Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 20 grudnia 1983 r.
w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.

Na podstawie art. 23 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 7, poz. 56) zarządza się, co następuje:
§  1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej są obowiązane przelewać na rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe osób fizycznych, zespołów rolników indywidualnych lub spółek prawa cywilnego wykonujących produkcję rolniczą, prowadzone w Narodowym Banku Polskim - powszechnych kasach oszczędności lub w bankach spółdzielczych, stosownie do pisemnych dyspozycji ich posiadaczy, całość lub część należności z tytułu wynagrodzeń, emerytur, rent, dostaw, robót, usług, skupu produktów rolnych i innych należności.
§  2.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej przelewając należności na rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe:
1)
dokonują w zestawieniu wypłat potrąceń w wysokości wynikającej z dyspozycji posiadaczy rachunków,
2)
przelewają należności odrębnie do każdej powszechnej kasy oszczędności lub banku spółdzielczego prowadzącego rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe; przelanie środków z równoczesnym przesłaniem imiennego wykazu osób, którym dokonano potrąceń należności, zawierającego numery rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz wysokości potrąconych kwot, powinno nastąpić w takim czasie, aby posiadacze rachunków mogli dysponować przelanymi kwotami w dniu wypłaty wynagrodzeń, emerytur, rent i innych należności.
2.
Rozliczenia jednostek gospodarki uspołecznionej prowadzących skup produktów rolnych z właściwymi bankami spółdzielczymi są dokonywane według odrębnych przepisów.
3.
W razie niemożności dokonania przelewu należności w pełnej wysokości wynikającej z dyspozycji posiadacza rachunku, jednostki gospodarki uspołecznionej przelewają część należności, informując posiadacza rachunku i właściwą powszechną kasę oszczędności lub bank spółdzielczy o przyczynach dokonania przelewu tylko części należności.
4.
Jednostki gospodarki uspołecznionej dokonujące przelewów należności na rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe są obowiązane kwalifikować kwoty tych przelewów zgodnie z klasyfikacją obrotów pieniężnych ustaloną przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
§  3.
Jednostki gospodarki uspołecznionej są obowiązane przyjmować od osób fizycznych, zespołów rolników indywidualnych oraz spółek prawa cywilnego wykonujących produkcję rolniczą zapłatę czekami z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych, prowadzonych przez Narodowy Bank Polski - powszechne kasy oszczędności i przez banki spółdzielcze, za towary i usługi, z tytułu zobowiązań podatkowych, opłat celnych oraz innych należności.
§  4.
Czek nie może być wystawiony na kwotę niższą niż 100 zł ani też wyższą od ceny towaru, usługi lub kwoty regulowanej należności.
§  5.
1.
Czek powinien być wypełniony i podpisany w sposób trwały. Kwota czeku powinna być napisana cyfrowo i słownie, a nazwa miesiąca w dacie wystawienia czeku - słownie. Czek podpisuje posiadacz rachunku. Jeżeli wystawcą czeku jest zespół rolników indywidualnych lub spółka prawa cywilnego prowadząca produkcję rolniczą, czek podpisuje pełnomocnik zespołu lub spółki. Na czeku nie mogą być dokonywane skreślenia i poprawki.
2.
Czek jest ważny w ciągu 10 dni od daty wystawienia.
§  6.
1. 1
Czek z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego osoby fizycznej, wystawiony na kwotę przekraczającą 50.000 zł, a z rachunku zespołu rolników indywidualnych lub spółki prawa cywilnego prowadzącej produkcję rolniczą, wystawiony na kwotę przekraczającą 100.000 zł, powinien zawierać potwierdzenie właściwego banku, że kwota czeku ma pokrycie w saldzie rachunku wystawcy. Potwierdzenie może być zamieszczone na czeku niezupełnym i jest ważne 30 dni.
2.
Jeżeli czek jest wystawiony z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego w banku spółdzielczym, potwierdzenie, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane jedynie w razie realizacji czeku poza województwem, na którego terenie ma siedzibę bank spółdzielczy prowadzący rachunek wystawcy.
§  7.
1.
Przyjmujący zapłatę czekiem jest obowiązany sprawdzić, czy czek odpowiada warunkom określonym w § 4-6, i potwierdzić wykonanie tej czynności przez zamieszczenie na odwrocie czeku daty, podpisu i odbitki stempla firmowego.
2.
Jeżeli czek jest wystawiony na kwotę przekraczającą 10.000 zł, przyjmujący zapłatę czekiem jest obowiązany sprawdzić tożsamość osoby płacącej czekiem i odnotować na jego odwrocie cechy dokumentu tożsamości, a jeżeli zna płacącego - stwierdzić, że osoba ta jest mu osobiście znana.
§  8.
Jednostka gospodarki uspołecznionej przyjmująca zapłatę czekami jest obowiązana:
1)
otrzymane czeki przekazywać łącznie z gotówką do oddziału banku prowadzącego jej rachunek lub do najbliższego oddziału banku,
2)
kwoty zobowiązań regulowanych czekami kwalifikować zgodnie z klasyfikacją ustaloną przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
§  9.
W związku z art. 96 i 98 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 7, poz. 56) utraciło moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1977 r. w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi i zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych (Dz. U. z 1978 r. Nr 1, poz. 2).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 6 ust. 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 1986 r. (Dz.U.86.47.235) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1987 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.70.313

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.
Data aktu: 20/12/1983
Data ogłoszenia: 24/12/1983
Data wejścia w życie: 24/12/1983