Zasady i tryb przeprowadzania szacunku gruntów poddanych wymianie oraz zasady szacunku drzewostanów, zabudowań i innych części składowych, jak również zasady spłat należności z tytułu różnicy wartości nieruchomości podlegających wymianie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW ROLNICTWA ORAZ LEŚNICTWA I PRZEMYSŁU DRZEWNEGO
z dnia 31 października 1962 r.
w sprawie zasad i trybu przeprowadzania szacunku gruntów poddanych wymianie oraz zasad szacunku drzewostanów, zabudowań i innych części składowych, jak również zasad spłat należności z tytułu różnicy wartości nieruchomości podlegających wymianie.

Na podstawie art. 15 dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz. U. z 1962 r. Nr 46, poz. 226) zarządza się, co następuje:
§  1.
Artykuły powołane w rozporządzeniu bez bliższego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz. U. z 1962 r. Nr 46, poz. 226).
§  2.
1.
Wzajemny stosunek wartości gruntów poddanych wymianie stosownie do przepisów art. 1 i 2 ustala się na podstawie szacunku porównawczego.
2.
Szacunek porównawczy gruntów poddanych wymianie przeprowadza się w ten sposób, że w granicach konturów klasyfikacyjnych ustalonych w wyniku klasyfikacji gruntów dokonanej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 1956 r. Nr 19, poz. 97 i z 1957 r. Nr 5, poz. 21) wyodrębnia się grunty o różnej wartości ekonomicznej i ustala się wzajemny stosunek wartości tych gruntów.
3.
Szacunek porównawczy gruntów leśnych poddanych wymianie przeprowadza się w ten sposób, że przy uwzględnieniu klasyfikacji, o której mowa w ust. 2, ustala się stosunek wartości dominującej klasy gruntu leśnego do wartości dominującego typu drzewostanu i na tej podstawie określa się wartość tego gruntu w gotówce.
4.
Po ustaleniu w sposób przewidziany w ust. 3 wartości dominującej klasy gruntu leśnego ustala się wzajemny stosunek wartości tak poszczególnych klas gruntu leśnego, jak i stosunek klas gruntu leśnego do innych gruntów.
§  3.
1.
Wartość drzew i krzewów owocowych oraz innych upraw specjalnych określa się w gotówce według miejscowych cen rynkowych na podstawie opinii biegłego.
2.
Wartość drzewostanów leśnych określa się w gotówce według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie leśnym przy uwzględnieniu zasad szacunku określonych w rozporządzeniu.
§  4.
1.
Sposób szacowania drzewostanów zależy od tego, czy stanowią one drzewostany jednowiekowe czy różnowiekowe.
2.
Przez drzewostany jednowiekowe rozumie się drzewostany, w których różnica wieku drzew nie przekracza 20 lat, a przez drzewostany różnowiekowe - drzewostany, w których różnica wieku drzew jest większa niż 20 lat.
3.
W stosunku do drzewostanów rębnych lub z innych powodów przeznaczonych do wyrębu, różnicy wieku pojedynczych drzew nie uwzględnia się.
§  5.
1.
Szacowanie drzewostanów jednowiekowych, zależnie od ich wieku i stopnia dojrzałości rębnej, odbywa się jedną z następujących metod:
1)
drzewostanów iglastych do 20 lat, liściastych, z wyjątkiem dębu, do 30 lat i dębowych do 40 lat - metodą kosztów reprodukcji (wyłożonych kosztów),
2)
drzewostanów iglastych powyżej 20 lat, liściastych, z wyjątkiem dębu, powyżej 30 lat i dębowych powyżej 40 lat - metodą wartości spodziewanej (Glasera) oraz
3)
drzewostanów rębnych (przeznaczonych w obowiązującym planie urządzenia gospodarstwa leśnego do wyrębu na najbliższe dziesięciolecie lub starszych od przyjętego wieku rębności) - metodą wartości użytkowej (sprzedażnej).
2.
Szacowanie drzewostanów jednowiekowych: iglastych w wieku 15-25 lat, liściastych, z wyjątkiem dębu, w wieku 25-35 lat i dębowych w wieku 35-45 lat odbywa się na zasadzie metod kosztów reprodukcji i wartości spodziewanej, z tym że jako wiążącą przyjmuje się średnią arytmetyczną ich wyników.
§  6.
Szacowanie drzewostanów różnowiekowych polega na następujących czynnościach:
1)
wyłączeniu z szacowanego drzewostanu drzew rębnych i oszacowaniu ich metodą wartości użytkowej (sprzedażnej),
2)
sprowadzeniu wieku pozostałego drzewostanu do wieku średniego, to jest wieku, w jakim drzewostan równowiekowy rosnący na takim samym siedlisku może wyprodukować masę drzewną odpowiadającą miąższości danego drzewostanu różnowiekowego (bez drzew rębnych) oraz oszacowaniu tej pozostałej części drzewostanu, w zależności od jego składu i wieku średniego, metodą kosztów reprodukcji lub wartości spodziewanej.
§  7.
1.
W przypadkach gdy wymiana obejmuje wyłącznie grunty leśne wraz z drzewostanami o jednakowych elementach taksacyjnych, jak skład gatunkowy, wiek, pochodzenie, forma zmieszania, zdrowotność, zadrzewienie i klasa bonitacji, dopuszczalne jest zaniechanie szacunku drzewostanów i dokonanie wymiany na podstawie szacunku gruntów znajdujących się pod drzewostanami, ustalonego według zasad wymienionych w § 2 ust. 2.
2.
Jeżeli na gruntach leśnych, objętych wymianą, znajdują się pojedyncze drzewa (przestoje), a pozostawienie ich i włączenie do szacunku utrudniłoby opracowanie projektu wymiany - dopuszczalne jest zaniechanie szacunku tych drzew i usunięcie ich przez posiadacza gruntu leśnego.
3.
O zaniechaniu szacowania drzewostanów (ust. 1) oraz o wyłączeniu od szacunku pojedynczych drzew (ust. 2) decyduje na podstawie opinii biegłego właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej.
§  8.
1.
Właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej ustala szacunek porównawczy gruntów poddanych wymianie po wydaniu opinii przez komisję szacunkową. W skład komisji wchodzą:
1)
geodeta opracowujący projekt wymiany gruntów - jako przewodniczący,
2)
dwaj rzeczoznawcy wybrani przez uczestników wymiany spośród osób nie zainteresowanych wymianą - jako członkowie oraz
3)
gdy wymianą są objęte również grunty państwowe - przedstawiciel instytucji, pod której zarządem pozostają te grunty - jako członek.
2.
W przypadkach określonych w art. 2 ust. 2 i 3 oraz w art. 11 właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej zasięga również opinii biegłych. Jeżeli wymianie podlegają lasy lub grunty leśne, biegłego dla wydania opinii co do szacunku tych lasów lub gruntów leśnych powołuje się spośród pracowników służby urządzeniowo-leśnej resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego.
§  9.
1.
Wyboru rzeczoznawców, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, dokonują uczestnicy wymiany na zebraniu ogólnym zwykłą większością głosów przy obecności przynajmniej połowy tych uczestników.
2.
Jeżeli w skład obszaru wymiany wchodzą grunty dwu lub więcej wsi (miast, osiedli), wyboru rzeczoznawców dokonują przedstawiciele uczestników wymiany. Przedstawicieli tych w liczbie po 2 na każdą wieś (miasto, osiedle) wybierają uczestnicy wymiany z poszczególnych wsi (miast, osiedli) w trybie określonym w ust. 1.
3.
W razie niedokonania wyboru rzeczoznawców w terminie określonym przez właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej - organ ten wyznacza ich z urzędu na wniosek prezydium gromadzkiej rady narodowej (rady narodowej osiedla, miejskiej, dzielnicowej rady narodowej).
§  10.
Czynności komisji szacunkowej powinny być ujęte w formę protokołu, a wyniki tych czynności uwidocznione na mapie i w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym.
§  11.
Wartość nieruchomości rolnych, podlegających wymianie w myśl art. 11, określa się w gotówce w sposób następujący:
1)
wartość gruntów, drzew i krzewów owocowych, upraw specjalnych i innych części składowych ustala się według cen stosowanych przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych,
2)
wartość drzewostanów leśnych ustala się w gotówce według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie leśnym,
3)
wartość budynków ustala się według szacunku przyjętego przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń do ubezpieczenia.
§  12.
1.
Spłata różnicy wartości nieruchomości poddanych wymianie w myśl art. 11 następuje według poniższych zasad:

1) jeżeli wartość poddanej wymianie nieruchomości, nie stanowiącej własności Państwa, jest wyższa niż wartość nieruchomości państwowej, poddanej wymianie, różnicę wartości spłaca się w równych ratach rocznych w okresie 3 lat od dnia, w którym decyzja o wymianie gruntów stała się ostateczna,

2)
jeżeli wartość poddanej wymianie nieruchomości, nie stanowiącej własności Państwa, jest niższa niż wartość nieruchomości państwowej poddanej wymianie, różnicę wartości podlegającej wyrównaniu spłaca się w równych ratach półrocznych w okresie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wymianie gruntów stała się ostateczna.
2.
Raty roczne i półroczne podlegają spłacie w ciągu pierwszych trzech miesięcy każdego okresu rocznego bądź półrocznego.
§  13.
1.
Przedterminowa wypłata rat określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami uczestnika wymiany.
2.
O przedterminowej wypłacie rat orzeka właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej.
§  14.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o prezydium powiatowej rady narodowej, należy przez to rozumieć również prezydium miejskiej rady narodowej w mieście stanowiącym powiat miejski oraz prezydium dzielnicowej rady narodowej w mieście wyłączonym z województwa.
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1962.59.287

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb przeprowadzania szacunku gruntów poddanych wymianie oraz zasady szacunku drzewostanów, zabudowań i innych części składowych, jak również zasady spłat należności z tytułu różnicy wartości nieruchomości podlegających wymianie.
Data aktu: 31/10/1962
Data ogłoszenia: 21/11/1962
Data wejścia w życie: 21/11/1962