Prowadzenie ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utrata mocy prawnej niektórych takich ksiąg.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 14 lipca 1986 r.
w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg. *

Na podstawie art. 125 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147) zarządza się, co następuje:
§  1. [Zasady prowadzenia ksiąg dawnych]
Księgi wieczyste założone przed dniem 1 stycznia 1947 r., zwane dalej "księgami dawnymi", prowadzi się według przepisów obecnie obowiązujących, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej.
§  2. [Urządzenie nowej księgi wieczystej dla nieruchomości objętej księgą dawną]
1.
Dla nieruchomości objętej księgą dawną urządza się przy pierwszym wpisie po dniu wejścia w życie rozporządzenia nową księgę wieczystą. Do nowej księgi przenosi się wpisy z księgi dawnej w sposób określony w § 4, a następnie zamyka się księgę dawną.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy istnieniu dalszego tomu księgi dawnej, urządzonego na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Wpisy z księgi dawnej przenosi się w tym wypadku do księgi wieczystej, stanowiącej dalszy tom.
§  3. [Dokonywanie wpisów w księdze dawnej]
W księdze dawnej dopuszczalne jest dokonywanie wpisów dotyczących wykreślenia obciążeń, odłączenia z księgi jednej z nieruchomości nią objętych lub części nieruchomości, która ma stanowić odrębną nieruchomość, dotyczących ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością oraz hipoteki przymusowej.
§  4. [Przenoszenie wpisów z księgi dawnej do nowej księgi wieczystej]
Przy urządzaniu nowej księgi wieczystej przenosi się do niej wpisy z księgi dawnej w następujący sposób:
1)
wpisy z księgi dawnej przenosi się do działów i łamów przeznaczonych dla danego rodzaju wpisów o zbliżonym charakterze; do urządzanej księgi przenosi się również z księgi dawnej wzmianki o wnioskach dotyczących nieruchomości wpisanej w nowej księdze,
2)
wpisy zmienia się i zestawia w taki sposób, aby do nowej księgi przeniesiona została tylko ich aktualna treść, chyba że szczególne względy nakazują powtórzenie wpisu lub jego części w formie dotychczasowej; pomija się wpisy lub ich części, które stały się bezprzedmiotowe, a także hipoteki zabezpieczające wierzytelności, które po przeliczeniu na złote stosownie do obowiązującego systemu pieniężnego nie przewyższają kwoty 30 gr,
3)
wpisy wykreślone przenosi się do nowej księgi w takim zakresie, w jakim wymaga tego treść nie wykreślonych jeszcze wpisów,
4)
każdy przeniesiony wpis powinien obejmować datę dawnego wpisu, datę złożenia wniosku o jego dokonanie i inne dane wskazujące na moc prawną lub pierwszeństwo wpisu; przy przenoszeniu wpisu zamieszcza się w łamie głównym wyraz "przeniesiono" oraz datę i podpis notariusza,
5)
podstawą wpisów w dziale I nowej księgi wieczystej jest mapa ewidencyjna i rejestr gruntów.
§  5. [Zamknięcie ksiąg dawnych]
1.
Z dniem 1 stycznia 1989 r. tracą moc prawną i podlegają zamknięciu z urzędu księgi dawne nie zawierające w działach odpowiadających działowi drugiemu, trzeciemu i czwartemu obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dniu 31 grudnia 1946 r.
2.
Do czasu utraty mocy prawnej ksiąg dawnych, o których mowa w ust. 1, do ksiąg takich stosuje się przepisy § 1-4.
3.
Do czasu utraty mocy prawnej ksiąg dawnych, o których mowa w ust. 1, postępowanie w sprawach o odłączenie z takiej księgi jednej z nieruchomości nią objętych lub części nieruchomości mającej stanowić odrębną nieruchomość do nowej księgi wieczystej wolne jest od opłat sądowych, jeżeli wniosek o odłączenie nie jest związany z wnioskiem o dokonanie w urządzanej księdze wieczystej nowych wpisów.
§  6. [Znaczenie zamkniętych ksiąg dawnych]
1.
Księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1, zachowują znaczenie dokumentów.
2.
Księgi, o których mowa w ust. 1, stanowią materiały archiwalne i podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych. Przekazanie następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach w sprawie szczegółowych zasad porządkowania oraz trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych. Dyrektorzy właściwych archiwów państwowych określają terminy oraz liczbę sukcesywnie przejmowanych ksiąg dawnych. Warunkiem przejęcia ksiąg dawnych jest ich dobry stan fizyczny.
§  7. [Zakładanie nowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości, których księgi wieczyste utraciły moc prawną]
1.
Zakładanie nowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości, których księgi wieczyste utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1, następuje według przepisów dotyczących zakładania ksiąg wieczystych dla nieruchomości, których księgi zaginęły.
2.
Postępowanie w sprawach o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości, o której mowa w ust. 1, wolne jest od opłat sądowych.
§  8. [Derogacja]
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 1946 r. o prowadzeniu dotychczasowych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) po dniu 31 grudnia 1946 r. (Dz. U. Nr 66, poz. 367, z 1947 r. Nr 38, poz. 192 i Nr 48, poz. 251, z 1954 r. Nr 26, poz. 105, z 1961 r. Nr 26, poz. 126 oraz z 1965 r. Nr 50, poz. 311),
2)
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 1947 r. w sprawie czasowego zawieszenia niektórych przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 1946 r. o prowadzeniu dotychczasowych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) po dniu 31 grudnia 1946 r. i o urządzeniu i prowadzeniu zbioru dokumentów oraz o postępowaniu w przedmiocie składania dokumentów (Dz. U. z 1947 r. Nr 48, poz. 251).
§  9. [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 1986 r.
* Występujące w tekście wartości pieniężne zostały podane po ich przeliczeniu zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz.U.94.84.386).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1986.28.141

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Prowadzenie ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utrata mocy prawnej niektórych takich ksiąg.
Data aktu: 14/07/1986
Data ogłoszenia: 31/07/1986
Data wejścia w życie: 01/09/1986