Przepisy ogólne.
oraz do świadczeń w naturze i innych świadczeń dodatkowych przewidzianych w ustawie.
Za okresy zaliczalne do okresów zatrudnienia na kolei, określonych w art. 3 ust. 2 pkt 1, uważa się okresy:
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia podwyższać kolejowe emerytury i renty oraz dodatki do emerytur i rent.
Kolejowa emerytura.
Pracownikowi kolejowemu, który nie spełnia warunków określonych w art. 8, przysługuje kolejowa emerytura, jeżeli spełnia warunki wymagane dla uzyskania emerytury, przewidziane w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym, z tym że warunki wymagane do nabycia prawa do tej emerytury muszą być spełnione w okresie zatrudnienia na kolei (art. 3) lub w okresie równorzędnym z zatrudnieniem na kolei (art. 4) albo w ciągu 2 lat po upływie tych okresów.
| Procent podstawy wymiaru emerytury | |||||
| do 2.000 zł | od nadwyżki ponad 2.000 zł od dnia | ||||
| 1 maja 1977 r. | 1 stycznia 1978 r. | 1 stycznia 1979 r. | 1 stycznia 1980 r. | ||
| 90 | 40 | 45 | 50 | 55" | |
Kolejowa renta inwalidzka.
| powyżej 18 lat do 20 lat - 1 rok |
| " 20 lat do 22 lat - 2 lata |
| " 22 lat do 25 lat - 3 lata |
| " 25 lat do 30 lat - 4 lata |
| " 30 lat - 5 lat. |
| Dla zaliczonych do grupy inwalidów | Procent podstawy wymiaru renty | |||||
| do 2.000 zł | od nadwyżki ponad 2.000 zł od dnia | |||||
| 1 maja 1977 r. | 1 stycznia 1978 r. | 1 stycznia 1979 r. | 1 stycznia 1980 r. | |||
| I i II | 75 | 35 | 40 | 45 | 50" | |
| III | 50 | |||||
Kolejową rentę inwalidzką obliczoną według przepisu art. 13 zwiększa się o 10%, nie mniej jednak niż o 120 zł, dla pracowników, u których inwalidztwo powstało wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, jeżeli nie osiągają zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu z innych źródeł.
Do kolejowych rent inwalidzkich mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 10 ust. 5 i 6.
Kolejowa renta rodzinna.
| Liczba członków rodziny uprawnionych do renty | Procent podstawy wymiaru renty | |||||
| do 2.000 zł | od nadwyżki ponad 2.000 zł od dnia | |||||
| 1 maja 1977 r. | 1 stycznia 1978 r. | 1 stycznia 1979 r. | 1 stycznia 1980 r. | |||
| jeden | 50 | |||||
| dwóch | 65 | 35 | 40 | 45 | 50" | |
| trzech i więcej | 75 | |||||
Procent wzrostu kolejowej renty rodzinnej jest taki sam jak procent wzrostu kolejowej emerytury lub renty inwalidzkiej, do którego uprawniony był lub byłby uprawniony pracownik kolejowy, po którym przyznawana jest kolejowa renta rodzinna.
Dodatki do kolejowych emerytur i rent.
Osobom uprawnionym do kolejowych emerytur i rent przysługują dodatki przewidziane w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.
Świadczenia dodatkowe.
Świadczenia wyjątkowe.
Pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie posiadają warunków wymaganych do uzyskania prawa do kolejowej emerytury lub renty i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Minister Komunikacji może przyznać wyjątkowo kolejową emeryturę lub rentę i określić jej wysokość. Wysokość ta nie może przekraczać kwot odpowiednich kolejowych emerytur i rent określonych w ustawie.
Minister Komunikacji może w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie przyznać byłemu pracownikowi kolejowemu lub pozostałym po nim członkom rodziny, pobierającym renty na podstawie ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym, wszystkie lub niektóre świadczenia określone w art. 22.
Zmiany w prawie do świadczeń i ich wysokości.
Właściwość i postępowanie kolejowych jednostek organizacyjnych.
Określone w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym prawa i obowiązki organów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują w stosunku do osób objętych niniejszą ustawą właściwym kolejowym jednostkom organizacyjnym.
Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zgłoszonego przez zainteresowanego, jego pełnomocnika, a po osiągnięciu przez pracownika wieku emerytalnego również przez zakład pracy po zawiadomieniu o tym pracownika co najmniej na trzy miesiące przed zgłoszeniem wniosku.
Renciście, który nie posiada warunków wymaganych do ponownego ustalenia albo zamiany emerytury lub renty według przepisów niniejszej ustawy, a odpowiada warunkom przewidzianym w tym zakresie w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym, ponownego ustalenia lub zamiany emerytury albo renty dokonuje właściwy organ określony w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym na warunkach i zasadach ustalonych w tej ustawie.
Przepisy wprowadzające.
Użyte w rozdziale niniejszym określenie "dekret" oznacza dekret z dnia 19 stycznia 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 55, poz. 273).
Przepisy przejściowe.
Przepisy w sprawie przyznawania kolejowych emerytur lub rent określonych w ustawie zamiast rent dotychczasowych.
| Rodzaj świadczeń z dekretu | Procent zwiększenia kolejowej renty przyznanej w okresie: | ||||
| do dnia 31 grudnia 1958 r. |
od dnia 1 stycznia 1959 r. do dnia 31 grudnia 1959 r. |
od dnia 1 stycznia 1960 r. do dnia 31 grudnia 1960 r. | od dnia 1 stycznia 1961 r. do dnia 31 grudnia 1961 r. |
od dnia 1 stycznia 1962 r. do dnia 31 grudnia 1967 r. |
|
| kolejowa renta inwalidzka z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej | 30 | 27 | 22 | 20 | 10 |
| kolejowa renta starcza, kolejowa renta inwalidzka z innych przyczyn niż wypadek w zatrudnieniu lub choroba zawodowa, kolejowa renta rodzinna | 21 | 18 | 13 | 11 | 6 |
W stosunku do osób, którym przyznano kolejową rentę w myśl art. 37, zamiast renty z dekretu przyznanej na wniosek zgłoszony po dniu 30 czerwca 1967 r. przyjmuje się dla ustalenia wzrostu kolejowej renty z tytułu okresu zatrudnienia w Polsce Ludowej (art. 13 ust. 2, art. 19 ust. 2) faktyczny okres tego zatrudnienia, jeżeli był on dłuższy niż ustalony na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 lub 3.
Osobom pobierającym renty na podstawie dekretu w wysokości określonej uchwałą nr 146 Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1967 r. w sprawie podwyższenia najniższych rent (Monitor Polski Nr 35, poz. 163) przyznaje się z urzędu zamiast tych rent określone w ustawie kolejowe emerytury lub odpowiednie kolejowe renty, w wysokości ustalonej w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.
Przepisy art. 37-39 stosuje się również do spraw o świadczenia wszczętych na podstawie wniosków zgłoszonych przed wejściem w życie ustawy, które załatwione zostały po tej dacie.
Kolejowe emerytury i renty przyznane na podstawie przepisów art. 37-41 wypłaca się:
Do kolejowych emerytur i rent przyznanych na podstawie przepisów art. 37-41 oraz do osób uprawnionych do tych świadczeń stosuje się przepisy ustawy, z tym że:
Przepisy w sprawie świadczeń dodatkowych określonych w szczególnych przepisach.
Kolejowe emerytury i renty przyznane na podstawie ustawy obejmują:
Podstawę wymiaru kolejowych emerytur i rent przyznanych na podstawie wniosków zgłoszonych po wejściu w życie ustawy zwiększa się o kwotę przejściowego dodatku mieszkaniowego przysługującego z tytułu zatrudnienia w myśl przepisów, o których mowa w art. 44 pkt 3.
Przepisy w sprawie wysokości kolejowych emerytur i rent w okresie od dnia 1 stycznia 1968 r. do dnia 31 grudnia 1969 r.
Przepisy art. 48 stosuje się również do kolejowych emerytur i rent przyznanych zamiast rent przysługujących na podstawie dekretu, w przypadkach gdy wniosek o rentę z tego dekretu zgłoszono po dniu 30 czerwca 1967 r., z tym że okres 12 miesięcy, o którym mowa w art. 48 ust. 1, liczy się od dnia 1 stycznia 1968 r.
Minister Komunikacji w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac oraz Centralną Radą Związków Zawodowych może ustalać szczegółowe zasady wykonywania przepisów niniejszego rozdziału.
Przepisy końcowe.
Okresy wysługi emerytalnej ustalone prawomocną decyzją, wydaną na podstawie kolejowych przepisów emerytalnych, które obowiązywały przed dniem 1 stycznia 1955 r., uważa się za okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 1.
Kolejowa emerytura określona w ustawie przysługuje również pracownikowi, który w dniu 30 czerwca 1954 r. pozostawał w zatrudnieniu na kolei (art. 3) i objęty był państwowym systemem emerytalnym i który nabył prawo do kolejowej renty starczej na podstawie dekretu z tytułu osiągnięcia do dnia 1 lipca 1959 r. 35 lat zatrudnienia i 55 lat życia.
W sprawach nie unormowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy art. 5, 7-18, 23 ust. 3, art. 31-37, 39-52, 60-69, 71, 72, 74-83, 84 ust. 2, art. 85, 87-89, 91, 92, 113, 114, 117-124 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1968 r.
- zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.74.21.116) z dniem 1 stycznia 1975 r.
- zmieniony przez art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 1977 r. o dalszym zwiększeniu emerytur i rent oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.77.11.43) z dniem 1 maja 1977 r.
- zmieniony przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.74.21.116) z dniem 1 stycznia 1975 r.
- zmieniony przez art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 31 marca 1977 r. o dalszym zwiększeniu emerytur i rent oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.77.11.43) z dniem 1 maja 1977 r.
- zmieniony przez art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.74.21.116) z dniem 1 stycznia 1975 r.
- zmieniony przez art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 31 marca 1977 r. o dalszym zwiększeniu emerytur i rent oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U.77.11.43) z dniem 1 maja 1977 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
Grażyna J. Leśniak 12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
Agnieszka Matłacz 12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
Grażyna J. Leśniak 09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.1968.3.10 |
| Rodzaj: | Ustawa |
| Tytuł: | Zaopatrzenie emerytalne pracowników kolejowych i ich rodzin. |
| Data aktu: | 23/01/1968 |
| Data ogłoszenia: | 27/01/1968 |
| Data wejścia w życie: | 01/01/1968, 27/01/1968 |








