Metodyka oceny działalności jednostek gospodarki uspołecznionej.

ROZPORZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI PLANOWANIA PRZY RADZIE MINISTRÓW
z dnia 13 lutego 1988 r.
w sprawie metodyki oceny działalności jednostek gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie art. 8 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (Dz. U. Nr 35, poz. 186 oraz z 1986 r. Nr 47, poz. 226) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ustala się metodykę oceny jednostek gospodarki uspołecznionej prowadzących działalność na zasadach rozrachunku gospodarczego, zaliczonych zgodnie z Klasyfikacją gospodarki narodowej do działów: przemysł, budownictwo i transport, z wyjątkiem przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze "Lot", zwanych dalej "jednostkami".
2.
Oceny działalności jednostek dokonuje się metodą syntetyczną lub kompleksową, zwaną dalej odpowiednio "oceną syntetyczną" lub "oceną kompleksową".
3.
Metodykę, o której mowa w ust. 1, stosuje się przy ocenie działalności jednostek, dokonywanej przez upoważnione na podstawie odrębnych przepisów podmioty, w tym organy założycielskie przedsiębiorstw państwowych, organy samorządu załogi przedsiębiorstwa państwowego oraz organy spółdzielni.
§  2.
Oceny syntetycznej dokonuje się na podstawie:
1)
rocznych danych statystycznych o działalności jednostki,
2)
informacji banku finansującego o zdolności kredytowej jednostki.
§  3.
1.
Podstawowym kryterium oceny syntetycznej jest wskaźnik stopy akumulacji finansowej jednostki, z uwzględnieniem zmian wartości tego wskaźnika w okresie co najmniej trzech ostatnich lat.
2.
Kryteriami uzupełniającymi oceny syntetycznej są:
1)
wskaźnik zdolności do bieżącego wygospodarowania środków na rozwój,
2)
wskaźnik wyniku ekonomicznego,
3)
ocena zdolności kredytowej,
4)
odpowiednio do specyfiki działalności wskaźniki:
a)
relacji wysokości dotacji do akumulacji,
b)
rozwoju eksportu,
c)
udziału kosztów materiałów i przedmiotów nietrwałych w koszcie ogółem,
d)
udziału kosztów paliw (energii) w koszcie ogółem,
e)
udziału wartości nowych uruchomień w wartości sprzedaży w przeliczeniu na skalę roczną,
f)
udziału wartości wyrobów oznaczonych znakami jakości w wartości sprzedaży wyrobów podlegających oznakowaniu,
g)
udziału wynagrodzeń w wartości produkcji czystej,
h)
udziału pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy i pracą w wielkości zatrudnienia pracowników ogółem.
3.
Zasady obliczania wskaźników wymienionych w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1, 2 i 4 określa załącznik do rozporządzenia.
§  4.
Oceny kompleksowej dokonuje się z uwzględnieniem oceny syntetycznej oraz wyników analiz dotyczących jednostki w zakresie:
1)
poziomu technicznego produkcji i usług,
2)
efektów wdrażania prac badawczo-rozwojowych,
3)
organizacji jednostki i organizacji pracy,
4)
zmian w strukturze produkcji (usług) i kierunkach zbytu,
5)
sprawności i skuteczności powiązań umownych z głównymi dostawcami i jednostkami kooperującymi,
6)
zmian w stanie majątku produkcyjnego i jego produktywności,
7)
wpływu działalności jednostki na środowisko naturalne oraz stanu warunków pracy wraz z tendencją zmian.
§  5.
Metody rachunku ekonomicznego efektywności oraz metodyka oceny działalności jednostek nie wymienionych w § 1 ust. 1 zostaną uregulowane odrębnie.
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

ZASADY OBLICZANIA WSKAŹNIKÓW

1. Wskaźniki oceny syntetycznej ustala się na podstawie rocznych sprawozdań statystycznych sporządzanych przez jednostkę.

2. Wskaźniki oblicza się na podstawie danych przyjętych do rocznego sprawozdania finansowego.

3. Wskaźnik stopy akumulacji finansowej (Ak) oblicza się według wzoru:

A

Ak = ---------

ST + So

w którym:

A - akumulacja finansowa z całokształtu działalności,

ST - środki trwałe brutto (stan średnioroczny),

So - środki obrotowe (stan średnioroczny).

4. Wskaźnik oceny zdolności jednostki do bieżącego wygospodarowania środków na rozwój (WR) oblicza się według wzoru:

WF - Pd - PPWW - FZ + AFR - KR + FR - FOZZ

WR = --------------------------------------------:a

STB(3-7) + Rzp

w którym:

WF - wynik finansowy w roku ocenianym,

Pd - podatek dochodowy,

PPWW - podatek od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń,

FZ - odpis na fundusz załogi lub fundusze o podobnym charakterze,

AFR - odpisy amortyzacyjne zwiększające fundusz rozwoju jednostki,

KR- spłaty kredytów bankowych (inwestycyjnych i obrotowych), dokonywane ze środków funduszu rozwoju lub funduszy o podobnym charakterze,

FR - stan funduszu rozwoju na początku roku ocenianego,

FOZZ - fundusz obsługi zadłużenia zagranicznego,

STB (3-7) - przeciętna dla danego roku wartość brutto środków trwałych, maszyn, urządzeń i środków transportu,

Rzp - różnica stanu zapasów na początek i na koniec roku ocenianego,

a - stopa amortyzacji maszyn, urządzeń i środków transportu w danym roku.

5. Wskaźnik wyniku ekonomicznego (WO) oblicza się według wzoru:

Zp + Upd + (AFR X k) - PPWW

Wo = --------------------------------- X 100

(STB X k) + m

w którym:

Zp - zysk do podziału,

Upd - ulgi w podatku dochodowym z tytułu eksportu,

AFR - odpisy amortyzacyjne pozostające w dyspozycji jednostki,

PPWW - podatek od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń,

STB - przeciętna wartość środków trwałych brutto,

k - corocznie ustalany współczynnik aktualizacji wartości środków trwałych; do czasu ogłoszenia wartości k należy przyjąć, że k = 1,

m - przeciętna wartość zapasów ogółem.

6. Wskaźnik relacji wysokości dotacji do akumulacji (F) oblicza się według wzoru:

D

F = ---

A

w którym:

D - dotacja,

A - akumulacja.

7. Wskaźnik rozwoju eksportu (ER) oblicza się według wzoru:

Ex

ER = ΔEx X ----

S

w którym:

ΔEx - przyrost eksportu w %,

Ex - wartość eksportu w cenach realizacji,

S - sprzedaż w cenach realizacji.

8. Wskaźnik udziału kosztów materiałów i przedmiotów nietrwałych w koszcie ogółem (VOM) oblicza się według wzoru:

KM

VOM = ---

K

w którym:

KM - koszt materiałów i przedmiotów nietrwałych,

K - koszt ogółem.

9. Wskaźnik udziału kosztów paliw (energii) w koszcie ogółem (VOP) oblicza się według wzoru:

Kp

VOP = ----

K

w którym:

Kp - koszt paliw (energii),

K - koszt ogółem.

10. Wskaźnik udziału wartości nowych uruchomień w wartości sprzedaży w przeliczeniu na skalę roczną (UPT) oblicza się według wzoru:

Snu

UPT = -----

S

w którym:

Snu - wartość sprzedaży wyrobów będących nowymi uruchomieniami w przeliczeniu na skalę roczną,

S - sprzedaż w cenach realizacji.

11. Wskaźnik udziału wartości wyrobów oznaczonych znakami jakości w wartości sprzedaży wyrobów podlegających oznakowaniu (UDJ) oblicza się według wzoru:

SDJ

UDJ = ------

SJ

w którym:

SDJ - wartość wyrobów oznaczonych znakami jakości,

SJ - wartość sprzedaży wyrobów podlegających oznakowaniu.

12. Wskaźnik udziału wynagrodzeń w wartości produkcji czystej (VW) oblicza się według wzoru:

W

VW = ----

Pw

w którym:

W - suma wynagrodzeń zaliczanych w ciężar kosztów,

PW - wartość produkcji czystej.

13. Wskaźnik udziału pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy i pracą w wielkości zatrudnienia pracowników ogółem (ZBH) oblicza się według wzoru:

Zzp

ZBH = -----

Z

w którym:

Zzp - liczba zatrudnionych w warunkach zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy i pracą,

Z - zatrudnienie ogółem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1988.8.58

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Metodyka oceny działalności jednostek gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 13/02/1988
Data ogłoszenia: 25/03/1988
Data wejścia w życie: 25/03/1988