Zasady i sposób tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy.

UCHWAŁA
RADY PAŃSTWA
z dnia 12 października 1982 r.
w sprawie zasad i sposobu tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy.

Na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216) Rada Państwa postanawia, co następuje:
§  1.
1.
Pracownicy zakładu pracy zamierzający założyć związek zawodowy w tym zakładzie, po podjęciu uchwały o założeniu związku, wybierają ze swojego grona komitet założycielski i uchwalają statut.
2.
Komitet założycielski w składzie co najmniej dziesięciu osób jest uprawniony do dokonania czynności związanych z rejestracją związku zawodowego.
3.
Komitet założycielski może upoważnić co najmniej trzyosobowy zespół ze swojego grona do dokonania w jego imieniu czynności związanych z rejestracją związku.
4.
Komitet założycielski występuje z wnioskiem o rejestracja do właściwego miejscowo sądu wojewódzkiego.
§  2.
1.
Wniosek o rejestrację powinien zawierać:
1)
nazwę związku zawodowego i jego siedzibę; w stosunku do związku zawodowego tworzonego w jednostce wojskowej zamiast siedziby można podać numer tej jednostki,
2)
imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania osób wchodzących w skład komitetu założycielskiego oraz ich podpisy,
3)
imiona i nazwiska osób upoważnionych do dokonaniu czynności związanych z rejestracją związku,
4)
informację o liczbie założycieli związku w dniu złożenia wniosku o rejestrację.
2.
Do wniosku należy dołączyć uchwałę, o której mowa w § 1 ust. 1, oraz statut związku w dwóch egzemplarzach.
3.
Nazwa nowo powstającego związku powinna zawierać wyłącznie wyrazy: "Związek zawodowy pracowników…" i dalej nazwę danego zakładu pracy lub "Związek zawodowy..." i dalej nazwę zawodu i nazwę danego zakładu pracy. Nazwa związku może również zawierać wyrazy: "samorządny", "niezależny".
4.
Pracownicy oświaty i wychowania oraz szkolnictwa wyższego mogą tworzyć związek zawodowy o nazwie "Związek Nauczycielstwa Polskiego w..." i dalej nazwa zakładu pracy.
§  3.
1.
W zakładzie pracy w rozumieniu Kodeksu pracy może być utworzony jeden związek zawodowy.
2.
Jeden związek zawodowy tworzy się również w przedsiębiorstwie państwowym wielozakładowym. Jednakże w przedsiębiorstwach państwowych wielozakładowych, działających ca obszarze całego kraju lub kilku województw, tworzy się oddzielne związki zawodowe w jednostkach organizacyjnych tego przedsiębiorstwa (oddziałach, filiach, ekspozyturach), będących zakładami pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
3.
W jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstw państwowych wielozakładowych można również tworzyć oddzielne związki zawodowe, jeżeli jednostki te są zlokalizowane w różnych dzielnicach miasta lub w różnych miejscowościach województwa i są zakładami pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do spółdzielni i innych przedsiębiorstw.
§  4.
Członkami związku zawodowego mogą zostać emeryci i renciści, którzy przed przejściem na emeryturę lub rentę byli pracownikami danego zakładu pracy.
§  5.
1.
Sąd wydaje postanowienie o dokonaniu rejestracji związku zawodowego po stwierdzeniu, że złożony statut jest zgodny z wymogami określonymi w ustawie o związkach zawodowych.
2.
Jeżeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, zażąda ich uzupełnienia lub zmiany, wyznaczając w tym celu stosowny termin, po którego bezskutecznym upływie poweźmie postanowienie o odmowie rejestracji.
§  6.
1.
W przypadku wystąpienia z wnioskiem o rejestrację związku zawodowego przez więcej niż jeden komitet założycielski z tego samego zakładu pracy, sąd proponuje komitetom porozumienie i wystąpienie ze wspólnym wnioskiem o rejestrację jednego związku zawodowego.
2.
W przypadku braku wspólnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, sąd może:
1)
odmówić komitetom założycielskim rejestracji związku zawodowego lub
2)
wydać postanowienie o rejestracji tego związku zawodowego, którego założyciele wyrazili gotowość porozumienia i wystąpienia że wspólnym wnioskiem o rejestrację jednego związku zawodowego.
§  7.
Postępowanie w sprawie dokonania rejestracji jest wolne od opłat sądowych.
§  8.
Po zarejestrowaniu związku zawodowego komitet założycielski przeprowadza wybory do władz związku w trybie przewidzianym w statucie.
§  9. 1
 
1.
Tworzy się jako krajowy organ doradczy i informacyjny Społeczną Komisję Konsultacyjną.
2.
Do zakresu działania Komisji należy w szczególności:
1)
udzielanie pomocy komitetom założycielskim w uruchamianiu działalności związkowej,
2)
opracowanie wzorcowego statutu związku zawodowego i opublikowanie go w środkach masowego przekazu,
3)
społeczne współdziałanie w kształtowaniu i umacnianiu roli związków zawodowych zgodnie z ustawą o związkach zawodowych,
4)
inicjowanie upowszechniania wiedzy o zadaniach i roli związków zawodowych,
5)
inicjowanie i opiniowanie wniosków dotyczących programów szkolenia działaczy związków zawodowych.
3.
Społeczna Komisja Konsultacyjna przedstawia Radzie Państwa okresowe informacje i wnioski wynikające z działalności, o której mowa w ust. 2.
4.
Obsługę Komisji zapewnia Kancelaria Rady Państwa.
5.
Wydatki związane z działalnością Komisji są pokrywane z budżetu centralnego w części dotyczącej Kancelarii Rady Państwa.
§  10. 2
Dla zapewnienia pomocy w tworzeniu związków Zawodowych w zakładach pracy zaleca się prezydiom wojewódzkich rad narodowych tworzenie zespołów informacyjno-doradczych. Stosownie do potrzeb zespoły takie mogą tworzyć prezydia miejskich i dzielnicowych rad narodowych w porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
§  11.
Przewidziane w ustawie o związkach zawodowych określenie zasad i sposobu tworzenia ogólnokrajowych organizacji związkowych oraz zrzeszeń i organizacji międzyzwiązkowych (art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy) zostanie dokonane w terminie późniejszym.
§  12.
Traci moc uchwała Rady Państwa z dnia 13 września 1980 r. w sprawie rejestracji nowo powstających związków zawodowych (Monitor Polski Nr 22, poz. 104).
§  13.
Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Z dniem 29 lutego 1984 r. Społeczna Komisja Konsultacyjna zakończyła swoją działalność i została rozwiązana zgodnie z § 1 uchwały Rady Państwa z dnia 16 lutego 1984 r. w sprawie zakończenia działalności Społecznej Komisji Konsultacyjnej (Dz.U.84.13.52).
2 Z dniem 29 lutego 1984 r. Rada Państwa zaleciła prezydiom rad narodowych rozwiązanie zespołów informacyjno-doradczych powołanych na podstawie nin. § 10, zgodnie z § 2 uchwały Rady Państwa z dnia 16 lutego 1984 r. w sprawie zakończenia działalności Społecznej Komisji Konsultacyjnej (Dz.U.84.13.52).

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.34.222

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady i sposób tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy.
Data aktu: 12/10/1982
Data ogłoszenia: 18/10/1982
Data wejścia w życie: 18/10/1982