Zasady pobytu nieletnich w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 6 maja 1983 r.
w sprawie zasad pobytu nieletnich w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej.

Na podstawie art. 82 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U.Nr 35, poz. 228) zarządza się, co następuje:
§  1.
Nieletni, wobec których ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich przewiduje zastosowanie środków o charakterze leczniczo-wychowawczym, a sąd rodzinny wydał postanowienie o umieszczeniu nieletniego w odpowiednim zakładzie społecznym służby zdrowia lub w zakładzie pomocy społecznej, są umieszczani:
1)
w zakładach (oddziałach) psychiatrycznej opieki zdrowotnej,
2)
w zakładach stacjonarnych lecznictwa odwykowego dla osób uzależnionych od alkoholu,
3)
w innych zakładach stacjonarnej opieki zdrowotnej,
4)
w zakładach pomocy społecznej dla dzieci niedorozwiniętych umysłowo.
§  2.
1.
W zakładach (oddziałach) psychiatrycznej opieki zdrowotnej umieszczani są nieletni, u których stwierdzono niedorozwój umysłowy, chorobę psychiczną lub inne zakłócenia czynności psychicznych albo używanie narkotyków bądź innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia.
2.
W zakładach pomocy społecznej dla dzieci niedorozwiniętych umysłowo umieszcza się nieletnich, u których stwierdzono niedorozwój umysłowy w stopniu znacznym lub głębokim, nie kwalifikujących się do leczenia w zakładach wymienionych w ust. 1, a wymagających jedynie opieki wychowawczej.
3.
W zakładach stacjonarnych leczenia odwykowego dla osób uzależnionych od alkoholu umieszczani są nieletni, u których stwierdzono nałogowe używanie alkoholu.
4.
W innych zakładach stacjonarnej opieki zdrowotnej umieszcza się nieletnich, których stan zdrowia wymaga ponadto specjalistycznej opieki zdrowotnej, której nie mogą zapewnić zakłady wymienione w ust. 1-3.
§  3.
Nieletni umieszczani są w zakładach społecznych służby zdrowia lub w zakładach pomocy społecznej, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu nieletniego, zgodnie z ustalonymi obszarami działania tych zakładów. W razie braku miejsca, nieletniego umieszcza się w innym odpowiednim zakładzie położonym możliwie najbliżej miejsca zamieszkania lub pobytu nieletniego albo w pobliżu sądu rodzinnego wykonującego orzeczenie.
§  4.
1.
Nieletni umieszczani w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej podlegają ogólnym, obowiązującym w tych zakładach przepisom regulaminowym.
2.
Zakłady, o których mowa w ust. 1, są obowiązane w sprawach nieletnich do:
1)
przewiezienia nieletniego do zakładu środkiem transportu sanitarnego,
2)
niezwłocznego zawiadomienia sądu rodzinnego o przyjęciu do zakładu,
3)
niezwłocznego powiadomienia sądu rodzinnego, jeśli nieletni odmawia poddania się niezbędnym badaniom lub leczeniu albo w inny sposób utrudnia ich prowadzenie,
4)
uzyskania zgody właściwego sądu rodzinnego na przewiezienie nieletniego do innego zakładu na czasowy pobyt nieletniego w domu rodzinnym,
5)
niezwłocznego powiadomienia sądu o samowolnym opuszczeniu przez nieletniego zakładu oraz o dokonanych przez niego czynach karalnych.
6)
przekazywania na żądanie sądu rodzinnego opinii o nieletnim.
3.
Dyrektor zakładu jest obowiązany do powiadamiania sądu rodzinnego, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, o stanie zdrowia nieletniego, postępach w leczeniu oraz do niezwłocznego powiadamiania tego sądu o ustaniu przyczyny pobytu nieletniego w zakładzie.
4.
Zwolnienie nieletniego z zakładu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie postanowienia sądu rodzinnego.
§  5.
1.
W razie umieszczenia nieletniego na zarządzenie sądu rodzinnego w zakładzie leczniczym w celu przeprowadzenia badań psychiatrycznych połączonych z obserwacją stosuje się odpowiednio przepisy § 4.
2.
Czas obserwacji nie powinien być dłuższy niż 2 tygodnie. W wyjątkowych wypadkach, na wniosek zakładu, sąd rodzinny może czas obserwacji przedłużyć do 6 tygodni.
§  6.
1.
Nieletniego w wieku do lat 3, który wymaga natychmiastowej opieki, a nie może być niezwłocznie przekazany rodzicom lub opiekunowi, przywiezionego przez funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, umieszcza się w domu małych dzieci.
2.
Do nieletniego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się ogólnie obowiązujące przepisy regulujące działalność i warunki korzystania ze świadczeń domów małych dzieci.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.26.129

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady pobytu nieletnich w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej.
Data aktu: 06/05/1983
Data ogłoszenia: 13/05/1983
Data wejścia w życie: 13/05/1983