Dodatki do emerytur i rent inwalidzkich z tytułu pracy naukowej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 września 1973 r.
w sprawie dodatków do emerytur i rent inwalidzkich z tytułu pracy naukowej.

Na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 6 oraz z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i Nr 53, poz. 341) zarządza się, co następuje:
§  1.
Osobom uprawnionym do emerytury przysługuje dodatek z tytułu pracy naukowej, jeżeli wykonywały tę pracę co najmniej przez 15 lat.
§  2.
1.
Osobom uprawnionym do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek z tytułu pracy naukowej, jeżeli wykonywały tę pracę ostatnio przed powstaniem inwalidztwa i okres tej pracy wynosi co najmniej 5 lat.
2.
Okres pracy, o którym mowa w ust. 1, może być krótszy niż 5 lat, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku przy pracy albo wypadku w zatrudnieniu lub wskutek choroby zawodowej.
§  3.
1.
Za pracę naukową uważa się pracę wykonywaną na stanowiskach: profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego, docenta, starszego kustosza dyplomowanego, kustosza dyplomowanego, adiunkta, starszego asystenta lub asystenta:
1)
w Polskiej Akademii Nauk i jej placówkach naukowych,
2)
w instytutach naukowo-badawczych oraz innych placówkach uprawnionych w myśl przepisów o tych instytutach do zatrudniania pracowników naukowo-badawczych.
2.
Za pracę naukową uważa się również pracę na stanowiskach:
1)
pracownika techniczno-badawczego w Polskiej Akademii Nauk i jej placówkach naukowych,
2)
samodzielnego pracownika naukowo-badawczego, wykonywaną w placówkach wymienionych w ust. 1 przed dniem 18 kwietnia 1973 r.
§  4.
1.
Do okresu pracy naukowej wlicza się także - w wymiarze nie przekraczającym łącznie 5 lat - okresy:
1)
pracy na stanowiskach: profesora, docenta, adiunkta, starszego wykładowcy lub wykładowcy, starszego kustosza dyplomowanego lub kustosza dyplomowanego, starszego asystenta lub asystenta - wykonywanej w szkołach wyższych lub w samodzielnych placówkach typu naukowo-dydaktycznego,
2)
pracy na stanowisku zastępcy profesora, jeżeli z pracy tej pracownik przeszedł do pracy naukowej lub do pracy w charakterze nauczyciela akademickiego oraz
3)
innej pracy naukowo-badawczej lub pracy zawodowej wykonywanej w dziedzinie objętej działaniem placówki naukowo-badawczej albo w dziedzinie pokrewnej, zaliczone przez Sekretarza Naukowego Polskiej Akademii Nauk lub przez właściwego ministra, pod warunkiem wykonywania pracy naukowej ostatnio przed przyznaniem emerytury lub renty inwalidzkiej.
2.
Jeżeli pracownik zatrudniony był w placówce, która nabyła uprawnienia do zatrudniania pracowników naukowo-badawczych i w wyniku nabycia tych uprawnień powołany został na jedno ze stanowisk określonych w § 3 po ukończeniu 55 lat - mężczyzna i 50 lat - kobieta, okres pracy, o której mowa w ust. 1 pkt 3, może być zaliczony w wymiarze dłuższym niż 5 lat.
§  5.
Przy ustalaniu okresu pracy naukowej wymaganego do przyznania dodatku do emerytury lub renty inwalidzkiej nie wlicza się okresów tej pracy, wykonywanej w wymiarze czasu pracy niższym niż połowa wymiaru obowiązującego.
§  6.
1.
Wysokość dodatku oblicza się od emerytury lub renty inwalidzkiej, która przysługiwałaby wyłącznie od zarobków uzyskiwanych z tytułu pracy, o której mowa w § 3 i § 4 ust. 1 pkt 1 i 2, przy czym przy ustalaniu tych zarobków stosuje się odpowiednio przepis art. 17 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 6 oraz z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i Nr 53, poz. 341).
2.
Wysokość dodatku oblicza się od emerytury lub renty inwalidzkiej bez jakichkolwiek innych dodatków.
§  7.
W razie ponownego ustalenia wysokości renty inwalidzkiej na podstawie art. 70 ustawy, o której mowa w § 6 ust. 1, wysokość dodatku ulega ponownemu ustaleniu, jeżeli nową wysokość renty ustala się od zarobków z tytułu pracy, o której mowa w § 3 i 4 ust. 1 pkt 1; wysokość dodatku nie ulega natomiast zmianie, jeżeli nową wysokość renty ustala się od zarobków z tytułu innej pracy niż naukowa.
§  8.
W razie zbiegu prawa do dodatku z tytułu pracy naukowej z prawem do dodatku z tytułu innej pracy (np. pracy nauczycielskiej, pracy dziennikarskiej), wypłaca się jeden z tych dodatków, a mianowicie wyższy lub wybrany przez uprawnionego.
§  9.
Prawa do dodatku do emerytury lub renty inwalidzkiej nie nabywa, a nabyte traci osoba prawomocnie ukarana w trybie dyscyplinarnym karą wydalenia ze służby.
§  10.
Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do pracowników naukowo-badawczych i dydaktycznych, na których rozciągnięto na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. - Karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz. U. z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i z 1973 r. Nr 12, poz. 89) przepisy art. 103-105 tej ustawy. Do pracowników tych stosuje się przepisy dotyczące dodatku z tytułu pracy nauczycielskiej.
§  11.
Dla osób powołanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia na jedno ze stanowisk, o których mowa w § 3, po ukończeniu 55 lat życia okres pracy naukowej wymagany do przyznania dodatku do emerytury wynosi co najmniej 10 lat.
§  12.
Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do osób uprawnionych do emerytur i rent inwalidzkich określonych przepisami:
1)
ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19 i z 1972 r. Nr 53, poz. 341),
2)
ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 10), z tym że wysokość emerytury lub renty inwalidzkiej, od których oblicza się dodatek, ustala się na podstawie zarobków określonych w art. 6 tej ustawy,
3)
ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 11 i z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342).
§  13.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do wniosków zgłoszonych po dniu wejścia w życie rozporządzenia.
§  14.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1968 r. w sprawie dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy naukowej (Dz. U. Nr 34, poz. 232).
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1973.39.228

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Dodatki do emerytur i rent inwalidzkich z tytułu pracy naukowej.
Data aktu: 14/09/1973
Data ogłoszenia: 03/10/1973
Data wejścia w życie: 03/10/1973