Ochrona przed powodzią.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 11 marca 1977 r.
w sprawie ochrony przed powodzią.

Na podstawie art. 75 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230) zarządza się, co następuje:
§  1.
Bezpośrednią ochronę przed powodzią sprawują Główny Komitet Przeciwpowodziowy i wojewódzkie komitety przeciwpowodziowe oraz powoływane przez wojewodę w drodze zarządzeń gminne i zakładowe komitety przeciwpowodziowe. W uzasadnionych przypadkach wojewoda powołuje rejonowe komitety przeciwpowodziowe obejmujące zasięgiem działania teren kilku gmin. Wojewoda określa w zarządzeniach siedziby, skład i zakresy działania komitetów gminnych, zakładowych i rejonowych.
§  2.
Komitet przeciwpowodziowy działa kolegialnie. Przewodniczący komitetu w wypadkach nie cierpiących zwłoki może w imieniu komitetu podejmować decyzje jednoosobowo.
§  3.
1.
W skład Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego wchodzą:
1)
przewodniczący, którym jest Minister Rolnictwa,
2)
zastępcy przewodniczącego,
3)
sekretarz,
4)
członkowie - przedstawiciele:
a)
ministrów: Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, Energetyki i Energii Atomowej, Górnictwa, Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej, Komunikacji, Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, Łączności, Obrony Narodowej, Rolnictwa, Spraw Wewnętrznych, Zdrowia i Opieki Społecznej,
b)
Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża,
c)
Rady Naczelnej Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej.
2.
Zastępców przewodniczącego oraz sekretarza powołuje i odwołuje Przewodniczący Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego.
3.
Siedzibą Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego jest m. st. Warszawa.
§  4.
1.
Do zakresu działania Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego należy w szczególności:
1)
opiniowanie rocznych i wieloletnich planów rozwoju gospodarki wodnej w zakresie ochrony przed powodzią,
2)
opracowywanie rocznych programów prac Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego i sprawozdań z jego działalności,
3)
opracowanie planów operacyjnych bezpośredniej ochrony przed powodzią oraz wytycznych dla wojewódzkich komitetów przeciwpowodziowych,
4)
ustalanie organizacji i zasad działalności komitetów przeciwpowodziowych,
5)
ustalanie dla jednostek oraganizacyjnych uczestniczących w bezpośredniej ochronie przed powodzią ogólnych zasad przygotowania organizacyjnego i środków niezbędnych do przeprowadzenia akcji przeciwpowodziowej,
6)
ustalenie ramowego regulaminu ochotniczej drużyny ratowniczej,
7)
ocenianie stanu ochrony przd powodzią i przygotowywanie odpowiednich wniosków,
8)
inicjowanie przedsięwzięć związanych z akcjami przeciwpowodziowymi oraz zmierzających do zapewnienia pomocy ludności dotkniętej klęską powodzi,
9)
ocenianie akcji przeciwpowodziowych.
§  5.
Przewodniczący Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego:
1)
ustala szczegółową organizację Komitetu,
2)
kieruje pracami Komitetu,
3)
uzupełnia w razie potrzeby skład Komitetu przedstawicielami jednostek organizacyjnych nie wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 4,
4)
koordynuje działalność wojewódzkich komitetów przeciwpowodziowych,
5)
kieruje bezpośrednio w razie potrzeby akcją przeciwpowodziową albo upoważnia do tego jednego z członków Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego,
6)
rozdziela fundusz nagród pomiędzy wojewódzkie komitety przeciwpowodziowe i przyznaje nagrody za zasługi w akcji przeciwpowodziowej.
§  6.
1.
W skład wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego wchodzą:
1)
przewodniczący, którym jest wojewoda,
2)
zastępcy przewodniczącego,
3)
sekretarz,
4)
członkowie - przedstawiciele jednostek organizacyjnych wyznaczonych przez wojewodę.
2.
Zastępców przewodniczącego i sekretarza powołuje i odwołuje przewodniczący wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego.
3.
Siedzibą wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego jest miasto stanowiące siedzibę urzędu wojewódzkiego (urzędu miasta stopnia wojewódzkiego).
§  7.
Do zakresu działania wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego należy w szczególności:
1)
opiniowanie rocznych i wieloletnich planów rozwoju gospodarki wodnej województwa w zakresie ochrony przed powodzią,
2)
opracowywanie rocznych programów prac i sprawozdań działalności komitetu
3)
opracowywanie planów operacyjnych bezpośredniej ochrony przed powodzią,
4)
kierowanie akcją przeciwpowodziową,
5)
wydawanie jednostkom organizacyjnym uczestniczącym w bezpośredniej ochronie przed powodzią wytycznych w sprawie przygotowania organizacyjnego i środków niezbędnych do przeprowadzenia akcji przeciwpowodziowych,
6)
wydawanie zakładom piętrzącym wodę poleceń obniżenia piętrzenia lub opróżnienia zbiornika na okres niezbędny do bezpośredniej ochrony przed powodzią, z tym że gdyby w wyniku opróżnienia zbiornika zostało wstrzymane działanie elektrowni wodnej lub cieplnej o mocy powyżej 50 MW, wydanie polecenia nastąpi we współdziałaniu z Ministrem Energetyki i Energii Atomowej,
7)
kierowanie ewakuacją ludności z terenów bezpośrednio zagrożonych powodzią oraz kierowanie akcją ratowania życia i mienia ludności na terenach dotkniętych powodzią,
8)
ocenianie stanu ochrony przeciwpowodziowej województwa oraz przygotowywanie odpowiednich wniosków,
9)
inicjowanie i niesienie pomocy ludności dotkniętej klęską powodzi,
10)
przeprowadzanie kontroli w zakresie usuwania szkód powodziowych,
11)
ocenianie akcji przeciwpowodziowych.
§  8.
Przewodniczący wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego :
1)
ustala szczegółową organizację wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego,
2)
koordynuje działalność rejonowych, gminnych i zakładowych komitetów przeciwpowodziowych,
3)
kieruje pracami wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego,
4)
ogłasza i odwołuje stan pogotowia przeciwpowodziowego i stan alarmu powodziowego na terenie działania wojewódzkiego komitetu przeciwpowodziowego,
5)
upoważnia w razie potrzeby w wypadkach lokalnego zagrożenia powodziowego przewodniczącego rejonowego, gminnego lub zakładowego komitetu przeciwpowodziowego do ogłaszania i odwoływania stanu pogotowia przeciwpowodziowego oraz stanu alarmu powodziowego na terenie działania tych komitetów.
§  9.
Przewodniczącym rejonowego i gminnego komitetu przeciwpowodziowego powinien być naczelnik gminy, a zakładowego komitetu przeciwpowodziowego kierownik zakładu.
§  10.
Przewodniczący komitetu przeciwpowodziowego niezwłocznie powiadamia komitet przeciwpowodziowy wyższego stoponia oraz sąsiednie komitety przeciwpowodziowe o ogłoszeniu i odwołaniu stanu pogotowia przeciwpowodziowego, a także stanu alarmu powodziowego.
§  11.
1.
W razie zagrożenia powodziowego naczelnik gminy może w drodze zarządzenia ogłoszonego w sposób zwyczajowo przyjęty zobowiązać mieszkańców zagrożonego obszaru oraz państwowe, spółdzielcze i społeczne jednostki organizacyjne do wykonania pilnych prac zabezpieczających lub dostarczenia posiadanych materiałów, jak również do udziału w bezpośredniej ochronie przed powodzią. Zobowiązanie do świadczeń może nastąpić również w drodze decyzji administracyjnej zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. W nagłych wypadkach decyzja może być wydana ustnie, a następnie potwierdzona pisemnie.
2.
Jeżeli zagrożenie powodziowe obejmuje teren większy niż jednej gminy, zarządzenie lub decyzję wydaje wojewoda.
3.
Zarządzenie lub decyzja powinny zawierać:
1)
podstawę prawną,
2)
określenie zobowiązanych osób lub jednostek organizacyjnych,
3)
zakres i rodzaj świadczeń,
4)
miejsce, dzień i godzinę stawiennictwa bądź dostarczenia lub udostępnienia posiadanych środków lub materiałów,
5)
przypuszczalny czas trwania świadczeń,
6)
pouczenie o odpowiedzialności karnej za uchylanie się od wykonania pilnych prac zabezpieczających.
4.
Wykonywanie pilnych prac zabezpieczających polega w szczególności na:
1)
wykonywaniem prac związanych z umacnianiem i zabezpieczaniem wałów przeciwpowodziowych, mostów oraz innych budowli,
2)
pełnieniu wart w okresie ogłoszonego stanu pogotowia przeciwpowodziowego lub alarmu powodziowego.
5.
Udział w bezpośredniej ochronie przed powodzią polega w szczególności na:
1)
wykonywaniu obowiązków, o których mowa w ust. 4,
2)
dostarczaniu urządzeń, materiałów oraz środków transportowych wraz z obsługą i paliwem lub paszą,
3)
uczestniczeniu w akcji ratowania życia i mienia ludności na terenach dotkniętych powodzią oraz udzielaniu pomocy w ewakuacji ludności,
4)
wykonywaniu prac związanych z likwidacją przecieków w wałach ochronnych, budowaniu doraźnych grobli, przekopywaniu rowów do odprowadzania nadmiaru wód oraz zwalczaniu zatorów lodowych.
§  12.
1.
Od obowiązku osobistego uczestnictwa w wykonywaniu pilnych prac zabezpieczających przed powodzią zwalnia się:
1)
młodzież w wieku do 18 lat,
2)
kobiety w wieku powyżej 55 lat,
3)
mężczyzn w wieku powyżej 60 lat,
4)
osoby niezdolne do wykonywania prac wskutek inwalidztwa, ułomności fizycznej lub innych przyczyn zdrowotnych,
5)
kobiety w ciąży,
6)
matki i inne osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat 8 oraz osoby sprawujące opiekę nad chorymi.
2.
Wojewoda lub naczelnik gminy może z ważnych powodów zwolnić od obowiązków, o których mowa w § 11 również inne osoby, a także jednostki organizacyjne.
§  13.
Do ochotniczej drużyny ratowniczej mogą być przyjmowane osoby, które ukończyły 18 lat i stan ich zdrowia pozwala na wykonywanie czynności związanych z przygotowaniem i udziałem w bezpośredniej ochronie przed powodzią.
§  14.
1.
Na czele ochotniczej drużyny ratowniczej stoi komendant, mianowany przez naczelnika gminy na okres 3 lat.
2.
Szczegółową organizację ochotniczej drużyny ratowniczej, zgodnie z ramowym regulaminem drużyny ratowniczej, ustala wojewoda.
§  15.
Do zadań ochotniczej drużyny ratowniczej należy w szczególności:
1)
uczestniczenie w akcjach zapobiegawczych i ratowniczych pod kierownictwem komitetów przeciwpowodziowych,
2)
niesienie pomocy ludności dotkniętej powodzią, a zwłaszcza podczas ewakuacji z terenów bezpośrednio zagrożonych, oraz zabezpieczanie jej mienia,
3)
czuwanie nad stanem urządzeń zabezpieczających i sprzętu służącego ochronie przed powodzią.
§  16.
Zasady i tryb zwalniania pracowników od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w razie ich udziału w bezpośredniej ochronie przed powodzią, a także zasady przyznawania świadczeń dla osób, które z tego tytułu uległy wypadkowi, regulują odrębne przepisy.
§  16a.
1. 1
Osoby zobowiązane przez naczelnika gminy lub wojewodę do udziału w bezpośredniej ochronie przed powodzią otrzymują bezpłatne wyżywienie w postaci gorących posiłków, jeżeli czas uczestniczenia w akcji przeciwpowodziowej w ciągu doby wynosi:
1)
od 6 do 12 godzin - o wartości odżywczej nie mniejszej niż 4.500 kalorii,
2)
ponad 12 godzin - o wartości nie mniejszej niż 5.300 kalorii.
2.
Wyżywienie zapewnia wojewoda właściwy ze względu na miejsce akcji przeciwpowodziowej.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do ochotniczych drużyn ratowniczych.
§  17.
1.
Minister Rolnictwa zapewni niezbędne etaty i środki finansowe dla Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego, a wojewodowie i naczelnicy gmin dla wojewódzkich, rejonowych i gminnych komitetów przeciwpowodziowych oraz ochotniczych drużyn ratowniczych.
2.
Zakłady pracy zapewnią środki finansowe dla zakładowych komitetów przeciwpowodziowych.
§  18.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa:
1)
o wojewodzie - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta stopnia wojewódzkiego,
2)
o naczelniku gminy - należy przez to rozumieć również inne terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego,
3)
o gminnym komitecie przeciwpowodziowym - należy przez to rozumieć również komitet przeciwpowodziowy miejski (dzielnicowy) oraz komitet przeciwpowodziowy miasta i gminy.
§  19.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1963 r. w sprawie świadczeń dla osób, które uległy wypadkowi w związku z udziałem w akcji ochrony przed powodzią (Dz. U. Nr 4, poz. 22),
2)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1963 r. w sprawie udziału w akcji bezpośredniej ochrony przed powodzią (Dz. U. Nr 5, poz. 32),
3)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 listopada 1971 r. w sprawie organizacji i zakresu działania komitetów przeciwpowodziowych (Dz. U. Nr 30, poz. 272).
§  20.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 16a dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 14 stycznia 1983 r. (Dz.U.83.2.14) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 26 stycznia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1977.10.39

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ochrona przed powodzią.
Data aktu: 11/03/1977
Data ogłoszenia: 31/03/1977
Data wejścia w życie: 31/03/1977