Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi i zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 23 grudnia 1977 r.
w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi i zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o rozliczeniach pieniężnych jednostek gospodarki uspołecznionej (Dz. U. z 1958 r. Nr 44, poz. 215 i z 1975 r. Nr 45, poz. 231) oraz art. 29 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 49, poz. 452 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej są obowiązane przyjmować zapłatę za sprzedane towary, świadczone usługi oraz z tytułu zobowiązań podatkowych, opłat celnych i innych należności czekami z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych prowadzonych przez oddziały specjalistyczne Narodowego Banku Polskiego, zwane dalej "powszechnymi kasami oszczędności", oraz przez banki spółdzielcze.
§  2.
1.
Czek jest ważny w ciągu 10 dni od daty wystawienia.
2.
Czek nie może być wystawiony na kwotę niższą od 100 zł.
§  3.
1.
Czek powinien być wypełniony i podpisany przez wystawcę w sposób trwały. Kwota czeku powinna być podana cyfrowo i słownie, a nazwa miesiąca określająca datę wystawienia czeku powinna być napisana słownie. Jeżeli wystawcą czeku jest zespół rolników indywidualnych, czek podpisuje pełnomocnik zespołu.
2.
Jeżeli czek z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego osoby fizycznej jest wystawiony na kwotę przekraczającą 20.000 zł albo na kwotę przekraczającą 70.000 zł, gdy wystawcą czeku jest zespół rolników indywidualnych, powinien zawierać stwierdzenie właściwego banku, że kwota czeku ma pokrycie na rachunku wystawcy. Stwierdzenie to może być zamieszczone na czeku niezupełnym i jest ważne przez 30 dni.
3.
Jeżeli czek jest wystawiany z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego prowadzonego przez bank spółdzielczy, stwierdzenie, o którym mowa w ust. 2, jest wymagane jedynie w razie realizacji czeku poza województwem, na którego terenie ma siedzibę bank prowadzący rachunek wystawcy.
4.
Czek nie może być wystawiony na kwotę wyższą od ceny zakupionego towaru, świadczonej usługi lub regulowanej należności.
5.
Czek nie powinien zawierać poprawek lub skreśleń.
§  4.
1.
Przyjmujący zapłatę czekiem jest obowiązany sprawdzić, czy czek spełnia warunki określone w § 2 i 3, i potwierdzić dokonanie tej czynności na odwrocie czeku podpisem i odciskiem stempla firmowego oraz zamieścić datę.
2.
Przyjmujący zapłatę czekiem wystawionym na kwotę przekraczającą 5.000 zł jest obowiązany wylegitymować osobę przedstawiającą czek i wpisać na odwrocie czeku cechy dokumentu stwierdzającego tożsamość tej osoby lub dokonać adnotacji co do tożsamości ze wskazaniem, że osoba ta jest mu osobiście znana.
§  5.
1.
Przyjmujący zapłatę czekami jest obowiązany otrzymane czeki przekazać łącznie z gotówką do oddziału banku prowadzącego jego rachunek.
2.
Tryb rozliczeń między bankiem prowadzącym rachunek jednostki przyjmującej zapłatę czekami a powszechną kasą oszczędności lub bankiem spółdzielczym z tytułu przyjętych czeków ustala Prezes Narodowego Banku Polskiego w porozumieniu z Prezesem Banku Gospodarki Żywnościowej.
§  6.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej dokonujące wypłat wynagrodzeń, emerytur, rent, należności z tytułu dostaw, robót i usług oraz z tytułu skupu produktów rolnych i innych należności osobom (zespołom rolników indywidualnych) będącym posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w powszechnych kasach oszczędności lub bankach spółdzielczych są obowiązane przelewać na te rachunki całość lub część tych należności, stosownie do pisemnych dyspozycji posiadaczy rachunków.
2.
Rozliczenia jednostek gospodarki uspołecznionej z bankami z tytułów, o których mowa w ust. 1, są dokonywane według odrębnych przepisów, z tym że jeżeli rozliczenia te są dokonywane w formie przelewu, jednostki gospodarki uspołecznionej:
1)
dokonują w zestawieniu wypłat potrąceń w wysokości wynikającej z dyspozycji przekazanych przez posiadaczy rachunków,
2)
składają w oddziale banku prowadzącego ich rachunek (banku finansującego) zbiorcze polecenie przelewu na kwotę potrąceń i równocześnie przesyłają do tego oddziału imienny wykaz osób, którym dokonano potrąceń całości lub części wynagrodzenia albo innej należności z podaniem numerów rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz wysokości potrąconych kwot; czynności te powinny być wykonane w takim czasie, aby posiadacze rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w dniu wypłaty wynagrodzeń, emerytur, rent itp. mogli dysponować przelaną kwotą.
3.
Jednostki gospodarki uspołecznionej w razie niemożności dokonania potrącenia i przelewu w wysokości wynikającej z dyspozycji posiadacza rachunku dokonują przelewu części należności, informując o przyczynach posiadacza rachunku i właściwą powszechną kasę oszczędności lub bank spółdzielczy.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do innych rachunków prowadzonych przez banki spółdzielcze.
§  7.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 października 1973 r. w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w Powszechnej Kasie Oszczędności (Dz. U. z 1973 r. Nr 42, poz. 258 i z 1974 r. Nr 20, poz. 109),
2)
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 listopada 1975 r. w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi oraz z zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków w bankach spółdzielczych (Dz. U. Nr 37, poz. 201).
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1978.1.2

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi i zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.
Data aktu: 23/12/1977
Data ogłoszenia: 31/01/1978
Data wejścia w życie: 31/01/1978