Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi oraz z zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków w bankach spółdzielczych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 11 listopada 1975 r.
w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi oraz z zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków w bankach spółdzielczych.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o rozliczeniach pieniężnych jednostek gospodarki uspołecznionej (Dz. U. Nr 44, poz. 215) oraz art. 29 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 49, poz. 452 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Placówki handlowe i usługowe jednostek zrzeszonych w Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", Centrali Spółdzielni Ogrodniczych, Centralnym Związku Spółdzielni Mleczarskich, Centralnym Związku Kółek Rolniczych oraz w izbach rzemieślniczych są obowiązane przyjmować zapłatę za towary i usługi czekami wystawionymi przez osoby fizyczne i zespoły rolników indywidualnych, będące posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w bankach spółdzielczych.
2.
Do przyjmowania zapłaty czekami są obowiązane również placówki handlowe i usługowe państwowych jednostek organizacyjnych i jednostek spółdzielczych nie wymienionych w ust. 1, wytypowane przez terenowe organy administracji państwowej, zgodnie z ogólnymi zasadami ustalonymi przez Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.
3.
Posiadacze rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych mogą regulować czekami z tych rachunków należności z tytułu zobowiązania pieniężnego wsi oraz inne zobowiązania, do których mają zastosowanie przepisy o zobowiązaniach podatkowych.
§  2.
1.
Czek może być wystawiony tylko na określoną osobę fizyczną lub prawną.
2.
Dolna granica czeku wynosi 100 zł.
3.
Czek jest ważny 10 dni od daty wystawienia, nie wliczając w to dnia wystawienia.
§  3.
1.
Czek powinien być wypełniony piórem lub długopisem albo pismem maszynowym, a podpisany przez wystawcę piórem lub długopisem. Jeżeli wystawcą czeku jest zespół rolników indywidualnych, czek podpisuje pełnomocnik zespołu. Kwota czeku podana cyfrowo powinna być zgodna z kwotą podaną słownie, a nazwa miesiąca określająca datę wystawienia czeku powinna być napisana słownie.
2.
Jeżeli czek jest wystawiony na kwotę przekraczającą 10.000 zł, a gdy wystawcą czeku jest zespół rolników indywidualnych - na kwotę przekraczającą 50.000 zł, i jest realizowany w jednostce przyjmującej zapłatę czekami, mającej siedzibę poza województwem, na którego terenie ma siedzibę bank spółdzielczy prowadzący rachunek wystawcy, to czek powinien ponadto zawierać stwierdzenie tego banku, że kwota czeku ma pokrycie na rachunku wystawcy.
3.
Stwierdzenie, o którym mowa w ust. 2, może być zamieszczone na czeku niezupełnym w chwili wystawienia; w tym wypadku stwierdzenie takie jest ważne przez 30 dni.
4.
Czek nie może być wystawiony na kwotę wyższą od ceny zakupionego towaru, świadczonej usługi lub regulowanej należności.
5.
Czek nie powinien zawierać poprawek lub skreśleń.
§  4.
1.
Przyjmujący zapłatę czekiem obowiązany jest sprawdzić, czy czek spełnia warunki określone w § 2 i 3 i potwierdzić dokonanie tych czynności na odwrocie czeku swoim podpisem i odciskiem stempla firmowego.
2.
Przyjmujący zapłatę czekiem wystawionym na kwotę przekraczającą 3.000 zł jest obowiązany ponadto wpisać na odwrocie czeku serię i numer dowodu osobistego osoby przedstawiającej czek do realizacji lub dokonać adnotacji, że osoba ta jest mu osobiście znana.
3.
W razie wątpliwości co do tożsamości osoby przedstawiającej do realizacji czek wystawiony na kwotę nie przekraczającą 3.000 zł przyjmujący zapłatę czekiem może żądać od niej okazania dowodu osobistego.
§  5.
Bank spółdzielczy prowadzący rachunek wystawcy czeku ponosi odpowiedzialność wobec jednostek przyjmujących zapłatę czekami za pokrycie czeków przyjętych przez te jednostki z zachowaniem obowiązujących przepisów.
§  6.
1.
Jednostka przyjmująca zapłatę czekiem obowiązana jest otrzymany czek przekazać niezwłocznie do oddziału banku prowadzącego jej rachunek główny (bieżący).
2.
Tryb rozliczeń między bankiem prowadzącym rachunek jednostki przyjmującej zapłatę czekami a bankiem spółdzielczym z tytułu przyjętych czeków ustali Prezes Narodowego Banku Polskiego w porozumieniu z Prezesem Banku Gospodarki Żywnościowej.
§  7.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej dokonujące zakupu produktów rolnych od osób fizycznych lub zespołów rolników indywidualnych, mających w bankach spółdzielczych rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe lub inne rachunki, są obowiązane na ich żądanie przekazywać na te rachunki należności za sprzedane produkty.
2.
Jednostki gospodarki uspołecznionej udzielające zamówień na dostawy, roboty i usługi rzemieślnikom mającym w bankach spółdzielczych rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe lub inne rachunki obowiązane są na żądanie rzemieślników przekazywać na te rachunki należności za wykonane dostawy, roboty i usługi.
§  8.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 maja 1974 r. w sprawie stosowania przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi, będącymi posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w spółdzielniach oszczędnościowo-pożyczkowych (Dz. U. Nr 22, poz. 134).
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.37.201

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Stosowanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej formy bezgotówkowej w rozliczeniach z osobami fizycznymi oraz z zespołami rolników indywidualnych, będącymi posiadaczami rachunków w bankach spółdzielczych.
Data aktu: 11/11/1975
Data ogłoszenia: 18/11/1975
Data wejścia w życie: 18/11/1975