners
