Ustawa budżetowa na rok 1973.

USTAWA BUDŻETOWA NA ROK 1973
z dnia 16 grudnia 1972 r.

Art.  1.
1.
Ustala się dochody budżetu Państwa w wysokości 466.788.837 tys. zł

w tym:

1) wpłaty przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych 360.787.566 tys. zł

2) wpłaty jednostek świadczących usługi socjalne i kulturalne 4.172.853 tys. zł

3) wpłaty jednostek administracji państwowej, obrony

narodowej, bezpieczeństwa publicznego, wymiaru sprawiedliwości

i prokuratury 4.253.401 tys. zł

4) podatki i opłaty od gospodarki nie uspołecznionej 10.880.137 tys. zł

5) podatki i opłaty od ludności 33.059.622 tys. zł

6) pozostałe dochody 53.635.258 tys. zł

w tym:

składki na ubezpieczenia społeczne 27.393.100 tys. zł

wpłaty instytucji finansowych i ubezpieczeniowych 19.401.627 tys. zł

2.
Ustala się wydatki budżetu Państwa w wysokości 465.964.989 tys. zł

w tym:

1) finansowanie przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych 142.423.878 tys. zł

2) nauka 11.178.363 tys. zł

3) oświata i wychowanie 40.594.288 tys. zł

4) kultura i sztuka 5.098.134 tys. zł

5) ochrona zdrowia, opieka społeczna i kultura fizyczna 40.906.034 tys. zł

6) obrona narodowa 39.206.462 tys. zł

7) administracja, bezpieczeństwo publiczne, wymiar sprawiedliwości

i prokuratura 23.536.842 tys. zł

8) pozostałe wydatki bieżące 66.548.815 tys. zł

w tym:

ubezpieczenia społeczne 26.134.268 tys. zł

lokata w Narodowym Banku Polskim 24.000.000 tys. zł

9) rezerwy centralne i resortowe 9.309.540 tys. zł

10) wydatki na inwestycje i remonty kapitalne 87.162.633 tys. zł

3.
Nadwyżka dochodów budżetu Państwa nad wydatkami wynosi 823.848 tys. zł
Art.  2.

Ustala się dochody i wydatki oraz nadwyżkę budżetu centralnego w wysokości:

dochody 414.057.438 tys. zł

wydatki 413.233.590 tys. zł

nadwyżka dochodów nad wydatkami 823.848 tys. zł

zgodnie z załącznikiem nr 1.

Art.  3.

Ustala się dochody i wydatki zbiorczych budżetów województw i miast wyłączonych z województw w wysokości:

dochody 147.749.761 tys. zł

w tym:

udziały w dochodach budżetu centralnego 60.211.425 tys. zł

dotacje na inwestycje 34.538.106 tys. zł

dotacje celowe 268.831 tys. zł

wydatki 147.749.761 tys. zł

zgodnie z załącznikiem nr 2.

Art.  4.
1.
Ustala się udziały wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) w następujących dochodach budżetu centralnego:
1)
we wpływach z podatku obrotowego od przedsiębiorstw, rozliczających się z budżetem centralnym, z wyjątkiem przedsiębiorstw przemysłu cukrowniczego i energetycznego,
2)
we wpłatach z zysku przedsiębiorstw podległych Ministrowi Handlu Wewnętrznego i Usług wymienionych w załączniku nr 3,
3)
we wpływach z podatku od wynagrodzeń,
4)
we wpływach z podatku od funduszu płac.
2.
Wysokość stawek procentowych i kwot udziałów w dochodach budżetu centralnego z poszczególnych źródeł, wymienionych w ust. 1, dla wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) określi Minister Finansów do końca I kwartału 1973 r.
3.
Jeżeli ustalone na podstawie ust. 2 najwyższe stawki procentowe nie zapewnią w pełnej wysokości kwoty udziałów określonej w załączniku nr 2, Minister Finansów może odpowiednią część udziałów zastąpić dotacją wyrównawczą.
4.
Uprawnienia Ministra Finansów określone w ust. 2 i 3 przysługują prezydiom rad narodowych w stosunku do budżetów rad narodowych niższego stopnia, z tym że stawki procentowe i kwoty udziałów powinny być ustalone w terminie do dnia 30 kwietnia 1973 r.
Art.  5.
1.
W wypadku przekroczenia kwot ustalonych zgodnie z art. 4 ust. 2 wpływy z poszczególnych rodzajów udziałów zalicza się na dochody zbiorczych budżetów województw (miast wyłączonych z województw) do wysokości 103% tych kwot.
2.
Przepis ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie do budżetów rad narodowych niższych stopni.
3.
Jeżeli dochody osiągnięte z poszczególnych rodzajów udziałów będą niższe od kwot ustalonych zgodnie z art. 4 ust. 2 o więcej niż 2%, Minister Finansów wyrówna powstałe niedobory do wysokości 98% tych kwot.
4.
Prezydia rad narodowych wyrównają niedobory budżetów rad narodowych niższego stopnia w wypadku i do wysokości określonej w ust. 3.
Art.  6.

Wojewódzkie rady narodowe (rady narodowe miast wyłączonych z województw) ustalą w zbiorczych budżetach województw (miast wyłączonych z województw) rezerwę na nieprzewidziane wydatki w wysokości 1% kwoty wydatków bieżących.

Art.  7.

Wpływy osiągnięte w 1973 r. z dopłat do cen napojów alkoholowych przekraczające kwoty uzyskane w 1972 r. podlegają przekazaniu na dochody budżetu centralnego.

Art.  8.

Jeżeli realizacja dochodów własnych ustalonych w budżecie terenowym wykazuje, że łączna kwota tych dochodów zostanie przekroczona, rada narodowa może w granicach przewidywanych dochodów ponadplanowych zwiększać dochody i wydatki budżetu, dokonując równocześnie odpowiedniego odpisu na fundusz zasobowy.

Art.  9.
1.
Rada narodowa może określić, odmiennie niż to zostało ustalone w art. 67-69 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 29, poz. 244), uprawnienia prezydium rady narodowej (naczelnika gminy), wydziałów prezydium i jednostek podległych do dokonywania zmian w budżecie, polegających na przeniesieniu kredytów budżetowych i dysponowaniu rezerwą budżetu terenowego.
2.
Rada narodowa może upoważnić prezydium lub przewodniczącego prezydium (naczelnika gminy) do dysponowania po zaopiniowaniu przez komisję w szczególnie uzasadnionych wypadkach określoną częścią nadwyżki budżetowej.
Art.  10.

Rada narodowa ustala zakres i terminy składania przez prezydium (naczelnika gminy) informacji o zmianach w budżecie.

Art.  11.
1.
Dochodami własnymi budżetów gminnych rad narodowych są, poza dochodami wynikającymi z Prawa budżetowego, następujące wpływy:
1)
z podatków i opłat wchodzących w skład zobowiązania pieniężnego wsi, a zaliczonych do dochodów budżetowych,
2)
z opłat od osób zamieszkałych na terenie gmin, pobieranych na podstawie przepisów o niektórych podatkach i opłatach terenowych, które zgodnie z Prawem budżetowym stanowiły dochód powiatowych rad narodowych,
3)
z podatków od gminnych spółdzielni "Samopomoc Chłopska",
4)
z podatków od kółek rolniczych,
5)
z opłaty skarbowej pobieranej z tytułu potwierdzenia zgłoszenia wykonywania rzemiosła na terenie gminy,
6)
z podatku gruntowego od przychodów z czynności furmaństwa i niektórych działów specjalnych,
7)
z podatku od wynagrodzeń z tytułu przychodów z wynajmu pokoi gościnnych na terenie gminy.
2.
Dochodów, o których mowa w ust. 1 pkt 7, nie uwzględnia się przy równoważeniu budżetów gminnych rad narodowych.
3.
Jeżeli w mieście nie stanowiącym powiatu i w gminie działa wspólna rada narodowa, dochodami budżetu tej rady narodowej są dochody wymienione w ust. 1 oraz dochody przysługujące miejskim radom narodowym na podstawie Prawa budżetowego.
4.
Rada narodowa bezpośrednio nadzorująca gminną radę narodową może ustalić udział własny w dochodach wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3.
Art.  12.
1.
Gminne rady narodowe uchwalą budżety oraz plany dochodów i wydatków funduszu gminnego na najbliższej sesji po ukonstytuowaniu się rad i ich komisji.
2.
Do czasu podjęcia uchwał, o których mowa w ust. 1, podstawą gospodarki finansowej są uchwalone przez prezydium powiatowej rady narodowej projekty budżetów gminnych rad narodowych oraz planów dochodów i wydatków funduszu gminnego.
Art.  13.

Upoważnia się gminne rady narodowe do utworzenia funduszu zasobowego bez obowiązku uzyskania zgody wojewódzkiej rady narodowej lub jej prezydium.

Art.  14.
1.
Upoważnia się Ministra Finansów do przejęcia na dochody budżetu centralnego dochodów rad narodowych z tytułu podatków obrotowego i dochodowego od spółdzielni zrzeszonych w związkach krajowych i branżowych, z wyjątkiem spółdzielni inwalidów, oraz od spółdzielni i związków spółdzielni prowadzących działalność w zakresie handlu zagranicznego.
2.
Upoważnia się Ministra Finansów do uzupełnienia dochodów rad narodowych w związku z przejęciem na rzecz budżetu centralnego dochodów, o których mowa w ust. 1.
Art.  15.

Upoważnia się ministra Finansów do:

1)
spłaty z nadwyżek budżetowych z lat ubiegłych budżetu centralnego kredytów bankowych zaciągniętych w latach poprzednich na finansowanie inwestycji branżowych, jeżeli środki własne przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych okażą się niewystarczające,
2)
zmiany wysokości dochodów i wydatków budżetu centralnego dotyczących przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych wprowadzających nowe zasady systemu ekonomiczno-finansowego oraz do spłaty z nadwyżek budżetowych z lat ubiegłych budżetu centralnego kredytów bankowych zaciągniętych w latach poprzednich przez te przedsiębiorstwa i jednostki na finansowanie inwestycji branżowych.
Art.  16.

Narodowy Bank Polski, po uzgodnieniu z Centralnym Związkiem Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych, zleci tym spółdzielniom wykonywanie obsługi kasowej budżetów terenowych w zakresie ustalonym przez Ministra Finansów.

Art.  17.

Ilekroć w ustawie jest mowa o gminnej radzie narodowej lub o naczelniku gminy, należy przez to rozumieć odpowiednio radę narodową miasta i gminy oraz naczelnika miasta i gminy.

Art.  18.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIKI Nr 1-2

(pominięte)

ZAŁĄCZNIK Nr 3

PRZEDSIĘBIORSTWA PODLEGŁE MINISTROWI HANDLU WEWNĘTRZNEGO I USŁUG, KTÓRYCH WPŁATY Z ZYSKU DO BUDŻETU CENTRALNEGO SĄ ŹRÓDŁEM UDZIAŁÓW RAD NARODOWYCH

I. Przedsiębiorstwa zgrupowane w:

1. Centrali Spożywczej

2. Centrali Tekstylno-Odzieżowej

3. Centrali Handlu Obuwiem

4. Centrali Handlu Meblami

5. Centrali Handlu Artykułami Papierniczymi i Sportowymi

6. Centrali Handlowej "Arged"

7. Centrali Jubilerskiej "Jubiler"

8. Centrali Handlowej "Foto-Optyka"

9. Centrali Techniczno-Handlowej "Motozbyt"

10. Centrali Handlowej "Konsumy"

11. Wojskowej Centrali Handlowej

II. Przedsiębiorstwa zgrupowane w:

1. Zjednoczeniu Domów Towarowych

2. Zjednoczeniu Handlu Opałem i Materiałami Budowlanymi

3. Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Produkcji Maszyn i Urządzeń Handlowych

III. Przedsiębiorstwa bezpośrednio podległe Ministrowi Handlu Wewnętrznego i Usług:

1. Przedsiębiorstwo Państwowe "Moda Polska"

2. Zakłady Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1972.52.337

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Ustawa budżetowa na rok 1973.
Data aktu: 16/12/1972
Data ogłoszenia: 20/12/1972
Data wejścia w życie: 01/01/1973