Ustrój, zakres działania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, tryb odwoławczy oraz nadzór nad działalnością tych komisji.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 sierpnia 1968 r.
w sprawie ustroju, zakresu działania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu odwoławczego oraz nadzoru nad działalnością tych komisji.

Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) zarządza się, co następuje:
§  1.
Komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, zwane dalej "komisjami lekarskimi", działają przy oddziałach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako komisje lekarskie obwodowe i wojewódzkie.
§  2.
Obwodowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołuje i rozwiązuje Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na wniosek dyrektora oddziału Zakładu.
§  3.
Do zakresu działania obwodowych komisji lekarskich należy orzekanie o inwalidztwie w sprawach o świadczenia rentowe i w innych sprawach przewidzianych w przepisach szczególnych.
§  4.
Do zakresu działania wojewódzkich komisji lekarskich należy rozpatrywanie odwołań od orzeczeń obwodowych komisji lekarskich oraz rozpatrywanie zarzutów co do wadliwości orzeczeń tych komisji (§ 7).
§  5.
Do zakresu działania komisji lekarskich należy również współudział przy sprawowaniu przez właściwe do spraw zdrowia i opieki społecznej organy prezydiów rad narodowych kontroli warunków pracy i prawidłowości zatrudniania inwalidów.
§  6.
1.
Od orzeczenia obwodowej komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu prawo odwołania się do wojewódzkiej komisji lekarskiej w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
2.
Od orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej odwołanie nie przysługuje.
§  7.
1.
Lekarz - wojewódzki inspektor orzecznictwa inwalidzkiego może w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez obwodową komisję lekarską podnieść na piśmie zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia wojewódzkiej komisji lekarskiej.
2.
O podniesieniu zarzutu wadliwości orzeczenia należy niezwłocznie powiadomić osobę zainteresowaną.
§  8.
Orzeczenie obwodowej komisji lekarskiej, od którego nie wniesiono odwołania i co do którego nie podniesiono zarzutu wadliwości, oraz orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń uzależnionych od inwalidztwa.
§  9.
1.
Orzeczenie komisji lekarskiej w zakresie wskazań co do potrzeby leczenia i rehabilitacji inwalidów jest wiążące dla zakładów społecznych służby zdrowia.
2.
Orzeczenie komisji lekarskiej ustalające brak inwalidztwa, a także orzeczenie zawierające wskazania i przeciwwskazania co do warunków pracy, w których inwalida może być zatrudniony, jest wiążące dla organów właściwych do spraw zdrowia i opieki społecznej, dla lekarzy zakładów społecznych służby zdrowia oraz dla zakładu pracy zatrudniającego osobę, której orzeczenie dotyczy.
§  10.
1.
Bezpośredni nadzór nad działalnością obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich na obszarze działania oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawuje lekarz - wojewódzki inspektor orzecznictwa inwalidzkiego tego oddziału.
2.
Do obowiązków lekarza - wojewódzkiego inspektora orzecznictwa inwalidzkiego należy w szczególności:
1)
czuwanie nad działalnością obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich,
2)
kontrola dokumentacji spraw kierowanych na obwodowe i wojewódzkie komisje lekarskie,
3)
kontrola orzeczeń obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich,
4)
podnoszenie zarzutów wadliwości orzeczeń obwodowych komisji lekarskich,
5)
przedstawianie wniosków w sprawach orzeczeń obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich wymagających rozpatrzenia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie nadzoru,
6)
wydawanie opinii w sprawach toczących się przed organami odwoławczymi,
7)
prowadzenie instruktażu i szkolenia w zakresie orzecznictwa inwalidzkiego,
8)
współdziałanie z organami zajmującymi się zagadnieniami inwalidztwa.
3.
Niektóre z uprawnień lekarza - wojewódzkiego inspektora orzecznictwa inwalidzkiego, wymienionych w ust. 1 i 2, mogą być - za zgodą Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - powierzone lekarzom-inspektorom orzecznictwa inwalidzkiego lub przewodniczącym niektórych obwodowych komisji lekarskich.
§  11.
1.
Zwierzchni nadzór nad działalnością obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich sprawuje Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Nadzór ten obejmuje w szczególności:
1)
czuwanie nad prawidłowym i jednolitym stosowaniem przepisów z zakresu orzecznictwa inwalidzkiego przez komisje lekarskie i lekarzy działających w zakresie tego orzecznictwa,
2)
udzielanie wytycznych oraz wyjaśnień w zakresie orzecznictwa inwalidzkiego,
3)
prawo kwestionowania i przekazywania do ponownego rozpatrzenia orzeczeń komisji lekarskich, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do zgodności orzeczenia ze stanem faktycznym lub przepisami prawa,
4)
prawo zlecania badań komisjom lekarskim niezależnie od ich obszaru działania.
3.
Przekazanie orzeczenia do ponownego rozpatrzenia (ust. 2 pkt 3) nie wstrzymuje wydania i wykonania decyzji opartej na zakwestionowanym orzeczeniu, do czasu jego zmiany.
§  12.
Koszty utrzymania obwodowych i wojewódzkich komisji lekarskich, wynagrodzenie członków tych komisji oraz wynagrodzenie lekarzy działających w zakresie orzecznictwa inwalidzkiego pokrywane są z budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
§  13.
1. 1
Organ administracji państwowej stopnia powiatowego właściwy ze względu na siedzibę komisji lekarskiej zapewnia personel lekarski o wymaganych kwalifikacjach, niezbędny do funkcjonowania komisji i - w miarę potrzeby - średni personel medyczny.
2.
Zakłady społeczne służby zdrowia wskazane przez organ, o którym mowa w ust. 1, obowiązane są dostarczyć komisjom lekarskim niezbędnego do ich pracy pomieszczenia, sprzętu lekarskiego i gospodarczego, zapewnić możliwość uzyskiwania dokumentacji lekarskiej niezbędnej do wydania orzeczenia oraz wykonywania badań pomocniczych i specjalistycznych lub przeprowadzania obserwacji szpitalnych.
§  14.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 października 1958 r. w sprawie ustroju i zakresu działania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. U. Nr 65, poz. 319).
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 13 ust. 1 zmieniony przez § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz.U.74.22.131) z dniem 1 października 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1968.31.206

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustrój, zakres działania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, tryb odwoławczy oraz nadzór nad działalnością tych komisji.
Data aktu: 12/08/1968
Data ogłoszenia: 16/08/1968
Data wejścia w życie: 16/08/1968