Zakres stosowania przepisów ustaw o przedsiębiorstwach państwowych oraz o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego do przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 30 grudnia 1981 r.
w sprawie zakresu stosowania przepisów ustaw o przedsiębiorstwach państwowych oraz o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego do przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych.

Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 24, poz. 122) oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisy ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 24, poz. 122), zwanej dalej "ustawą o przedsiębiorstwach", oraz przepisy ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123), zwanej dalej "ustawą o samorządzie załogi", stosuje się do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych, w zakresie nie unormowanym odmiennie w niniejszym rozporządzeniu.
§  2.
Przedsiębiorstwo państwowe podległe Ministrowi Sprawiedliwości, działające przy zakładzie karnym, zwane dalej "przedsiębiorstwem", jest jednostką organizacyjną gospodarki narodowej, posiadającą osobowość prawną, tworzoną w celu zatrudniania skazanych, prowadzenia działalności resocjalizacyjnej przez pracę i naukę zawodu oraz osiągania efektywnych ekonomicznie wyników przez produkcję dóbr lub świadczenie usług, służących zaspokajaniu potrzeb społecznych.
§  3.
Zakładem karnym w rozumieniu rozporządzenia jest także areszt śledczy i ośrodek przystosowania społecznego, jeżeli działa przy nim przedsiębiorstwo.
§  4.
Przepisy ustawy o samorządzie załogi stosuje się do osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie na podstawie stosunku pracy.
§  5.
Dyrektor przedsiębiorstwa i naczelnik zakładu karnego współdziałają w zakresie realizacji zadań określonych w § 2, z uwzględnieniem interesu społecznego i przedsiębiorstwa, a także osób osadzonych, wykonujących pracę na rzecz przedsiębiorstwa.
§  6. 1
Statut przedsiębiorstwa opracowuje dyrektor przedsiębiorstwa po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej, a zatwierdza Minister Sprawiedliwości.
§  7.
W wypadkach szczególnie uzasadnionych Minister Sprawiedliwości ma obowiązek dotowania przedsiębiorstwa, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę realizacji zadań określonych w § 2.
§  8.
Łączenie, podział i likwidację przedsiębiorstwa utworzonego w trybie określonym w art. 9 ustawy o przedsiębiorstwach zarządza Minister Sprawiedliwości, z tym że łączenie i podział przedsiębiorstwa wymaga opinii rady pracowniczej.
§  9.
Niezależnie od wymagań przewidzianych w art. 28 ustawy o przedsiębiorstwach, przy ustalaniu regulaminu organizacyjnego przedsiębiorstwa dyrektor zasięga również opinii naczelnika zakładu karnego, przy którym działa przedsiębiorstwo.
§  10.
1.
Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej.
2.
Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor Centralnego Zarządu Zakładów Karnych na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa, po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej.
§  11.
1.
Minister Sprawiedliwości może w wypadkach szczególnie uzasadnionych pozbawić przedsiębiorstwo składników wydzielonego mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia i przekazać je innej państwowej jednostce organizacyjnej, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie realizacja przez przedsiębiorstwo zadań określonych w § 2.
2.
Realizacja uprawnień przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwach, wymaga zgody Ministra Sprawiedliwości.
§  12. 2
(skreślony).
§  13.
1.
Minister Sprawiedliwości ma prawo zawiesić w czynnościach dyrektora przedsiębiorstwa w wypadku, gdy dalsze pełnienie przez niego funkcji stanowi istotne naruszenie prawa, zagraża podstawowym interesom gospodarki narodowej lub wykonywaniu podstawowych zadań przedsiębiorstwa określonych w § 2. O podjętej decyzji Minister Sprawiedliwości zawiadamia radę pracowniczą.
2.
W razie zawieszenia w czynnościach dyrektora organ wymieniony w ust. 1 wyznacza tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie przekraczający 6 miesięcy.
3.
Od decyzji określonych w ust. 1 i 2 przysługuje dyrektorowi i radzie pracowniczej prawo wniesienia w ciągu siedmiu dni sprzeciwu do Ministra Sprawiedliwości.
4.
W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo zwrócenia się w ciągu siedmiu dni o rozstrzygnięcie sporu do Komisji Mediacyjnej, powołanej przez Ministra Sprawiedliwości. Orzeczenie tej komisji jest ostateczne.
§  14.
1. 3
Sprzeciw w stosunku do decyzji, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwach, wnosi się wraz z uzasadnieniem do organu, który wydał decyzję, w terminie siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania decyzji.
2.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości w sprawach wymienionych w ust. 1 jest ostateczna.
§  15. 4
Przedsiębiorstwo może, za zgodą Ministra Sprawiedliwości, przystąpić do spółki lub zrzeszenia przedsiębiorstw tworzonych w celach ekonomicznie uzasadnionych, a także wystąpić ze spółki lub zrzeszenia. Uzyskanie zgody nie dotyczy wypadków ustanowienia obowiązku utworzenia zrzeszenia.
§  16.
Ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa:
1)
podejmuje uchwały w sprawie podziału zysku przeznaczonego dla pracowników,
2)
dokonuje rocznej oceny działalności rady pracowniczej przedsiębiorstwa oraz dyrektora przedsiębiorstwa,
3) 5
uchwala wieloletnie plany przedsiębiorstwa,
4) 6
uchwala na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa statut samorządu pracowniczego.
§  17.
Do kompetencji stanowiących rady pracowniczej należy:
1) 7
uchwalanie oraz zmiana planu rocznego przedsiębiorstwa,
2)
przyjmowanie sprawozdania rocznego oraz zatwierdzanie bilansu,
3)
podejmowanie uchwał w sprawie podziału na fundusze wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa, w części przeznaczonej dla pracowników, oraz zasad wykorzystania tych funduszów,
4)
podejmowanie uchwał w sprawie klubów techniki i racjonalizacji,
5)
uchwalanie na wniosek dyrektora regulaminu pracy pracowników przedsiębiorstwa, po uzgodnieniu z naczelnikiem zakładu karnego,
6)
wybieranie swego przedstawiciela do rady zrzeszenia przedsiębiorstw.
§  18.
1.
Poza wypadkami określonymi w rozporządzeniu właściwy organ obowiązany jest do zasięgania opinii rady pracowniczej przedsiębiorstwa także w sprawach dotyczących inwestycji, zakładowego budownictwa mieszkaniowego i socjalnego, wniosków o nadanie orderów i odznaczeń państwowych oraz przydziału mieszkań dla pracowników.
2.
Rada pracownicza przedsiębiorstwa wyraża opinie w sprawach wymienionych w ust. 1 w trybie określonym w art. 26 ustawy o samorządzie załogi.
§  19.
Radzie pracowniczej przedsiębiorstwa przysługuje prawo kontroli działalności przedsiębiorstwa w zakresie spraw wymienionych w § 17, ze szczególnym uwzględnieniem dbałości o racjonalną gospodarkę mieniem przedsiębiorstwa.
§  20.
1.
W posiedzeniach rady pracowniczej uczestniczy dyrektor przedsiębiorstwa oraz naczelnik zakładu karnego, przy którym działa przedsiębiorstwo. W posiedzeniach rady może uczestniczyć również sędzia penitencjarny.
2.
Na zaproszenie dyrektor przedsiębiorstwa i naczelnik zakładu karnego uczestniczą w posiedzeniach prezydium rady pracowniczej.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zakładów w przedsiębiorstwie wielozakładowym, w których działają rady pracownicze.
4.
Na posiedzeniu rady pracowniczej lub jej prezydium naczelnik zakładu karnego reprezentuje interesy osób osadzonych, wykonujących pracę na rzecz przedsiębiorstwa.
§  21.
Radzie pracowniczej przedsiębiorstwa przysługuje prawo wstrzymania wykonania decyzji dyrektora przedsiębiorstwa w sprawach wymienionych w § 16-18, z przyczyn określonych w art. 40 ustawy o samorządzie załogi.
§  22.
Do przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości nie stosuje się:
1)
przepisów art. 1, 2, 10, 11, 12 ust. 2-4, 13-16, 17 ust. 2, 23, 24, 25 ust. 2 i 3, 26, 34, 35, 57 ust. 3, 58, 59, 60 ust. 1, 65 i 68 ustawy o przedsiębiorstwach,
2)
przepisów art. 1, 2 ust. 2, 10, 24, 25 ust. 2 i 3, 28 ust. 1, 37 i 44 ustawy o samorządzie załogi.
§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 6 zmieniony przez § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
2 § 12 skreślony przez § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
3 § 14 ust. 1 zmieniony przez § 4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
4 § 15 zmieniony przez § 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
5 § 16 pkt 3 zmieniony przez § 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
6 § 16 pkt 4 zmieniony przez § 4 pkt 5 lit. b) rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.
7 § 17 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 1988 r. w sprawie zmiany niektórych rozporządzeń regulujących zasady działania przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.88.10.74) z dniem 19 kwietnia 1988 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.1.6

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakres stosowania przepisów ustaw o przedsiębiorstwach państwowych oraz o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego do przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych.
Data aktu: 30/12/1981
Data ogłoszenia: 21/01/1982
Data wejścia w życie: 21/01/1982