Szczegółowe zasady i tryb sprawowania kontroli legalności skierowania i przebywania w stacjonarnych zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej osób, na które został nałożony obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, oraz warunki, w jakich osoby te przebywają.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 7 maja 1983 r.
w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprawowania kontroli legalności skierowania i przebywania w stacjonarnych zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej osób, na które został nałożony obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, oraz warunków, w jakich osoby te przebywają.

Na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230) zarządza się, co następuje:
§  1.
Kontrolę legalności skierowania i przebywania w stacjonarnych zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej, zwanych dalej "zakładami", osób, na które został nałożony obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, oraz warunków, w jakich osoby te przebywają, sprawuje sędzia wyznaczony przez prezesa sądu wojewódzkiego, w którego okręgu zakład się znajduje.
§  2.
1.
Kontrola, o której mowa w § 1, obejmuje w szczególności:
1)
prawidłowość dokumentacji stanowiącej podstawę skierowania i przebywania w zakładzie osób, na które został nałożony obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu,
2)
przestrzeganie praw i obowiązków osób przebywających w zakładzie, zwłaszcza w zakresie, w jakim naruszenie tych praw może pociągnąć za sobą odpowiedzialność karną lub dyscyplinarną,
3)
warunki bytowe i sanitarne oraz zapewnianie opieki lekarskiej,
4)
przestrzeganie ustalonego w zakładzie porządku i dyscypliny,
5)
organizowanie czasu wolnego osób przebywających w zakładzie, a zwłaszcza zajęć kulturalno-oświatowych i rekreacyjnych,
6)
wykorzystywanie terapii zajęciowej jako środka oddziaływania rehabilitacyjnego,
7)
działalność zakładu w zakresie współpracy z sądem i kuratorami sprawującymi nadzór nad osobami przebywającymi w zakładzie,
8)
współdziałanie zakładu z terenowymi organami administracji państwowej w udzielaniu odpowiedniej pomocy osobom poddanym leczeniu odwykowemu oraz w miarę potrzeby ich rodzinom,
9)
współdziałanie zakładu z organizacjami społecznymi, zakładami pracy oraz rodzinami osób poddanych leczeniu odwykowemu,
10)
prawidłowość i terminowość załatwiania skarg i wniosków osób przebywających w zakładzie.
2.
O przystąpieniu do czynności kontrolnych sędzia niezwłocznie zawiadamia kierownika zakładu.
§  3.
W toku sprawowanej kontroli sędzia udziela kontrolowanemu zakładowi, w miarę potrzeby, odpowiedniej pomocy, zwłaszcza w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa.
§  4.
Sędzia wykonuje w granicach swych uprawnień czynności, o których mowa w § 2 ust. 1, przez:
1)
okresowe kontrole zakładów lub kontrole przeprowadzane doraźnie, obejmujące całokształt spraw podlegających kontroli, albo kontrole przeprowadzane doraźnie, obejmujące tylko niektóre zagadnienia w tym zakresie,
2)
wydawanie zaleceń pokontrolnych oraz sprawdzanie prawidłowości i terminowości ich realizacji,
3)
podejmowanie w miarę potrzeby innych czynności zmierzających do usunięcia uchybień i zapobiegania ich powstawaniu.
§  5.
1.
Po zakończeniu kontroli sędzia zapoznaje kierownika zakładu z jej wynikami, umożliwiając ustosunkowanie się do dokonanych ustaleń oraz do propozycji zaleceń pokontrolnych. W miarę potrzeby organizuje się naradę pokontrolną, w której powinni brać również udział inni pracownicy kontrolowanego zakładu.
2.
O terminie i przedmiocie narady pokontrolnej zawiadamia się organ sprawujący nadzór nad kontrolowanym zakładem.
§  6.
1.
Z przebiegu kontroli sporządza się sprawozdanie. Sprawozdanie powinno zawierać w szczególności dane dotyczące zakresu kontroli, oceny sposobu wykonania zaleceń związanych z poprzednią kontrolą, zwięzłe ustalenia wyników przeprowadzonej kontroli, ustosunkowanie się kierownika zakładu do tych ustaleń oraz wydane zalecenia pokontrolne.
2.
Oryginał sprawozdania przechowuje się w aktach właściwego sądu wojewódzkiego. Prezes sądu wojewódzkiego przesyła odpis sprawozdania w terminie 14 dni od zakończenia kontroli kierownikowi kontrolowanego zakładu oraz organowi sprawującemu nadzór nad tym zakładem.
3.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności kontrolowanego zakładu, prezes sądu wojewódzkiego przesyła odpis sprawozdania również Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej.
§  7.
1.
Kierownik kontrolowanego zakładu lub organ sprawujący nadzór nad tym zakładem może w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania zgłosić prezesowi sądu wojewódzkiego zastrzeżenia lub wnioski dotyczące ustaleń i zaleceń pokontrolnych.
2.
Kierownik kontrolowanego zakładu lub organ sprawujący nadzór nad tym zakładem na żądanie sędziego składa w terminie 14 dni informację dotyczącą zakresu i sposobu wykonania zaleceń pokontrolnych.
§  8.
1.
W celu zapewnienia prawidłowego sprawowania kontroli oraz właściwego wykonywania zaleceń pokontrolnych prezes sądu wojewódzkiego może organizować , w uzgodnieniu z lekarzem wojewódzkim, narady z udziałem sędziów sprawujących kontrolę zakładów, jak również z udziałem kierowników kontrolowanych zakładów.
2.
O terminie i przedmiocie narady zawiadamia się Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 13 maja 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.25.111

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady i tryb sprawowania kontroli legalności skierowania i przebywania w stacjonarnych zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej osób, na które został nałożony obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, oraz warunki, w jakich osoby te przebywają.
Data aktu: 07/05/1983
Data ogłoszenia: 12/05/1983
Data wejścia w życie: 13/05/1983