Dodatkowe znaki i sygnały dla kierujących tramwajami i trolejbusami.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ADMINISTRACJI I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ
z dnia 21 lutego 1985 r.
w sprawie dodatkowych znaków i sygnałów dla kierujących tramwajami i trolejbusami.

Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz. 35) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne.

§  1.
1.
Ustala się dodatkowe znaki pionowe i sygnały dla kierujących tramwajami i trolejbusami, z obowiązkiem ich stosowania w pierwszej kolejności przed innymi znakami i sygnałami.
2.
Znaki i sygnały, o których mowa w ust. 1, wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy i informacje.

Rozdział  2

Znaki pionowe.

A.

 Znaki ostrzegawcze.

§  2.
1.
Dodatkowe znaki ostrzegawcze uprzedzają o miejscach na drogach, w których występuje lub może występować niebezpieczeństwo, oraz zobowiązują do zachowania szczególnej ostrożności.
2.
Dodatkowe znaki ostrzegawcze dla kierujących tramwajami umieszcza się po prawej stronie toru, nad torem przeznaczonym dla danego kierunku ruchu lub między torami na słupach sieci trakcyjnej.
3.
Dodatkowe znaki ostrzegawcze dla kierujących trolejbusami umieszcza się nad jezdnią lub częścią jezdni przeznaczoną dla ruchu trolejbusów.
4.
Odległość dodatkowego znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego jest zależna od warunków lokalnych i wynosi od 50 do 200 m.
5.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do znaku "niedostateczna skrajnia budowli", który umieszcza się bezpośrednio na obiekcie.
§  3.
1.
Znaki ostrzegawcze uprzedzające o zbliżaniu się do miejsca, w którym ruch tramwajów jest kierowany za pomocą trójbarwnej lub specjalnej sygnalizacji świetlnej, są następujące:
1)
"sygnalizacja świetlna" (rysunek AT-1),
2)
"sygnalizacja świetlna wzbudzana" (rysunek AT-2), ostrzegający o zbliżaniu się do skrzyżowania, na którym tramwaj wzbudza wydzieloną dla siebie fazę.
2.
Znak "niebezpieczny zjazd dla tramwajów" (rysunek AT-3) ostrzega o znacznym spadku podłużnym toru tramwajowego, o wartości podanej na znaku.
3.
Znak "stromy podjazd dla tramwajów" (rysunek AT-4) ostrzega o znacznym wzniesieniu toru tramwajowego, o wartości podanej na znaku.
4.
Znak "niedostateczna skrajnia budowli" (rysunek AT-5) oznacza miejsce, w którym nie są dotrzymane wymagane wymiary skrajni budowli.

B.

 Znaki zakazu.

§  4.
1.
Dodatkowe znaki zakazu dla kierujących tramwajami i trolejbusami obowiązują na torze lub drodze, na których są umieszczone.
2.
Dodatkowe znaki zakazu dla kierujących tramwajami i trolejbusami umieszcza się nad torem (jezdnią) lub po prawej stronie toru (jezdni) przeznaczonego dla danego kierunku ruchu.
§  5.
1.
Znak "ograniczenie prędkości tramwajów" (rysunek BT-1) oznacza zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę. Uchylenie tego zakazu przed skrzyżowaniem (rozwidleniem) torów oznacza znak "koniec ograniczenia prędkości tramwajów" (rysunek BT-2).
2.
Znak "blokada zwrotnicy" (rysunek BT-3) oznacza, że zakazany jest wjazd na zwrotnicę dopóty, dopóki poprzedni tramwaj nie minie miejsca ustawienia tego znaku.

C.

 Znaki nakazu.

§  6.
Dodatkowe znaki nakazu dla kierujących tramwajami i trolejbusami umieszcza się nad torem (jezdnią) przeznaczonym dla danego kierunku ruchu.
§  7.
1.
Jazdę bez pobierania prądu w miejscu oznaczonym nakazują znaki:
1)
"izolator sekcyjny" (rysunek CT-1), oznaczający miejsce zainstalowania izolatora sekcyjnego dzielącego sieć jezdną,
2)
"granica zasilania" (rysunek CT-2), oznaczający miejsce, w którym znajduje się granica zasilania sieci jezdnej z różnych podstacji.
2.
Znak "początek hamowania" (rysunek CT-3) oznacza miejsce przed przystankiem, w którym ze względów bezpieczeństwa ruchu kierujący powinien rozpocząć hamowanie elektryczne, chyba że sytuacja ruchowa wymaga innego manewru.
D.
Znaki informacyjne.
§  8.
1.
Dodatkowe znaki informacyjne dotyczące możliwości rozjazdu są następujące:
1)
znak "zwrotnica elektryczna lewoskrętna" (rysunek DT-1), który oznacza miejsce zainstalowania zwrotnicy nastawianej elektrycznie, umożliwiającej skręt w lewo i jazdę na wprost,
2)
znak "zwrotnica elektryczna prawoskrętna" (rysunek DT-2), który oznacza miejsca zainstalowania zwrotnicy nastawianej elektrycznie, umożliwiającej skręt w prawo i jazdę na wprost.
2.
Znak "odgromnik" (rysunek DT-3) informuje o miejscu zainstalowania odgromnika na słupie trakcyjnym.
3.
Znak "odłącznik sieciowy" (rysunek DT-4) informuje o miejscu zainstalowania odłącznika sieciowego na słupie trakcyjnym.
4.
Znak "punkt zasilający" (rysunek DT-5) informuje o miejscu zainstalowania punktu zasilającego sieć jezdną.
5.
Znak "punkt powrotny" (rysunek DT-6) informuje o miejscu zainstalowania punktu powrotnego układu zasilania.
6.
Znak "jazda bez prądu" (rysunek DT-7) oznacza, że ze względów energetycznych, od miejsca ustawienia tego znaku do miejsca ustawienia znaku "początek hamowania" (rysunek CT-3), kierujący tramwajem powinien jechać bez pobierania prądu, chyba że sytuacja ruchowa wymaga innego manewru.

Rozdział  3

Sygnały świetlne nadawane przez urządzenia umieszczone na drodze lub torowisku.

A.

Sygnały świetlne dla kierujących tramwajami.

§  9.
1.
Dodatkowe sygnały świetlne dla kierujących tramwajami, zastosowane na skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną, powinny być barwy białej.
2.
Sygnały takie mogą być stosowane również w innych miejscach, gdy uzasadniają to warunki ruchu.
§  10.
1.
Sygnały świetlne, o których mowa w § 9, są następujące:
1)
sygnał w kształcie kreski pionowej (rysunek ST-1), oznaczający zezwolenie na ruch,
2)
sygnał w kształcie kreski poziomej (rysunek ST-2), oznaczający zakaz ruchu,
3)
sygnał migający w kształcie kreski pionowej, oznaczający zakaz ruchu; zakaz nie dotyczy kierujących tramwajami, które w chwili zapalenia się tego sygnału znajdą się tak blisko, że nie mogłyby być zatrzymane przed sygnałem bez gwałtownego hamowania; sygnał ten oznacza jednocześnie, że za chwilę zapali się sygnał ST-2.
2.
Kierujący tramwajem nie stosuje się do sygnału określonego w ust. 1 pkt 1, jeżeli:
1)
ruch pojazdu utrudniałby opuszczenie jezdni pieszym, którzy wkroczyli na nią podczas sygnału zielonego,
2)
ze względu na warunki ruchu na skrzyżowaniu lub za nim opuszczenie skrzyżowania nie byłoby możliwe przed zakończeniem nadawania sygnału zezwalającego na ruch.
3.
Jeżeli sygnalizator nadaje sygnały tylko dla jednego kierunku jazdy, to nad sygnalizatorem należy umieścić czarną strzałkę na białym tle (ST-3); strzałka skierowana do góry oznacza kierunek jazdy na wprost. Przepis ten stosuje się również w razie wskazywania podwójną strzałką dwóch kierunków jazdy.
4.
Sygnalizatory nadające dodatkowe sygnały dla kierujących tramwajami mogą być umieszczone po prawej stronie toru przeznaczonego dla danego kierunku jazdy przed lub za skrzyżowaniem w obszarze najlepszej widoczności ze stanowiska motorniczego.

B.

Sygnały świetlne dla kierujących trolejbusami oraz innymi pojazdami komunikacji publicznej poruszającymi się po wydzielonych dla nich pasach ruchu.

§  11.
1.
Na skrzyżowaniach z trójbarwną sygnalizacją świetlną mogą być stosowane oddzielne sygnały z zastosowaniem barwy białej dla kierujących trolejbusami oraz innymi pojazdami komunikacji publicznej poruszającymi się po wydzielonych dla nich pasach ruchu.
2.
Sygnały, o których mowa w ust. 1, stosuje się zawsze, gdy pojazdy komunikacji publicznej poruszające się po wydzielonych dla nich pasach ruchu korzystają z wydzielonej bezkolizyjnej fazy sygnalizacji.
3.
Nad sygnalizatorami nadającymi sygnały, o których mowa w ust. 1 i 2, umieszcza się napis "BUS".
§  12.
Sygnały świetlne, o których mowa w § 11, są następujące:
1)
sygnał w kształcie kreski pionowej (rysunek SB-1), oznaczający zezwolenie na ruch i odpowiadający sygnałowi zielonemu w sygnalizacji trójbarwnej,
2)
sygnał w kształcie dwóch kropek (rysunek SB-2), odpowiadający sygnałowi żółtemu w sygnalizacji trójbarwnej i oznaczający zakaz ruchu; zakaz nie dotyczy kierujących pojazdami, które w chwili zapalenia się tego sygnału znajdą się tak blisko, że nie mogłyby być zatrzymane przed sygnałem bez gwałtownego hamowania; sygnał ten oznacza jednocześnie, że za chwilę zapali się sygnał SB-3,
3)
sygnał w kształcie kreski poziomej (rysunek SB-3), odpowiadający sygnałowi czerwonemu w sygnalizacji trójbarwnej i oznaczający zakaz ruchu; takie samo znaczenie ma sygnał SB-4; sygnał SB-4 oznacza jednocześnie, że za chwilę zapali się sygnał SB-1.

Rozdział  4

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  13.
Spis dodatkowych znaków i sygnałów dla kierujących tramwajami i trolejbusami zawiera załącznik nr 1, a ich wzory - załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że do dnia 31 grudnia 1988 r. obowiązują dotychczas stosowane znaki i sygnały dla kierujących tramwajami i trolejbusami.

ZAŁĄCZNIKI

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK Nr  1

SPIS DODATKOWYCH ZNAKÓW I SYGNAŁÓW DLA KIERUJĄCYCH TRAMWAJAMI I TROLEJBUSAMI

I. Znaki pionowe

A. Znaki ostrzegawcze

numer

rysunku

AT-1 znak "sygnalizacja świetlna",

AT-2 znak "sygnalizacja świetlna wzbudzana",

AT-3 znak "niebezpieczny zjazd dla tramwajów",

AT-4 znak "stromy podjazd dla tramwajów",

AT-5 znak "niedostateczna skrajnia budowli".

B. Znaki zakazu

BT-1 znak "ograniczenie prędkości tramwajów",

BT-2 znak "koniec ograniczenia prędkości tramwajów",

BT-3 znak "blokada zwrotnicy".

C. Znaki nakazu

CT-1 znak "izolator sekcyjny",

CT-2 znak "granica zasilania",

CT-3 znak "początek hamowania".

D. Znaki informacyjne

DT-1 znak "zwrotnica elektryczna lewoskrętna",

DT-2 znak "zwrotnica elektryczna prawoskrętna",

DT-3 znak "odgromnik",

DT-4 znak "odłącznik sieciowy",

DT-5 znak "punkt zasilający",

DT-6 znak "punkt powrotny",

DT-7 znak "jazda bez prądu".

II. Sygnały świetlne

A. Sygnały świetlne dla kierujących tramwajami

numer

rysunku

ST-1 sygnalizator z sygnałem "zezwolenie na ruch",

ST-2 sygnalizator z sygnałem "zakaz ruchu",

ST-3 sygnalizator z sygnałami "tylko dla kierunku ruchu wskazanego strzałką".

B. Sygnały świetlne dla kierujących trolejbusami oraz innymi pojazdami komunikacji publicznej poruszającymi się po wydzielonych dla nich pasach ruchu

SB-1 sygnalizator z sygnałem "zezwolenie na ruch",

SB-2 sygnalizator z sygnałem "uwaga",

SB-3 sygnalizator z sygnałem "zakaz wjazdu",

SB-4 sygnalizator z sygnałem "zakaz wjazdu" - za chwilę zapali się sygnał "zezwolenie na ruch".

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZORY DODATKOWYCH ZNAKÓW I SYGNAŁÓW DLA KIERUJĄCYCH TRAMWAJAMI I TROLEJBUSAMI

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1985.15.62

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Dodatkowe znaki i sygnały dla kierujących tramwajami i trolejbusami.
Data aktu: 21/02/1985
Data ogłoszenia: 17/04/1985
Data wejścia w życie: 17/04/1985