Zm.: przepisy o służbie wojskowej żołnierzy Sił Zbrojnych.

USTAWA
z dnia 13 listopada 1963 r.
zmieniająca przepisy o służbie wojskowej żołnierzy Sił Zbrojnych.

Art.  1. 

W ustawie z dnia 13 grudnia 1957 r. o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 5) wprowadza się następujące zmiany:

1)
po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu:

"Art. 33a. 1. Oficer w czynnej służbie wojskowej, który wskutek wypadku zaistniałego podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w czasie pokoju doznał uszkodzenia zdrowia powodującego niezdolność do służy wojskowej oraz inwalidztwo I lub II grupy, otrzymuje - niezależnie od zaopatrzenia emerytalnego lub inwalidzkiego oraz od innych świadczeń przewidzianych w ustawie - jednorazowe odszkodowanie:

1) oficer zawodowy lub służby okresowej - w wysokości dwunastomiesięcznego uposażenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami o charakterze stałym,

2) oficer rezerwy - w wysokości dwunastomiesięcznego uposażenia należnego w myśl przepisów o uposażeniu żołnierzy oficerowi zawodowemu w tym samym stopniu według posiadanego stopnia wojskowego i według stanowiska typowego dla tego stopnia wojskowego.

2. Jeżeli oficer zmarł wskutek wypadku określonego w ust. 1 nie później niż w ciągu dwóch lat od tego wypadku, a odszkodowania jeszcze nie otrzymał, odszkodowanie to otrzymują pozostali po nim członkowie rodziny - niezależnie od zaopatrzenia przysługującego stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym lub inwalidzkim żołnierzy i członków ich rodzin oraz od innych świadczeń przewidzianych w ustawie.

3. Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli uszkodzenie zdrowia lub śmierć nastąpiły wskutek winy umyślnej oficera.

4. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są:

1) małżonek, który w chwili śmierci oficera pozostawał ze zmarłym we wspólności małżeńskiej,

2) inni członkowie rodziny (dzieci, wnuki, rodzeństwo, rodzice) spełniający w chwili śmierci oficera warunki do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (inwalidzkim).

5. Minister Obrony Narodowej określi w drodze rozporządzenia zasady oraz tryb przyznawania i wypłaty odszkodowania, jak również organy wojskowe właściwe w tych sprawach".;

2)
w art. 55:
a)
dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:

"2. Oficera w stopniu do pułkownika (komandora) włącznie będącego samodzielnym pracownikiem nauki, Minister Obrony Narodowej może zatrzymać w wojskowej służbie zawodowej mimo osiągnięcia granicy wieku określonej w ust. 1 pkt 2, nie dłużej jednak niż do końca roku kalendarzowego, w którym oficer ten kończy 65 lat życia.",

b)
dotychczasowy ust. 2 oznacza się jako ust. 3 i na końcu zdania skreśla się kropkę oraz dodaje się wyrazy "lub ust. 2.";
3)
w art. 58 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Oficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 56 ust. 1 pkt 3-5, jak również członkom ich rodzin oraz członków rodzin oficerów zmarłych w czasie pełnienia wojskowej służby zawodowej - przysługuje prawo do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej (art. 52) przez okres jednego roku od zwolnienia oficera ze służby lub od jego śmierci.";

4)
w art. 60 skreśla się ust. 2 oraz oznaczenie ust. 1;
5)
art. 61 otrzymuje brzmienie:

"Art. 61. 1. Jeżeli oficer otrzymuje wynagrodzenie za pracę lub posiada dochód z innych źródeł albo łącznie wynagrodzenie za pracę i dochód z innych źródeł, uposażenie określone w art. 60 zmniejsza się o kwoty uzyskane z tego tytułu po potrąceniu podatku.

2. Nadpłata uposażenia podlega potrąceniu wyłącznie z należności bieżących z tytułu tego uposażenia.

3. Za dochód w rozumieniu ust. 1 uważa się dochód, który stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych powoduje zmniejszenie renty za wysługę lat.";

6)
art. 65 otrzymuje brzmienie:

"Art. 65. 1. Oficerów zwolnionych z wojskowej służby zawodowej, którzy nie ukończyli: mężczyźni 55 lat życia, a kobiety 50 lat życia i nie zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów - kieruje się na ich wniosek do pracy w organach administracji państwowej, przedsiębiorstwach, zakładach lub instytucjach. Przepisu tego nie stosuje się do oficerów zwolnionych z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art. 55 ust. 1 pkt 4 i art. 56 ust. 1 pkt 6.

2. Szczegółowe zasady i tryb kierowania oficerów do pracy określa Prezes Rady Ministrów.";

7)
art. 67 otrzymuje brzmienie:

"Art. 67. Oficer zwolniony z wojskowej służby zawodowej zostaje w zależności od wieku i zdolności do służby wojskowej przeniesiony do rezerwy lub zwolniony od powszechnego obowiązku wojskowego (obowiązku wojskowego kobiet)."

Art.  2. 

W ustawie z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 36, poz. 164, z 1959 r. Nr 14, poz. 75 i z 1961 r. Nr 6, poz. 39) wprowadza się następujące zmiany:

1)
art. 9 i 10 otrzymują brzmienie:

"Art. 9. Zasady i warunki mianowania na stopień starszego szeregowca i na stopnie podoficerskie, z zastrzeżeniem art. 10, oraz organy wojskowe właściwe do mianowania na te stopnie określa Minister Obrony Narodowej.

Art. 10. 1. Mianowanie podoficera zawodowego na wyższy stopień może nastąpić w czasie pokoju:

1) na stopień plutonowego - po przesłużeniu w stopniu kaprala co najmniej 2 lat,

2) na stopień sierżanta - po przesłużeniu w stopniu plutonowego co najmniej 3 lat,

3) na stopień starszego sierżanta - po przesłużeniu w stopniu sierżanta co najmniej 4 lat.

2. Podoficera zawodowego można mianować na kolejny wyższy stopień w drodze wyróżnienia mimo niespełniania warunku określonego w ust. 1, jeżeli spełnia pozostałe warunki do mianowania (art. 9).";

2)
po art. 29 dodaje się art. 29a w brzmieniu:

"Art. 29a. 1. Podoficerowie i szeregowcy w czynnej służbie wojskowej, którzy wskutek wypadku zaistniałego podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w czasie pokoju doznali uszkodzenia zdrowia powodującego niezdolność do służby wojskowej oraz inwalidztwo I lub II grupy, otrzymują - niezależnie od zaopatrzenia emerytalnego lub inwalidzkiego oraz od innych świadczeń przewidzianych w ustawie - jednorazowe odszkodowanie:

1) podoficerowie zawodowi i nadterminowi - w wysokości dwunastomiesięcznego uposażenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami o charakterze stałym,

2) podoficerowie nie wymienieni w pkt 1 - w wysokości dwunastomiesięcznego uposażenia podoficera nadterminowego w odpowiednim stopniu wojskowym i według stanowiska typowego dla tego stopnia,

3) szeregowcy i starsi szeregowcy - w wysokości dwunastomiesięcznego uposażenia kaprala nadterminowego i według stanowiska typowego dla tego stopnia.

2. Jeżeli podoficer lub szeregowiec zmarł wskutek wypadku określonego w ust. 1 nie później niż w ciągu dwóch lat od tego wypadku, a odszkodowania jeszcze nie otrzymał, odszkodowanie to otrzymują pozostali po nim członkowie rodziny niezależnie od zaopatrzenia przysługującego stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym lub inwalidzkim żołnierzy i członków ich rodzin oraz od innych świadczeń przewidzianych w ustawie.

3. Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli uszkodzenie zdrowia lub śmierć nastąpiły wskutek winy umyślnej żołnierza.

4. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są:

1) małżonek, który w chwili śmierci żołnierza pozostawał ze zmarłym żołnierzem we wspólności małżeńskiej,

2) inni członkowie rodziny (dzieci, wnuki, rodzeństwo, rodzice) spełniający w chwili śmierci żołnierza warunki do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (inwalidzkim).

5. Minister Obrony Narodowej określi w drodze rozporządzenia zasady oraz tryb przyznawania i wypłaty odszkodowania, jak również organy wojskowe właściwe w tych sprawach.";

3)
w art. 46 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

"3. Podoficer powołany do wojskowej służby nadterminowej z rezerwy zachowuje prawo do ostatnio pobieranego wynagrodzenia lub uposażenia z zakładu pracy do końca tego miesiąca kalendarzowego, w którym został skierowany do jednostki wojskowej w celu pełnienia służby.";

4)
w art. 66 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

"4. Do podoficerów powołanych do wojskowej służby zawodowej z rezerwy stosuje się odpowiednio przepis art. 46 ust. 3.";

5)
po art. 66 dodaje się art. 66a w brzmieniu:

"Art. 66a. 1. Do wojskowej służby zawodowej mogą być powołane na własną prośbę również kobiety, które nie zostały zaliczone do rezerwy, jeżeli posiadają odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do służby wojskowej oraz kwalifikacje określone przez Ministra Obrony Narodowej.

2. Równocześnie z powołaniem do wojskowej służby zawodowej kobiet, o których mowa w ust. 1, podlegają mianowaniu na odpowiedni stopień podoficerski.

3. Zasady i warunki mianowania na stopnie podoficerskie kobiet, które mają być powołane do wojskowej służby zawodowej, tryb powoływania do tej służby oraz organy wojskowe właściwe w tych sprawach określi Minister Obrony Narodowej.";

6)
po art. 76 dodaje się art. 76a w brzmieniu:

"Art. 76a. 1. Minister Obrony Narodowej może ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych lub interes obrony Państwa wyznaczyć w porozumieniu z właściwym ministrem podoficerów zawodowych do wykonywania określonych zadań poza wojskiem na stanowiska ustalone przez Prezesa Rady Ministrów.

2. Podoficerowie zawodowi wyznaczeni do wykonywania zadań poza wojskiem pozostają nadal w czynnej służbie wojskowej. Podoficerowie ci mogą być przez Ministra Obrony Narodowej w każdym czasie odwołani ze służby poza wojskiem.

3. Zasady i tryb wyznaczania podoficerów zawodowych do wykonywania zadań poza wojskiem oraz ich prawa i obowiązki związane z wykonywaniem tych zadań określi Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.";

7)
po art. 77 dodaje się art. 77a w brzmieniu:

"Art. 77a. Podoficer zawodowy - kobieta korzysta ze szczególnych uprawnień, które przysługują pracownicom według przepisów prawa pracy.";

8)
w art. 86 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Podoficer zawodowy, który osiągnął 50 lat życia, może być na własną prośbę lub za jego zgodą zatrzymany w wojskowej służbie zawodowej przez dowódcę wymienionego w art. 68 ust. 1.";

9)
w art. 91 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Podoficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej w przypadkach wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 1, 3 i 4, jak również członkom ich rodzin oraz członkom rodzin podoficerów zmarłych w czasie pełnienia wojskowej służby zawodowej - przysługuje prawo do bezpłatnej wojskowej pomocy leczniczej (art. 81 ust. 1 pkt 1) przez okres jednego roku od zwolnienia podoficera ze służby lub od jego śmierci.";

10)
w art. 93 przepisy ust. 2 i 3 zastępuje się nowymi przepisami ust. 2-4 w brzmieniu:

"2. Jeżeli podoficer otrzymuje wynagrodzenie za pracę lub posiada dochód z innych źródeł albo łącznie wynagrodzenie za pracę i dochód z innych źródeł, uposażenie określone w ust. 1 zmniejsza się o kwoty uzyskane z tego tytułu po potrąceniu podatku.

3. Nadpłata uposażenia podlega potrąceniu wyłącznie z należności bieżących z tytułu tego uposażenia.

4. Za dochód w rozumieniu ust. 2 uważa się dochód, który stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych powoduje zmniejszenie renty za wysługę lat.";

11)
art. 97 otrzymuje brzmienie:

"Art. 97. 1. Podoficerów zwolnionych z wojskowej służby zawodowej, którzy nie ukończyli 55 lat życia i nie zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów, kieruje się na ich wniosek do pracy w organach administracji państwowej, przedsiębiorstwach zakładach lub instytucjach. Przepisu tego nie stosuje się do podoficerów zwolnionych z wojskowej służby zawodowej w przypadkach określonych w art. 86 ust. 1 pkt 4 i w art. 87 ust. 1 pkt 5.

2. Szczegółowe zasady i tryb kierowania podoficerów do pracy określa Prezes Rady Ministrów."

Art.  3. 

Jednorazowe odszkodowanie przewidziane w przepisach art. 33a ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych i art. 29a ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą przysługuje, jeżeli wypadek miał miejsce po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art.  4. 

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1963.50.277

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: przepisy o służbie wojskowej żołnierzy Sił Zbrojnych.
Data aktu: 13/11/1963
Data ogłoszenia: 18/11/1963
Data wejścia w życie: 18/11/1963