Określenie kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu, oraz wydobywanie kopalin przez posiadacza powierzchni gruntu na własne potrzeby.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 marca 1962 r.
w sprawie określenia kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu, oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza powierzchni gruntu na własne potrzeby.

Na podstawie art. 1 ust. 4 i art. 6 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113) zarządza się, co następuje:
§  1.
Prawu górniczemu podlega na całym obszarze Państwa wydobywanie następujących kopalin:
1)
antracyt, węgiel kamienny, węgiel brunatny i utwory sapropelowe;
2)
antymon, arsen, beryl, bizmut, cer, chrom, cyna, cynk, cyrkon, gal, german, glin, ind, kadm, kobalt, lit, magnez, mangan, miedź, molibden, nikiel, niob, ołów, platyna i jej pokrewne metale (platynowce), rad, ren, rtęć, rubid, selen, skand, srebro, stront, tal, tantal, tellur, tytan, uran, wanad, wolfram, złoto i żelazo - bądź w stanie rodzimym, bądź jako rudy nadające się do technicznego uzyskiwania z nich metali, ich stopów i związków, z wyłączeniem rud żelaznych darniowych;
3)
kopaliny bitumiczne w stanie gazowym, płynnym i stałym, w szczególności gaz ziemny, ropa naftowa, wosk ziemny, asfalt naturalny oraz łupki bitumiczne nadające się do technicznego uzyskiwania z nich bituminów;
4)
sól kamienna, sole borowe, bromowe, jodowe, magnezowe i potasowe oraz solanki nadające się do technicznego uzyskiwania z nich boru, bromu, jodu, magnezu i potasu lub ich związków;
5)
wody lecznicze;
6)
siarka oraz piryt i inne kopaliny nadające się do technicznego uzyskiwania z nich siarki lub jej związków;
7)
kopaliny fosforowe nadające się do przeróbki na nawozy sztuczne i związki fosforowe;
8)
gliny i łupki ogniotrwałe (od 26 stożka Saegera wzwyż);
9)
kwarcyty i łupki kwarcytowe oraz łupki chlorytowo-serycytowe nadające się do wyrobów ogniotrwałych i materiałów budowlanych;
10)
azbest, baryt, bentonit, fluoryt, glinki białopalące, grafit, kwarc żyłowy, magnezyt, serpentynit, skalenie, topazyt, ziemia okrzemkowa i opoka lekka (ziemia krzemionkowa);
11)
glinki kamionkowe, kaoliny, ziemie farbiarskie (ochry i umbry), jeżeli ich złoża są przydatne do przemysłowej eksploatacji w rozmiarach przekraczających miejscowe potrzeby;
12)
kryształy minerałów nadające się do technicznego wykorzystania w przemyśle;
13)
bursztyn oraz kamienie szlachetne i półszlachetne;
14)
kamienie pochodzenia magmowego, w szczególności: andezyt, bazalt, diabaz, gabro, gnejs, granit, melafir, porfir i sienit; kamienie pochodzenia osadowego, w szczególności: anhydryt, dolomit, gips, kreda, margiel, piaskowce i wapień; kamienie pochodzenia metamorficznego, w szczególności kwarcyt i marmur; piaski i gliny formierskie, piaski szklarskie oraz piaski nadające się ze względu na ich jakość i miejsce zalegania do podsadzania wyrobisk górniczych - jeżeli ich złoża są przydatne do przemysłowej eksploatacji w rozmiarach przekraczających miejscowe potrzeby.
§  2.
1.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii na wniosek właściwego ministra oraz w porozumieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego:
1)
w odniesieniu do kopalin określonych w § 1 pkt 2, 3, 4, 6, 7, 9 i 12 stwierdza, że kopalina nadaje się do technicznego zastosowania lub do przeróbki,
2)
w odniesieniu do kopalin określonych w § 1 pkt 11 i 14 stwierdza w drodze zarządzenia, że złoże kopaliny jest przydatne do przemysłowej eksploatacji w rozmiarach przekraczających miejscowe potrzeby.
2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej stwierdza, czy woda z określonego złoża jest wodą leczniczą w rozumieniu § 1 pkt 5.
§  3.
1.
Posiadacz powierzchni gruntu może w jego granicach wydobywać bez zezwolenia na własne potrzeby sposobem odkrywkowym i bez użycia materiałów wybuchowych następujące kopaliny podlegające prawu górniczemu w myśl § 1 i 2: węgiel brunatny, łupki bitumiczne, andezyt, bazalt, diabaz, dolomit, gabro, granit, gips, kredę, melafir, marmur, kwarcyt, porfir, sionit, serpentynit, piaskowce, wapień oraz ziemie farbiarskie.
2.
Przez wydobywanie kopaliny na własne potrzeby należy rozumieć wydobywanie jej dla zaspokojenia potrzeb posiadacza powierzchni gruntu i zamieszkałej z nim rodziny bez prawa sprzedaży lub udostępnienia wydobytej kopaliny osobom trzecim, jak również wydobywanie kopaliny w sposób określony w ust. 1 na cele związane z realizacją czynów społecznych.
3.
Posiadacz powierzchni gruntu nie może korzystać z prawa określonego w ust. 1, jeżeli prawo wydobywania określonej kopaliny na tym gruncie służy wyłącznie przedsiębiorstwu górniczemu wskutek utworzenia obszaru górniczego.
§  4.
1.
Posiadacz powierzchni gruntu wydobywający kopaliny stosownie do § 3 obowiązany jest zabezpieczyć miejsce wydobywania w sposób zapewniający bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzkiego oraz ochronę interesu społecznego.
2.
Organ prezydium gromadzkiej rady narodowej wydaje niezbędne zarządzenia i nakazy zmierzające do wykonania obowiązków określonych w ust. 1.
§  5.
Organ prezydium gromadzkiej rady narodowej powinien zawiadomić właściwy do spraw przemysłu organ prezydium powiatowej rady narodowej o wydobywaniu kopaliny na własne potrzeby przez posiadacza powierzchni gruntu, jeżeli tego wymagają szczególne względy bezpieczeństwa albo ochrony złoża lub istniejących stosunków wodnych. Właściwy do spraw przemysłu organ prezydium powiatowej rady narodowej zarządza w razie potrzeby zastosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych, a także może zakazać wydobywania kopaliny.
§  6.
Przepisy § 4 ust. 2 i § 5 mają odpowiednie zastosowanie do:
1)
właściwego do spraw przemysłu organu prezydium miejskiej, a w mieście podzielonym na dzielnice - dzielnicowej rady narodowej, jeśli kopalina wydobywana jest na obszarze miasta,
2)
właściwego organu prezydium rady narodowej osiedla, jeżeli kopalina wydobywana jest na terenie osiedla.
§  7.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1954 r. w sprawie określenia kopalin, których poszukiwanie i wydobywanie podlega prawu górniczemu (Dz. U. Nr 5, poz. 12).
§  8.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów oraz zainteresowanym ministrom.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1962.19.80

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Określenie kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu, oraz wydobywanie kopalin przez posiadacza powierzchni gruntu na własne potrzeby.
Data aktu: 16/03/1962
Data ogłoszenia: 02/04/1962
Data wejścia w życie: 02/04/1962