Szczegółowe zasady i tryb postępowania w przedmiocie leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji w stosunku do osób uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych, umieszczonych w zakładach karnych, aresztach śledczych oraz ośrodkach przystosowania społecznego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 12 lipca 1985 r.
w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w przedmiocie leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji w stosunku do osób uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych, umieszczonych w zakładach karnych, aresztach śledczych oraz ośrodkach przystosowania społecznego.

Na podstawie art. 23 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o zapobieganiu narkomanii (Dz. U. Nr 4, poz. 15 i Nr 15, poz. 66) zarządza się, co następuje:
§  1.
W zakładach karnych, aresztach śledczych i ośrodkach przystosowania społecznego, zwanych dalej "zakładami", prowadzi się leczenie, rehabilitację i resocjalizację osób uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych, zwanych dalej "osobami uzależnionymi", umieszczonych w tych zakładach.
§  2.
1.
Do leczenia w zakładach kieruje się osoby uzależnione, w stosunku do których został orzeczony przez sąd obowiązek poddania się leczeniu, jak również osoby zakwalifikowane do takiego leczenia przez lekarzy tych zakładów, w szczególności osoby, w stosunku do których w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem opinie biegłych zawierały wskazania do leczenia.
2.
Leczenie, rehabilitację i resocjalizację osób uzależnionych prowadzi w zakładach personel przeszkolony w zakresie zapobiegania narkomanii.
3.
Leczenie, rehabilitację i resocjalizację osób uzależnionych prowadzi się w zakładach metodami i środkami ogólnie stosowanymi w tego rodzaju postępowaniu.
§  3.
Placówkami leczniczymi i rehabilitacyjno-resocjalizacyjnymi dla osób uzależnionych w zakładach są:
1)
pododdział detoksykacyjny,
2)
oddział dla skazanych, wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych dla osób uzależnionych, zwany dalej "oddziałem specjalnym",
3)
pododdział zakładu lub oddział dla skazanych, wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych, zwany dalej "pododdziałem specjalnym",
4)
ambulatorium zakładu.
§  4.
1.
Pododdział detoksykacyjny tworzy sie z wydzielonej części oddziału wewnętrznego szpitala prowadzonego przez służbę zdrowia więziennictwa.
2.
Pododdziałem detoksykacyjnym kieruje lekarz - zastępca ordynatora oddziału wewnętrznego, posiadający przygotowanie fachowe w zakresie leczenia osób uzależnionych.
3.
Do zadań pododdziału detoksykacyjnego należy udzielanie świadczeń leczniczych w zakresie przewidzianym dla oddziałów szpitalnych, a w szczególności detoksykacja, nawiązywanie kontaktu terapeutycznego z pacjentem, zapewnienie podopiecznemu - po leczeniu - rehabilitacji i resocjalizacji w odpowiednim oddziale specjalnym lub pododdziale specjalnym albo zapewnienie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
§  5.
1.
Oddział specjalny organizuje się dla długoterminowego pobytu osób uzależnionych.
2.
Do zadań oddziału specjalnego należy w szczególności wyrabianie u osób uzależnionych motywacji do zachowania trwałej abstynencji, rozwijanie ich społecznej aktywności oraz umożliwianie im współuczestnictwa w realizacji ustalonego programu rehabilitacyjno-resocjalizacyjnego, a także prowadzenie działalności oświatowo-zdrowotnej.
§  6.
1.
Pododdział specjalny tworzy się w wyodrębnionych pomieszczeniach zakładu lub oddziału dla skazanych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych.
2.
Do organizacji i zadań pododdziału specjalnego stosuje się odpowiednio przepis § 5.
§  7.
1.
Oddziałem i pododdziałem specjalnym kieruje kierownik oddziału specjalnego - lekarz lub psycholog.
2.
W skład personelu oddziału i pododdziału specjalnego wchodzą w szczególności: lekarz, psycholog, instruktor terapii zajęciowej, pielęgniarka i wychowawca.
§  8.
1.
Ambulatorium zakładu zapewnia specjalistyczną opiekę osobom uzależnionym, oczekującym na umieszczenie w oddziale lub pododdziale specjalnym, oraz osobom uzależnionym, które ukończyły pobyt w oddziale lub pododdziale specjalnym i nie wymagają detoksykacji.
2.
Do zadań ambulatoryjnej opieki specjalistycznej należy w szczególności udzielanie indywidualnych świadczeń leczniczych osobom uzależnionym i kierowanie na konsultacje oraz rehabilitację i resocjalizację do oddziałów lub pododdziałów specjalnych.
§  9.
W miarę potrzeby placówki, o których mowa w § 3, organizują i zapewniają kontakty personelu z rodzinami osób uzależnionych.
§  10.
1.
Do pododdziału detoksykacyjnego w zakładzie kieruje się osoby uzależnione będące w stanie zatrucia lub z zespołem odstawiennym, wymagające intensywnego leczenia odtruwającego.
2.
O skierowaniu tymczasowo aresztowanego do pododdziału detoksykacyjnego zakładu zawiadamia się organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje.
3.
W wypadkach wyjątkowych, wymagających natychmiastowego leczenia odtruwającego tymczasowo aresztowanego, organ, o którym mowa w ust. 2, może na wniosek lekarza - w uzgodnieniu z dyrektorem właściwego szpitala prowadzonego przez służbę zdrowia więziennictwa - kierować bezpośrednio osobę uzależnioną do pododdziału detoksykacyjnego.
4.
Do oddziałów lub pododdziałów specjalnych w zakładach kieruje się osoby uzależnione nie wymagające leczenia odtruwającego.
5.
Skierowanie tymczasowo aresztowanego na rehabilitację i resocjalizację do oddziału lub pododdziału specjalnego następuje za zgodą organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje.
§  11.
1.
Pododdział detoksykacyjny oraz pododdział specjalny w zakładzie tworzy i znosi oraz ustala ich organizację dyrektor Centralnego Zarządu Zakładów Karnych na wniosek dyrektora okręgowego zarządu zakładów karnych.
2.
Oddział specjalny tworzy się i znosi na zasadach określonych odrębnymi przepisami.
3.
Personel penitencjarny zakładu, współpracujący z personelem pododdziału detoksykacyjnego lub oddziału i pododdziału specjalnego, powinien być przeszkolony w zakresie zapobiegania narkomanii.
4.
Główny lekarz wojewódzki, właściwy ze względu na położenie zakładów, powinien udzielać pododdziałom detoksykacyjnym i oddziałom specjalnym pomocy w zatrudnianiu personelu specjalistycznego oraz konsultacji w zakresie leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych.
§  12.
1.
Osobom uzależnionym, objętym leczeniem, rehabilitacją i resocjalizacją w zakładach, zapewnia się zatrudnienie, umożliwiające kontynuowanie zastosowanego wobec nich postępowania. Rodzaj zatrudnienia ustala się w porozumieniu z kierownikiem oddziału lub pododdziału specjalnego.
2.
Naczelnik zakładu, na wniosek lub po zasięgnięciu opinii personelu specjalistycznego, może dokonać odstępstw od zasad regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności w granicach niezbędnych dla ułatwienia procesu leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji oraz w granicach koniecznych dla uniemożliwienia osobom uzależnionym dostępu do środków odurzających lub psychotropowych.
3.
Naczelnik zakładu ustala regulamin i porządek oddziału lub pododdziału specjalnego po zasięgnięciu opinii kierownika oddziału lub pododdziału specjalnego.
§  13.
Placówki, o których mowa w § 3, zwracają się do zakładu leczniczego, który uprzednio prowadził leczenie osoby uzależnionej, o udzielenie szczegółowych informacji, dotyczących przebiegu tego leczenia oraz rehabilitacji, readaptacji, a także resocjalizacji. Informacje te powinny być nadesłane niezwłocznie.
§  14.
O przebiegu leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji prowadzonych w zakładzie oraz o terminie zwolnienia osoby uzależnionej z tego zakładu i potrzebie objęcia jej dalszym leczeniem oddział i pododdział specjalny zawiadamia odpowiedni zakład społecznej służby zdrowia, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uzależnionej - w terminie 14 dni przed przewidzianym zwolnieniem, a jeżeli nie można przewidzieć dnia zwolnienia - niezwłocznie po zwolnieniu.
§  15.
W zakresie leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji oddziały i pododdziały specjalne współdziałają z organami i instytucjami państwowymi oraz organizacjami społecznymi, a zwłaszcza zajmującymi się zapobieganiem narkomanii.
§  16.
Szkolenie i doskonalenie zawodowe personelu pododdziałów detoksykacyjnych, oddziałów i pododdziałów specjalnych, jak również współdziałającego z nimi personelu penitencjarnego zakładów w zakresie leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji organizuje służba zdrowia więziennictwa przy współudziale właściwych organów i instytucji państwowych oraz organizacji społecznych.
§  17.
Dokumentację i sprawozdawczość statystyczną dotyczącą osób uzależnionych prowadzi się w pododdziałach detoksykacyjnych oraz w oddziałach i pododdziałach specjalnych na zasadach obowiązujących w zakładach społecznej służby zdrowia; adnotacji dotyczących tego leczenia dokonuje się w indywidualnej dokumentacji lekarskiej osób uzależnionych, prowadzonej przez służbę zdrowia więziennictwa.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1985.39.187

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady i tryb postępowania w przedmiocie leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji w stosunku do osób uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych, umieszczonych w zakładach karnych, aresztach śledczych oraz ośrodkach przystosowania społecznego.
Data aktu: 12/07/1985
Data ogłoszenia: 30/08/1985
Data wejścia w życie: 30/08/1985