Szczegółowy zakres działania Ministra Handlu Zagranicznego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 stycznia 1983 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Handlu Zagranicznego.

Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 1981 r. o utworzeniu urzędu Ministra Handlu Zagranicznego (Dz. U. Nr 17, poz. 80) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zakres działania Ministra Handlu Zagranicznego obejmuje:
1)
wykonywanie w imieniu Państwa monopolu handlu zagranicznego,
2)
sprawy handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą,
3)
sprawy ceł.
§  2.
Zadaniem Ministra Handlu Zagranicznego jest prowadzenie działalności mającej na celu sprawne funkcjonowanie oraz rozwój handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej, stosownie do potrzeb społecznych i gospodarczych, zgodnie z polityką Państwa, w tym nadawanie kierunku działaniom podejmowanym w zakresie określonym w § 1.
§  3.
W zakresie prognozowania, programowania i planowania rozwoju gospodarki oraz handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą Minister Handlu Zagranicznego:
1)
współdziała z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów oraz z innymi naczelnymi organami administracji państwowej w zakresie:
a)
sporządzania projektów planów perspektywicznych, narodowych planów społeczno-gospodarczych i centralnych planów rocznych,
b)
określania zasad i kierunków polityki inwestycyjnej, dotyczących inwestycji bezpośrednio bądź pośrednio wpływających na kształtowanie sytuacji płatniczej Państwa,
c)
ustalania kierunków współpracy gospodarczej z zagranicą, w tym w dziedzinie specjalizacji i kooperacji przemysłowej,
d)
prac nad koordynacją planów w ramach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
e)
ustalania zasad planowania obrotów handlu zagranicznego,
f)
sporządzania projektów planów obrotów płatniczych z zagranicą, w części dotyczącej obrotu towarowego i usług z nim związanych,
2)
opracowuje projekty wieloletnich i rocznych planów rzeczowych handlu zagranicznego,
3)
sporządza prognozy potrzeb przewozu ładunków handlu zagranicznego oraz współdziała z właściwymi ministrami w opracowywaniu zadań w zakresie rozwoju i wykorzystania środków transportu, dotyczących przewozu ładunków handlu zagranicznego,
4)
opracowuje analizy podaży i popytu oraz kształtowania się cen na rynkach zagranicznych i sporządza prognozy w tym zakresie,
5)
opracowuje informacje planistyczno-prognostyczne na potrzeby przedsiębiorstw handlu zagranicznego oraz innych jednostek uczestniczących w realizacji obrotów handlu zagranicznego i współpracy gospodarczej z zagranicą,
6)
opracowuje zasady i projekty ujednolicenia dokumentów i systemów ewidencji obrotów handlu zagranicznego oraz współpracuje z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów i Głównym Urzędem Statystycznym w zakresie klasyfikacji, nomenklatur i kodów stosowanych w planowaniu i statystyce handlu zagranicznego,
7)
opracowuje analizy przebiegu realizacji obrotów handlu zagranicznego na tle założeń planów i prognoz, przygotowuje w miarę potrzeb wnioski zmierzające do wyrównania powstających odchyleń i dysproporcji.
§  4.
W zakresie kształtowania rozwoju stosunków z zagranicą w dziedzinie handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej Minister Handlu Zagranicznego:
1)
opracowuje zasady i założenia polityki handlowej,
2)
sporządza prognozy i programy wymiany handlowej i związanej z nią współpracy gospodarczej z poszczególnymi krajami i grupami krajów,
3)
prowadzi - w trybie określonym w odrębnych przepisach - działalność w zakresie zawierania międzynarodowych umów dotyczących handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej; w zakresie tym Minister Handlu Zagranicznego działa w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych i innymi właściwymi naczelnymi organami administracji państwowej,
4)
sprawuje nadzór nad wykonaniem umów międzynarodowych dotyczących handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą,
5)
uczestniczy w zawieraniu innych niż określone w pkt 3 umów międzynarodowych związanych z handlem zagranicznym,
6)
w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych reprezentuje Państwo w organizacjach międzynarodowych działających w sferze handlu zagranicznego i kształtujących zasady międzynarodowej polityki handlowej i związanej z nią współpracy gospodarczej,
7)
przygotowuje stanowisko na posiedzenia komisji mieszanych do spraw handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej oraz przewodniczy delegacjom polskim biorącym udział w tych posiedzeniach lub uczestniczy w pracach delegacji, którym przewodniczą inni członkowie Rządu,
8)
reprezentuje interesy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w zakresie handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej oraz ceł wobec naczelnych organów administracji państwowej innych krajów,
9)
nadzoruje całokształt stosunków z zagranicą w dziedzinie handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą.
§  5.
W zakresie organizacji handlu zagranicznego Minister Handlu Zagranicznego:
1)
tworzy i likwiduje przedsiębiorstwa, dla których jest organem założycielskim, oraz zatwierdza statuty przedsiębiorstw handlu zagranicznego,
2)
zatwierdza umowy o utworzeniu zrzeszeń przedsiębiorstw państwowych, jeżeli w ich skład wchodzą przedsiębiorstwa, dla których jest organem założycielskim, oraz uczestniczy w zatwierdzaniu umów o utworzeniu zrzeszeń przedsiębiorstw państwowych, jeśli w ich skład wchodzą inne niż wyżej wymienione przedsiębiorstwa prowadzące handel zagraniczny,
3)
sprawuje nadzór - w zakresie ustalonym w przepisach ustawowych - nad działalnością przedsiębiorstw i innych podległych jednostek organizacyjnych, koordynuje ich działalność oraz dokonuje kompleksowej analizy i oceny tej działalności,
4)
koordynuje działalność wszystkich przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych uprawnionych do prowadzenia handlu zagranicznego w zakresie spraw handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą,
5)
nadaje, zmienia i cofa uprawnienia do prowadzenia działalności handlu zagranicznego,
6)
tworzy i likwiduje w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych placówki ekonomiczno-handlowe za granicą oraz kieruje działalnością tych placówek,
7)
określa organizacyjne i ogólne zasady korzystania z sieci handlowej na rynkach zagranicznych przez przedsiębiorstwa eksportowo-importowe i inne jednostki uprawnione na podstawie koncesji do prowadzenia handlu-zagranicznego,
8)
ustala w porozumieniu z Ministrem Finansów zasady tworzenia i uczestnictwa w spółkach za granicą z udziałem kapitałowym polskich jednostek uprawnionych do prowadzenia handlu zagranicznego,
9)
udziela zgody na tworzenie za granicą przez przedsiębiorstwa handlu zagranicznego i inne jednostki uprawnione do prowadzenia handlu zagranicznego własnych oddziałów, biur informacyjno-technicznych i spółek, z wyjątkiem spółek tworzonych w zakresie gospodarki morskiej,
10)
nadzoruje prace kierowników placówek ekonomiczno-handlowych, mające na celu zapewnienie współdziałania wszystkich przedstawicielstw i przedstawicieli polskich jednostek gospodarczych działających za granicą.
§  6.
W zakresie stosowania środków pośredniego sterowania handlem zagranicznym Minister Handlu Zagranicznego:
1)
opracowuje i współdziała z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów oraz z innymi odpowiednimi naczelnymi organami administracji państwowej w opracowywaniu instrumentów ekonomicznych mających na celu stymulowanie rozwoju produkcji eksportowej i eksportu, wzrost efektywności eksportu i racjonalizację importu oraz stosuje te instrumenty,
2)
współdziała z Ministrem Finansów w ustalaniu zasad systemu ekonomiczno-finansowego przedsiębiorstw handlu zagranicznego,
3)
współdziała z Prezesem Narodowego Banku Polskiego w ustalaniu podstawowego kursu złotego,
4)
prowadzi politykę celną w zakresie handlowego i niehandlowego obrotu z zagranicą oraz nadzoruje pracę organów administracji celnej,
5)
prowadzi rachunek wyrównawczy w handlu zagranicznym,
6)
opracowuje metody badania i oceny efektywności wymiany handlowej z zagranicą i dokonuje kompleksowych analiz w tym zakresie,
7)
określa w porozumieniu z Ministrem Finansów wysokość stawek odpisów dewizowych od wpływów z eksportu towarów i usług z nim związanych.
§  7.
W zakresie stosowania bezpośrednich środków sterowania handlem zagranicznym Minister Handlu Zagranicznego:
1)
nakazuje wprowadzenie do planów podległych przedsiębiorstw eksportowo-importowych lub zleca wykonanie poza planem zadań wynikających z zobowiązań międzynarodowych, potrzeb obronnych kraju lub klęski żywiołowej oraz - w razie potrzeby - przydziela środki niezbędne do realizacji tych zadań,
2)
zleca wykonanie zadań wynikających z wiążących Polską Rzeczpospolitą Ludową umów międzynarodowych jednostkom gospodarki uspołecznionej, uprawnionym na podstawie koncesji do prowadzenia handlu zagranicznego,
3)
wydaje pozwolenia na przywóz i wywóz towarów oraz zezwolenia na korzystanie z transportu obcego do przewozu ładunków handlu zagranicznego,
4)
określa w porozumieniu z właściwymi ministrami zasady polityki w zakresie utrzymywania gestii transportowej przewozu ładunków handlu zagranicznego,
5)
określa zasady kontroli jakościowej i ilościowej towarów w obrocie z zagranicą, z uwzględnieniem wymagań standaryzacyjnych, oraz zleca z urzędu prowadzenie takiej kontroli powołanym do tego organizacjom.
§  8.
W zakresie polityki dewizowej i płatniczej, związanej z obrotem handlowym z zagranicą, Minister Handlu Zagranicznego:
1)
współdziała z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów oraz Ministrem Finansów i Prezesem Narodowego Banku Polskiego w prowadzeniu polityki dewizowej Państwa,
2)
ustala w porozumieniu z Ministrem Finansów i Prezesem Narodowego Banku Polskiego zasady zaciągania i udzielania kredytów handlowych, wydaje jednostkom uprawnionym do prowadzenia handlu zagranicznego odpowiednie zezwolenia oraz współdziała z tymi organami w zakresie zaciągania i udzielania kredytów finansowych,
3)
ustala w porozumieniu z Ministrem Finansów i Prezesem Narodowego Banku Polskiego zasady rozliczeń i płatności w stosunkach z poszczególnymi krajami lub grupami krajów,
4)
dokonuje rozdziału środków dewizowych na import towarów i usług w zakresie wynikającym z centralnego planu rocznego,
5)
ustala zasady polityki cen dewizowych związanych z obrotem handlowym z zagranicą,
6)
ustala zasady zawierania i rozliczania kontraktów oraz zatwierdza umowy powodujące płatności na rzecz zagranicy w dziedzinie obrotu towarowego i usług związanych z tym obrotem.
§  9.
W zakresie informacji i propagandy gospodarczej oraz promocji eksportu Minister Handlu Zagranicznego:
1)
programuje oraz koordynuje działalność służącą promocji polskiego eksportu i rozwojowi stosunków gospodarczych z zagranicą,
2)
określa w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych kierunki i zasady działalności w dziedzinie informacji i propagandy gospodarczej za granicą,
3)
popularyzuje osiągnięcia i możliwości polskiego handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą,
4)
określa zasady organizowania w kraju i za granicą targów i wystaw promocyjno-handlowych oraz uczestnictwa w targach i wystawach organizowanych przez inne kraje.
§  10.
W zakresie polityki kadrowej, zatrudnienia i szkolenia zawodowego Minister Handlu Zagranicznego:
1)
ustala wymagania kwalifikacyjne obowiązujące pracowników zatrudnionych w uspołecznionych przedsiębiorstwach handlu zagranicznego,
2)
powołuje i odwołuje dyrektorów przedsiębiorstw, dla których jest organem założycielskim, oraz wyznacza kandydatów na członków zarządów spółek, w których reprezentuje Skarb Państwa,
3)
sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przez jednostki uprawnione na podstawie koncesji do prowadzenia handlu zagranicznego zasad określonych w koncesji, dotyczących kandydatur na stanowiska kierowników (dyrektorów) komórek eksportowo-importowych tych jednostek,
4)
występuje do Ministra Spraw Zagranicznych z wnioskami o mianowanie na stopnie dyplomatyczne i konsularne oraz odwołanie pracowników powołanych do prowadzenia w przedstawicielstwach dyplomatycznych lub urzędach konsularnych spraw należących do właściwości Ministra Handlu Zagranicznego oraz zawiera i rozwiązuje umowy o pracę z pozostałymi pracownikami podległych mu placówek ekonomiczno-handlowych za granicą,
5)
akceptuje kandydatów przewidzianych do pracy w spółkach i innych niż wymienione w pkt 4 jednostkach organizacyjnych za granicą, zajmujących się handlem zagranicznym i związaną z nim współpracą gospodarczą; przepis ten nie dotyczy pracowników delegowanych za granicę w ramach lub w celu wykonania kontraktów handlowych,
6)
współdziała z ministrami i kierownikami urzędów centralnych oraz instytucji i organizacji gospodarczych w zakresie kształcenia, dokształcania, doskonalenia, oceny i doboru kadr na potrzeby handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej z zagranicą,
7)
nadaje odznaki resortowe,
8)
organizuje dokształcanie i doskonalenie kadr handlu zagranicznego oraz udziela pomocy w szkoleniu kadr przedsiębiorstwom eksportowo-importowym i innym organizacjom gospodarczym uprawnionym do prowadzenia handlu zagranicznego.
§  11.
Minister Handlu Zagranicznego realizuje zadania obronne określone w odrębnych przepisach.
§  12.
Minister Handlu Zagranicznego w zakresie handlu zagranicznego i związanej z nim współpracy gospodarczej wydaje akty prawne lub opracowuje projekty aktów prawnych, uczestniczy w tworzeniu i kodyfikacji międzynarodowego prawa handlowego, ustala zasady obsługi prawnej oraz sprawuje nadzór nad uczestnictwem polskich jednostek organizacyjnych w procesach zagranicznych.
§  13.
Minister Handlu Zagranicznego kontroluje w zakresie handlu zagranicznego działalność w kraju i za granicą osób prawnych i fizycznych uprawnionych do prowadzenia handlu zagranicznego.
§  14.
Minister Handlu Zagranicznego wykonuje zadania określone w odrębnych przepisach.
§  15.
Minister Handlu Zagranicznego współdziała w toku wykonywania swoich zadań z innymi naczelnymi oraz centralnymi i terenowymi organami administracji państwowej, związkami zawodowymi i organizacjami społeczno-politycznymi, spółdzielczymi i innymi, jak również z przedsiębiorstwami państwowymi i innymi nadzorowanymi jednostkami organizacyjnymi, zwłaszcza w zakresie przekazywania im niezbędnych informacji oraz rozpatrywania opinii i postulatów załóg.
§  16.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1974 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 17, poz. 93).
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.10.48

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres działania Ministra Handlu Zagranicznego.
Data aktu: 24/01/1983
Data ogłoszenia: 25/02/1983
Data wejścia w życie: 25/02/1983