Niektóre prawa i obowiązki urzędników administracji celnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 stycznia 1983 r.
w sprawie niektórych praw i obowiązków urzędników administracji celnej. *

Na podstawie art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 3, art. 26 ust. 2 i art. 47 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie stosuje się do urzędników administracji celnej, zwanych dalej "funkcjonariuszami celnymi".
2.
Funkcjonariuszami celnymi są osoby zatrudnione w urzędach celnych na następujących stanowiskach pracy:
1)
dyrektora urzędu,
2)
zastępcy dyrektora urzędu,
3)
głównego inspektora urzędu,
4)
głównego księgowego,
5)
naczelnika oddziału, działu, radcy prawnego,
6)
dyspozytora,
7)
eksperta celnego,
8)
kierownika zmiany, posterunku, referatu,
9)
inspektora celnego,
10)
starszego kontrolera celnego,
11)
kontrolera celnego,
12)
młodszego kontrolera celnego,
13)
referenta,
14)
maszynistki,
3.
Funkcjonariuszami celnymi są również urzędnicy państwowi zatrudnieni w Głównym Urzędzie Ceł.
§  2.
Funkcjonariuszem celnym może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214), zwanej dalej "ustawą" i nie była karana za przestępstwo umyślne.
§  3.
1.
Funkcjonariuszem celnym mianowanym może być osoba, która:
1)
spełnia warunki określone w § 2,
2)
zna co najmniej jeden język obcy, w zakresie umożliwiającym wykonywanie obowiązków służbowych,
3)
odbyła służbę przygotowawczą i uzyskała pozytywną ocenę kwalifikacyjną, o której mowa w § 5 ust. 1.
2.
Prezes Głównego Urzędu Ceł może w uzasadnionych wypadkach odstąpić od wymagań określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.
§  4.
1.
Stosunek pracy z funkcjonariuszami celnymi z zastrzeżeniem § 5, nawiązuje się na podstawie mianowania przez kierownika organu administracji celnej zatrudniającego pracownika.
2.
Dyrektorów urzędów celnych oraz ich zastępców mianuje Prezes Głównego Urzędu Ceł. Może on zastrzec do swojej właściwości mianowanie funkcjonariuszy na inne stanowiska w urzędach celnych.
§  5.
1.
Mianowanie funkcjonariusza celnego jest poprzedzone zatrudnieniem w administracji celnej w służbie przygotowawczej. Służba przygotowawcza trwa 3 lata i jest zakończona oceną kwalifikacyjną, dokonywaną przez kierownika organu administracji celnej zatrudniającego pracownika.
2.
W okresie służby przygotowawczej funkcjonariusz celny jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony.
3.
W okresie służby przygotowawczej funkcjonariusz celny jest obowiązany:
1)
odbyć przeszkolenie praktyczne,
2)
odbyć zasadniczy kurs celny zakończony egzaminem kwalifikacyjnym,
3)
potwierdzić egzaminem znajomość języka obcego w zakresie umożliwiającym wykonywanie obowiązków służbowych.
4.
W okresie służby przygotowawczej funkcjonariusz celny podlega ocenom okresowym co 6 miesięcy.
5.
Służba przygotowawcza przebiega zgodnie z programem ustalonym przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł.
6.
Do funkcjonariuszy celnych nie stosuje się przepisów o aplikacji administracyjnej określonej w ustawie.
§  6.
Niezależnie od obowiązków określonych w art. 17 ustawy funkcjonariusz celny jest obowiązany:
1)
współdziałać z właściwymi organami w zapewnieniu bezpieczeństwa i obronności Państwa stosownie do zakresu zadań administracji celnej, a w szczególności zapobiegać naruszeniu tajemnicy państwowej i służbowej,
2)
współdziałać z innymi służbami przy wykonywaniu kontroli celnej i granicznej dewizowej, a w zakresie uregulowanym umowami międzynarodowymi - z organami celnymi innych państw.
§  7.
1.
Czas pracy funkcjonariuszy celnych może być przedłużony w poszczególnych dniach do 12 godzin na dobę, z tym że w okresie jednego miesiąca czas ten nie może przekraczać liczby godzin wynikającej z tygodniowej normy czasu pracy, ustalonej w ustawie.
2.
Praca w granicach norm, o których mowa w ust. 1, nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.
3.
Kierownik organu administracji celnej może, jeżeli wymaga tego dobro służby, zarządzić wykonywanie pracy w systemie zmianowym.
§  8.
1.
Funkcjonariusz celny jest obowiązany wykonywać obowiązki służbowe w umundurowaniu. Kierownik organu administracji celnej może zwolnić funkcjonariusza celnego od wykonywania obowiązków służbowych w umundurowaniu.
2.
Zasady przydziału i wzory umundurowania funkcjonariuszy celnych określają odrębne przepisy.
§  9.
Minister Handlu Zagranicznego w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określa wymagany stan zdrowia funkcjonariuszy celnych.
§  10.
1.
Jeżeli wymagają tego potrzeby służbowe, funkcjonariuszowi celnemu można zlecić na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym wykonywanie innej pracy niż określone w akcie mianowania lub w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami.
2.
Funkcjonariusza celnego mianowanego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na stałe na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości.
3.
Funkcjonariusza celnego mianowanego można, gdy wymagają tego potrzeby służbowe, przenieść czasowo na okres do 6 miesięcy w ciągu roku kalendarzowego do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości.
4.
W okresie zlecenia innych czynności oraz przeniesienia czasowego funkcjonariuszowi celnemu przysługuje wynagrodzenie stosownie do wykonywanej pracy, lecz nie niższe od dotychczas otrzymywanego.
5.
Nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do urzędu mającego siedzibę w innej miejscowości kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza sprawującego opiekę nad dzieckiem w wieku do lat 14, a także w wypadkach gdy stoją temu na przeszkodzie ważne względy osobiste lub rodzinne funkcjonariusza.
6.
Przeniesienie na stałe funkcjonariusza do innej miejscowości wymaga zapewnienia mu mieszkania odpowiedniego do jego stanu rodzinnego. Inne świadczenia przysługujące z tutułu przeniesienia określają odrębne przepisy.
7.
Przeniesień, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje Prezes Głównego Urzędu Ceł.
§  11.
1.
Stosunek pracy z funkcjonariuszem celnym mianowanym poza wypadkami określonymi w ustawie może być rozwiązany za zgodą Prezesa Głównego Urzędu Ceł z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, gdy wymagają tego ważne względy służbowe.
2.
W okresie wypowiedzenia funkcjonariusz celny może być zwolniony od obowiązku wykonywania pracy.
3.
Funkcjonariuszowi celnemu, z którym rozwiązano stosunek pracy w trybie określonym w ust. 1, należy udzielić pomocy w uzyskaniu innej pracy.
§  12.
W razie odmowy objęcia stanowiska, na które funkcjonariusz został przeniesiony w trybie określonym w § 10 ust. 2, stosunek pracy z funkcjonariuszem celnym mianowanym rozwiązuje się z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
§  13.
1.
Funkcjonariuszom celnym mianowanym, z którymi rozwiązano stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę inwalidzką oraz z przyczyn określonych w § 11 ust. 1 i § 12, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok pracy ponad 5 lat nieprzerwanej pracy w organach administracji celnej, aż do wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres pracy przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok.
2.
Na wniosek funkcjonariusza celnego mianowanego, przechodzącego na emeryturę lub rentę inwalidzką, jednorazową odprawę wypłaca się w wysokości przewidzianej w art. 28 ustawy.
§  14.
1.
Funkcjonariuszom celnym i członkom ich rodzin przysługuje prawo przejazdu koleją na koszt organów administracji celnej raz w roku kalendarzowym do jednej z wybranych przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem.
2.
Funkcjonariusz celny mianowany może otrzymać urlop zdrowotny. Urlopu zdrowotnego udziela Prezes Głównego Urzędu Ceł na podstawie skierowania na leczenie sanatoryjne, profilaktyczne lub uzdrowiskowe na okres ustalony w tym skierowaniu, nie przekraczający jednak 30 dni w danym roku kalendarzowym.
3.
Za członków rodziny uprawnionych do świadczeń określonych w ust. 1 uważa się małżonka oraz będące na utrzymaniu funkcjonariusza celnego dzieci własne, przysposobione, pasierbów i dzieci obce wzięte na wychowanie.
4.
Minister Handlu Zagranicznego określi zasady i warunki korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1.
5.
Za czas urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi celnemu mianowanemu przysługuje wynagrodzenie obliczone jak za urlop wypoczynkowy.
§  15.
1.
Z dniem wejścia w życie rozporządzenia funkcjonariusze celni mianowani na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zajmujący stanowiska określone w § 1 ust. 2 i 3, stają się funkcjonariuszami celnymi mianowanymi w rozumieniu rozporządzenia.
2.
Z dniem wejścia w życie rozporządzenia stosunek pracy z funkcjonariuszami celnymi mianowanymi na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zajmującymi stanowiska inne niż wymienione w § 1 ust. 2 i 3 przekształca się w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nie określony.
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1983 r.
*Rozporządzenie utraciło częściowo podstawę prawną wskutek uchylenia art. 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U.82.31.214) przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. (Dz.U.94.136.704) zmieniającej tę ustawę z dniem 27 stycznia 1994 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.5.34

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Niektóre prawa i obowiązki urzędników administracji celnej.
Data aktu: 24/01/1983
Data ogłoszenia: 05/02/1983
Data wejścia w życie: 01/01/1983, 05/02/1983