Bezpieczeństwo i higiena pracy przy zakładaniu i konserwacji zieleni oraz produkcji materiału roślinnego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI TERENOWEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA
z dnia 6 października 1973 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy zakładaniu i konserwacji zieleni oraz produkcji materiału roślinnego.

Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne.

§  1.
Rozporządzenie określa warunki bezpieczeństwa i higieny pracy przy zakładaniu i konserwacji zieleni miejskiej oraz produkcji materiału roślinnego w przedsiębiorstwach i zakładach zieleni miejskiej, zwanych dalej "zakładami".
§  2.
Pracownik nowo przyjęty lub zmieniający stanowisko pracy może być dopuszczony do pracy dopiero po uprzednim przeszkoleniu w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na danym stanowisku.
§  3.
Zatrudnianie pracowników przy pracach, o których mowa w § 1, bez orzeczenia lekarskiego o dopuszczeniu do określonej pracy lub w razie przeciwskazań lekarskich jest zabronione.
§  4.
Zakład ma obowiązek zapewnienia fachowego nadzoru przy pracach związanych z zakładaniem i konserwacją zieleni oraz produkcją materiału roślinnego.
§  5.
Pracownicy zatrudnieni na jezdni lub jej poboczu, przy torowiskach lub w bezpośredniej ich bliskości powinni mieć na sobie kamizelki ochronne koloru pomarańczowego.
§  6.
Maszyny i urządzenia o napędzie silnikowym mogą obsługiwać tylko pracownicy mający odpowiednie uprawnienia nadane przez właściwą komisję kwalifikacyjną.
§  7.
Manipulowanie (naprawa, regulacja) przy maszynie lub urządzeniu technicznym podczas pracy silnika jest zabronione.
§  8.
Przed oddaniem do eksploatacji nowego sprzętu zmechanizowanego i pomocniczego zakład powinien przeprowadzić próbę technicznej sprawności i zbadać, czy sprzęt spełnia wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Rozdział  2

Praca przy zakładaniu i konserwacji zieleni oraz przy produkcji materiału roślinnego.

§  9.
Osoba przenosząca lub przewożąca kosę ma obowiązek złożenia jej i zabezpieczenia ostrza ochraniaczem.
§  10.
Przy posługiwaniu się kosiarką mechaniczną należy ściśle przestrzegać instrukcji jej obsługi, a koszenie na terenach pochyłych powinno odbywać się wzdłuż poziomu.
§  11.
1.
Roboty związane z zakładaniem i pielęgnacją zieleni na terenach pochyłych należy prowadzić przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności.
2.
Wjeżdżanie środkami transportowymi i urządzeniami samojezdnymi na pochyłości terenu o szczególnie ostrym kącie nachylenia jest zabronione.
§  12.
Do prowadzenia prac ogrodniczych na wysokości oraz usuwania drzew, których gałęzie stykają się z przewodami napowietrznymi lub gdy przewody przebiegają obok korony drzew (np. linie energetyczne, telefoniczne lub trakcyjne), można przystąpić dopiero po uprzednim porozumieniu się z zakładem eksploatującym te przewody w celu uzgodnienia najbezpieczniejszej metody pracy.
§  13.
Wchodzenie na drzewa i wykonywanie prac bez sprzętu zapewniającego bezpieczeństwo, jak podnośnik hydrauliczny, drabiny ogrodnicze i mechaniczne, oraz wykonywanie prac w nie sprzyjających warunkach atmosferycznych (ulewne deszcze, silne wiatry, śnieżyca, oblodzenie, temperatura poniżej - 15oC) jest zabronione.
§  14.
Plombowanie drzewa na wysokości ponad 2 m należy wykonywać z rusztowania lub z podnośnika hydraulicznego na pojeździe samochodowym, wyposażonym w kosz dla pracowników wykonujących te roboty.
§  15.
Odcinki na jezdniach, na których są zatrudnieni pracownicy, należy zabezpieczyć zaporami drogowymi i znakami ostrzegawczymi oraz zapewnić na nich sygnalizowanie niebezpieczeństwa.
§  16.
Roboty ziemne na głębokości poniżej 1 m mogą być prowadzone po uprzednim zabezpieczeniu przed usunięciem się gruntu odpowiednim szalowaniem.
§  17.
Wykopy na terenach zasiedlonych należy ogrodzić do wysokości co najmniej 1,25 m oraz oświetlać nocą lampami ostrzegawczymi, stosowanymi przy robotach drogowych i trakcyjnych.
§  18.
Przed rozpoczęciem wykopów w miejscach, w których mogą przechodzić przewody (np. elektryczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne, telefoniczne), należy uzyskać od zakładów eksploatujących te przewody dokładne informacje o trasie ich przebiegu, aby nie spowodować uszkodzenia przewodów i wypadków w pracy.
§  19.
Przy pracach porządkowych na terenach zielonych (zamiatanie, zbieranie odpadów, papierów) należy stosować przyrządy pomocnicze, jak szczypce, szpikulce, a pracownicy wykonujący te prace powinni być wyposażeni w rękawice ochronne.
§  20.
Pracownicy zatrudnieni przy obsłudze aparatów do opryskiwania, opylania lub gazowania środkami chemicznymi oraz przy obsłudze kotłów do parowania ziemi powinni być przeszkoleni w zakresie tej obsługi i stosowania przepisów dotyczących ochrony roślin środkami chemicznymi.
§  21.
Brygada pracowników zatrudniona poza zakładem powinna być wyposażona w apteczkę polową.

Rozdział  3

Przepisy końcowe.

§  22.
Zakłady powinny opracować w terminie 3 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia szczegółowe instrukcje techniczno-ruchowe, określające wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla poszczególnych stanowisk pracy oraz przestrzegać ich stosowania.
§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1973 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1973.45.267

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Bezpieczeństwo i higiena pracy przy zakładaniu i konserwacji zieleni oraz produkcji materiału roślinnego.
Data aktu: 06/10/1973
Data ogłoszenia: 17/11/1973
Data wejścia w życie: 01/12/1973