Rozciągnięcie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy na choroby zawodowe.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 18 czerwca 1968 r.
w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy na choroby zawodowe.

Na podstawie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8), zwanej dalej "ustawą", stosuje się w przypadkach, w których czasowa niezdolność do pracy, trwały uszczerbek na zdrowiu, inwalidztwo lub śmierć pracownika nastąpiły wskutek choroby zawodowej określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 2 i art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6).
§  2.
1.
Pracownikowi, który stał się inwalidą wskutek choroby zawodowej i został zaliczony do jednej z grup inwalidów, przysługuje renta inwalidzka w wysokości określonej w art. 4 i 5 ustawy.
2.
Jeżeli pracownik zmarł wskutek choroby zawodowej, osobom spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów wymienionych w art. 1 ust. 3 pkt 2-4 ustawy przysługuje renta rodzinna w wysokości i na warunkach określonych w art. 7 i 8 ustawy.
§  3.
Pracownikowi, który wskutek choroby zawodowej stał się czasowo niezdolny do pracy, przysługują dodatki do zasiłków z tytułu czasowej niezdolności do pracy w wysokości i na warunkach określonych w art. 9 i 10 ustawy.
§  4.
1.
Jednorazowe odszkodowanie określone w art. 11 ustawy przysługuje tylko wówczas, gdy wskutek choroby zawodowej pracownik został zaliczony do jednej z grup inwalidów lub nastąpiła jego śmierć.
2.
Jednorazowe odszkodowanie wynosi 40.000 zł, jeżeli pracownik został zaliczony do I lub II grupy inwalidów, a 30.000 zł, jeżeli został zaliczony do III grupy inwalidów.
3.
W razie śmierci pracownika spowodowanej chorobą zawodową przysługuje osobom, o których mowa w § 7, jednorazowe odszkodowanie w wysokości 20.000 zł, niezależnie od zasiłku pogrzebowego i odpraw wypłacanych na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli rodzina obejmuje więcej niż dwie osoby uprawnione do renty rodzinnej, kwotę określoną w zdaniu poprzedzającym zwiększa się o 5.000 zł na każdego dalszego uprawnionego.
§  5.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) mogą w przypadkach szczególnie uzasadnionych przyznawać jednorazowe odszkodowanie wyższe niż wynikające z § 4.
§  6.
Jednorazowe odszkodowanie określone w § 4 ust. 2 wypłaca się w terminie 14 dni od przedłożenia przez pracownika ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, zaliczającej pracownika do jednej z grup inwalidów.
§  7.
1.
Jednorazowe odszkodowanie określone w § 4 ust. 3 wypłaca się małżonkowi oraz dzieciom, które w chwili śmierci były przez pracownika utrzymywane lub miały prawo do świadczeń alimentacyjnych z jego strony, a w razie braku tych osób - innym członkom rodziny, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6).
2.
Jeżeli pracownik z tytułu choroby zawodowej otrzymał jednorazowe odszkodowanie (§ 4 ust. 2), a następnie zmarł na skutek tej choroby, pozostałej po nim rodzinie przysługuje jednorazowe odszkodowanie tylko wówczas, gdy jest ono wyższe od odszkodowania wypłaconego zmarłemu pracownikowi, przy czym z odszkodowania tego potrąca się kwotę wypłaconą pracownikowi.
3.
Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się w terminie 14 dni od ustalenia przez organy państwowej inspekcji sanitarnej, iż pracownik zmarł na skutek choroby zawodowej.
§  8.
1.
Istnienie choroby zawodowej uzasadniającej prawo do świadczeń określonych w §§ 2-4 stwierdzają organy państwowej inspekcji sanitarnej w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 kwietnia 1968 r. w sprawie zgłaszania chorób zawodowych i ich stwierdzania oraz dokumentacji, sprawozdawczości i statystyki tych chorób (Dz. U. Nr 14, poz. 86).
2.
Stwierdzenie choroby zawodowej, o którym mowa w ust. 1, następuje z urzędu, a także na wniosek pracownika, a w razie jego śmierci - na wniosek pozostałej po nim rodziny.
3.
O stwierdzeniu choroby zawodowej organ państwowej inspekcji sanitarnej (ust. 1) zawiadamia zakład pracy zatrudniający pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową, oraz zainteresowanego pracownika, a w razie jego śmierci - pozostałą po nim rodzinę.
4.
Stwierdzenie choroby zawodowej dokonane przez organ państwowej inspekcji sanitarnej jest wiążące dla zakładu pracy, komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz organów rentowych.
5.
Renty inwalidzkie (§ 2) oraz jednorazowe odszkodowania (§ 4) przyznaje się na podstawie orzeczeń komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, stwierdzających inwalidztwo i jego związek przyczynowy z chorobą zawodową.
6.
Komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydają orzeczenia na podstawie art. 13 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tego artykułu.
7.
Od orzeczeń organów państwowej inspekcji sanitarnej przysługują środki prawne przewidziane w przepisach dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 37, poz. 160), a od orzeczeń komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia - środki prawne przewidziane w przepisach, o których mowa w ust. 6.
§  9.
W zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń przewidzianych w rozporządzeniu oraz rozpatrywania sporów o te świadczenia stosuje się przepisy art. 14 i 16 ustawy.
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 1968 r., a w stosunku do osób mających prawo do renty inwalidzkiej lub rodzinnej przewidzianej w przepisach określonych w art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy, jeżeli inwalidztwo lub śmierć pracownika nastąpiły wskutek krzemicy lub krzemogruźlicy - z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1968 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1968.22.145

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozciągnięcie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy na choroby zawodowe.
Data aktu: 18/06/1968
Data ogłoszenia: 03/07/1968
Data wejścia w życie: 03/07/1968, 01/01/1968, 01/09/1968