Odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz sposób wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 maja 1983 r.
w sprawie odszkodowań za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz w sprawie sposobu wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.

Na podstawie art. 59 ust. 7 i 10 oraz art. 63 ust. 2 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych.

§  1.
1.
Odszkodowanie za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntu rolnego stanowi równowartość odpowiadającą piętnastokrotnej wartości zmniejszenia się rocznego przychodu z gruntu wskutek szkody górniczej. Odszkodowanie to nie może być wyższe od odszkodowania, jakie przysługiwałoby za dany grunt, ustalonego na zasadach i w trybie przewidzianych w przepisach wywłaszczeniowych.
2. 1
Przychód, o którym mowa w ust. 1, ustala się przyjmując wartość żyta, jaką uzyskano by z gruntu nie uszkodzonego przy zastosowaniu średniej ceny wolnorynkowej żyta na terenie gminy lub miasta w dniu ustalenia odszkodowania.
§  2.
1.
Odszkodowanie za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntu leśnego, niezależnie od odszkodowania za drzewostan, stanowi równowartość odpowiadającą piętnastokrotnej wartości zmniejszenia się rocznego przychodu z gruntu, spowodowanego szkodą górniczą. Odszkodowanie nie przysługuje w wypadkach określonych w § 4 ust. 2.
2.
Przez przychód, o którym mowa w ust. 1, rozumie się wartość bieżącego rocznego przyrostu masy drzewnej (grubizny) w trzydziestoletnim drzewostanie sosnowym o przeciętnych cechach jakości (II klasa bonitacji o zadrzewieniu 0,9), obliczoną według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie leśnym.

Rozdział  2

Odszkodowania za zasiewy i uprawy.

§  3.
1. 2
Odszkodowanie za zasiewy i uprawy uszkodzone wskutek robót górniczych powinno odpowiadać wartości różnicy między wielkością plonu, jaki uzyskano przeciętnie w roku szkody z nie uszkodzonych gruntów tej samej klasy na terenie gminy, a wielkością plonu zmniejszonego wskutek robót górniczych. Wartości różnicy plonów oblicza się według cen stosowanych w dniu ustalenia odszkodowania.
2.
Jeżeli wskutek szkody górniczej grunt nie mógł być zagospodarowany lub nie mogły być zebrane plony, odszkodowanie powinno odpowiadać wartości przewidywanego plonu z uszkodzonego gruntu, pomniejszonego o wartość nakładów, które posiadacz poniósłby w związku z dokonaniem uprawy lub zbioru. Do nakładów nie wlicza się robocizny własnej posiadacza gruntu i jego rodziny.
3.
Odszkodowanie za zniszczone drzewa, krzewy i byliny owocowe powinno odpowiadać wartości danego gatunku roślin stosownie do ich wieku, warunków glebowych, siedliska, poziomu prowadzenia uprawy, strefy ekonomicznej oraz średniej wartości jednorazowego zbioru według cen określonych w § 6.
4.
Odszkodowanie za zniszczone plantacje innych kultur wieloletnich powinno odpowiadać:
1)
kosztom założenia i pielęgnacji pomniejszonym o kwotę amortyzacji wynikającą z podzielenia tych kosztów przez liczbę lat produkcyjności oraz przeciętnej wartości spodziewanych zbiorów w roku, w którym wystąpiła szkoda,
2)
w wypadku plantacji nowych, dla których nie upłynęła połowa okresu produkcyjności, kosztom założenia i pielęgnacji oraz przeciętnej wartości spodziewanych zbiorów za okres od roku, w którym nastąpiła szkoda, do połowy okresu produkcyjności.
5.
Za uprawy lub zasiewy, dokonane wbrew zasadom prawidłowej gospodarki rolnej w celu uzyskania wyższego odszkodowania, odszkodowanie należy ustalić jak za zasiewy czy uprawy dokonane zgodnie z tymi zasadami.
6.
Odszkodowanie za uszkodzoną zieleń miejską, niezależnie od odszkodowania za straty w kulturach w roku, w którym nastąpiła szkoda, powinno odpowiadać kosztom założenia i pielęgnacji zieleni do czasu wystąpienia szkody.
§  4.
1.
Odszkodowanie za zniszczenie drzewostanu na gruntach leśnych oraz zadrzewienia na gruntach nieleśnych połączone z koniecznością wyrębu ustala się w wysokości wartości drzewostanu lub drzew w wieku rębności, pomniejszonej o wartość uzyskanej z wyrębu masy drzewnej oraz o koszty prawidłowej pielęgnacji, jakie by poniesiono do czasu osiągnięcia wieku rębności drzewostanu.
2.
W razie szkody nie powodującej konieczności wyrębu drzewostanu, a powodującej jedynie pogorszenie jego warunków rozwojowych, odszkodowanie ustala się w wysokości do 50% odszkodowania określonego w ust. 1 za drzewostan w siedliskach lasowych i do 25% odszkodowania za drzewostan w siedliskach borowych. Odszkodowanie to przysługuje za drzewostan I, II, III i IV klasy wieku; za drzewostan V i wyższych klas wieku odszkodowanie nie przysługuje.
3.
Odszkodowanie za zniszczone uprawy leśne i młodniki do lat 15 powinno odpowiadać kosztom zalesienia i pielęgnacji tych upraw i młodników.
§  5.
1.
Jeżeli szkoda w zasiewach i uprawach występuje w tym samym gruncie wskutek robót górniczych również w latach następujących kolejno po roku, w którym wystąpiła po raz pierwszy, odszkodowanie należy się także za szkody wyrządzone w tych latach, nie dłużej jednak niż za 3 lata. Wysokość corocznego odszkodowania oblicza się zgodnie z przepisami § 3.
2.
W razie dalszego powtarzania się określonej w ust. 1 szkody górniczej, poszkodowanemu przysługuje prawo do naprawienia szkody zgodnie z przepisami art. 55 lub 59 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12).
§  6.
Odszkodowanie za zasiewy i uprawy ustala się według cen urzędowych lub regulowanych, a w braku tych cen - według cen umownych.
§  7.
1.
Odszkodowanie za zasiewy i uprawy przysługuje z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 posiadaczowi gruntu, chyba że na podstawie umowy dotyczącej korzystania z gruntu do odszkodowania jest uprawniona inna osoba.
2.
Jeżeli grunt stanowiący własność Państwa, położony w obrębie terenu górniczego zostanie wydzierżawiony, odszkodowanie za szkody w zasiewach i uprawach powstałe na skutek robót górniczych po zawarciu umowy przysługuje dzierżawcy na zasadach określonych w § 3-6, chyba że w umowie dzierżawy sprawę tego odszkodowania uregulowano odmiennie.
3.
W razie wydzierżawienia gruntu stanowiącego własność Państwa, uszkodzonego na skutek robót górniczych przed zawarciem umowy, dzierżawcy nie przysługuje odszkodowanie za szkody w zasiewach i uprawach powstałe wskutek tych uszkodzeń.
§  8.
Zobowiązanie przedsiębiorstwa górniczego do przywrócenia gruntu do stanu poprzedniej użyteczności nie zwalnia przedsiębiorstwa górniczego od obowiązku corocznego odszkodowania za ubytki w zasiewach i uprawach do czasu całkowitego naprawienia szkody górniczej. W tym wypadku nie stosuje się przepisu § 5 ust. 1.

Rozdział  3

Sposób wypłaty odszkodowań za szkody górnicze.

§  9.
Sumę odszkodowania pieniężnego za szkody górnicze określone w art. 59 ust. 2, 3, 5 i 7 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze wypłaca się w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym orzeczenie ustalające odszkodowanie stało się ostateczne.
§  10.
Odszkodowanie za straty w zasiewach i uprawach jest płatne w ciągu 14 dni od dnia, w którym orzeczenie stało się ostateczne lub ugoda została zarejestrowana.
§  11.
Odszkodowanie lub jego część przypadającą do wypłaty należy złożyć do depozytu sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej nie może być dokonana ze względu na przeszkody natury faktycznej lub prawnej.

Rozdział  4

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  12.
1.
W sprawach, które do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie zostały ostatecznie zakończone, odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych oraz za uszkodzone zasiewy i uprawy ustala się według zasad określonych w tym rozporządzeniu.
2.
Odszkodowania pieniężne, o których mowa w § 9, ostatecznie orzeczone, a nie wypłacone w całości osobom uprawnionym w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, podlegają wypłacie w sposób unormowany w tym rozporządzeniu.
§  13.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 1963 r. w sprawie odszkodowań za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy, za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych oraz w sprawie sposobu wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze (Dz. U. Nr 1, poz. 1).
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 ust. 2 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 1989 r. (Dz.U.89.49.276) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 września 1989 r.
2 § 3 ust. 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 22 listopada 1990 r. (Dz.U.90.83.486) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 listopada 1990 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.32.151

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz sposób wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.
Data aktu: 16/05/1983
Data ogłoszenia: 11/06/1983
Data wejścia w życie: 11/06/1983