Właściwość organów i tryb postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz wzory tych dokumentów.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 19 lutego 1962 r.
o właściwości organów i trybie postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz o wzorach tych dokumentów.

Na podstawie art. 14 ust. 2 i art. 18 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 1962 r. Nr 2, poz. 5) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Powołane w niniejszym rozporządzeniu:
1)
artykuły bez bliższego określenia - oznaczają artykuły dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 1962 r. Nr 2, poz. 5),
2)
paragrafy bez bliższego określenia - oznaczają paragrafy niniejszego rozporządzenia.

Rozdział  2.

Właściwość organów, tryb postępowania i wzory dokumentów.

§  2.
Organami właściwymi do:
1)
przyjmowania wniosków o wydanie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz do wydawania dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości,
2)
dokonywania w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości wpisów osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 i art. 3, oraz związanych z tym zmian

- są komendy powiatowe (miejskie, dzielnicowe) Milicji Obywatelskiej, właściwe według miejsca zamieszkania strony.

§  3.
1.
W celu otrzymania dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości strona powinna przedłożyć dokumenty określone w art. 9 ust. 1, a ponadto okazać wydającemu dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości dokumenty określone w art. 9 ust. 2 oraz odpis skrócony aktu urodzenia osoby, która podlega wpisaniu do dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości, jeśli zaś chodzi o osobę znajdującą się pod opieką lub pieczą (art. 2 ust. 1 i art. 3) strony, również dokument stwierdzający sprawowanie tej opieki lub pieczy.
2.
Zaświadczenie stwierdzające rodzaj zajęcia lub źródło utrzymania powinno określać wykonywany zawód, jeżeli strona pracuje zarobkowo. Zaświadczenie to stanowi podstawę wpisu w rubryce "zawód" dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
3.
Wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia.
4.
Składającemu wniosek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, wydaje się poświadczenie złożenia wniosku z oznaczeniem załączonych do wniosku dokumentów. Poświadczenie to podlega zwrotowi przy odbiorze dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
§  4.
Dowód osobisty i tymczasowe zaświadczenie tożsamości można odebrać tylko osobiście.
§  5.
1.
Dowód osobisty stanowi książeczkę o rozmiarach 11,5 cm X 8,5 cm w miękkiej okładce płóciennej koloru ciemnozielonego; dowód ten zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 14 stron barwy szarozielonej.
2.
Wzór dowodu osobistego zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  6.
1.
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości, przewidziane dla osób w wieku od 16 do 18 roku życia (art. 2 ust. 2 i 3), stanowi książeczkę o rozmiarach 10,5 cm X 8 cm w miękkiej okładce płóciennej koloru czerwonego; zaświadczenie to zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 6 stron koloru różowego.
2.
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości, przewidziane dla osób, których tożsamość lub obywatelstwo polskie nie zostały stwierdzone w sposób niewątpliwy (art. 4), stanowi książeczkę o rozmiarach 10,5 cm X 8 cm w miękkiej okładce z kartonu koloru szarego; zaświadczenie to zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 10 stron koloru jasnoszarego.
3.
Wzór tymczasowego zaświadczenia tożsamości, o którym mowa w ust. 1, zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia, wzór zaś tymczasowego zaświadczenia tożsamości, o którym mowa w ust. 2, zawiera załącznik nr 4 do rozporządzenia.

Rozdział  3.

Wpisy w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości.

§  7.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w terminie 7 dni od daty jego otrzymania przedłożyć je za pośrednictwem osoby prowadzącej książkę meldunkową właściwemu organowi ewidencji i kontroli ruchu ludności (gromady, miasta, dzielnicy lub osiedla) w celu dokonania w dowodzie osobistym lub tymczasowym zaświadczeniu tożsamości wpisu o zameldowaniu.
§  8.
W celu dokonania w dowodzie osobistym lub tymczasowym zaświadczeniu tożsamości wpisu zmian dotyczących osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 i art. 3, posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w terminie 14 dni od daty zajścia zmiany zawiadomić o niej właściwy organ Milicji Obywatelskiej (§ 2), przedstawiając jednocześnie dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości wraz z dokumentami stwierdzającymi zaszłą zmianę.
§  9.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w razie zmiany stanu cywilnego na skutek zawarcia małżeństwa, unieważnienia małżeństwa albo ustania małżeństwa przez rozwód lub zgon - przedłożyć właściwemu urzędowi stanu cywilnego w terminie 14 dni od daty zajścia zmiany swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości w celu dokonania w nim wpisu o zaszłej zmianie.
2.
Do dokonania wpisu (ust. 1) właściwy jest urząd stanu cywilnego według miejsca sporządzenia aktu stanu cywilnego lub urząd stanu cywilnego według miejsca zamieszkania strony.
3.
Wpisu (ust. 1) dokonuje się na podstawie aktu stanu cywilnego (jego wypisu), a w razie unieważnienia małżeństwa lub jego ustania przez rozwód również na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, jeśli strona nie posiada aktu stanu cywilnego (wypisu) z odpowiednią adnotacją.
4.
Wpisów o zmianach stanu cywilnego dokonuje się na stronie "Adnotacje" przy użyciu stempli, których wzór zawiera załącznik nr 5 do rozporządzenia.
§  10.
1.
Państwowe i spółdzielcze zakłady pracy oraz organizacje społeczne o znaczeniu ogólnopaństwowym obowiązane są w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości zatrudnionych u nich osób dokonywać wpisów o dacie przyjęcia do pracy i zwolnienia.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych określi, które organizacje społeczne uważa się za organizacje o znaczeniu ogólnopaństwowym w rozumieniu niniejszego rozporządzenia.
3.
Wpisów o przyjęciu do pracy i zwolnieniu dokonuje się na stronie "Adnotacje o zatrudnieniu" przy użyciu stempli, których wzór zawiera załącznik nr 6 do rozporządzenia.
§  11.
Organy Milicji Obywatelskiej, jak również organy, urzędy, zakłady pracy i organizacje określone w art. 11, mogą wzywać posiadaczy dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości do przedkładania tychże w celu dokonania w nich właściwych wpisów.

Rozdział  4.

Wymiana dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości.

§  12.
1.
W celu wymiany dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości (art. 13 ust. 1) należy przedłożyć organowi Milicji Obywatelskiej określonemu w § 2:
1)
dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości podlegające wymianie,
2)
odpowiedni wniosek (§ 3 ust. 3) z poświadczeniem na nim przez osobę prowadzącą książkę meldunkową miejsca pobytu stałego (zamieszkania),
3)
3 fotografie,
4)
dokument stwierdzający zmianę nazwiska lub imienia, jeżeli chodzi o wymianę w razie zmiany nazwiska lub imienia.
2.
Ponadto organ dokonujący wymiany dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości może żądać przedłożenia odpisu skróconego aktu urodzenia lub aktu małżeństwa (art. 9 ust. 1 pkt 2) oraz okazania dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 2.
3.
Ubiegającemu się o wymianę dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości wydaje się poświadczenie złożenia wniosku i załączonych do niego dokumentów; poświadczenie to podlega zwrotowi przy odbiorze nowego dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
§  13.
1.
W razie zmiany nazwiska lub imienia posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest wystąpić o jego wymianę w terminie 14 dni od daty doręczenia mu dokumentu stwierdzającego zmianę.
2.
W razie upływu czasu ważności tymczasowego zaświadczenia tożsamości, jego posiadacz obowiązany jest wystąpić o wymianę tego zaświadczenia najpóźniej pierwszego dnia po upływie czasu jego ważności.
§  14.
Organami właściwymi do uznania, czy dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości podlega wymianie z powodu uszkodzenia w stopniu utrudniającym posługiwanie się nim - są komendy powiatowe (miejskie, dzielnicowe) Milicji Obywatelskiej.

Rozdział  5.

Postępowanie w razie wyjazdu za granicę posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  15.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości otrzymujący paszport bądź dokument podróży na wyjazd za granicę obowiązany jest jednocześnie z jego odbiorem złożyć swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości - na czas pobytu za granicą - organowi, który mu wydaje paszport bądź dokument podróży.
2.
Osoba wskazana w ust. 1 obowiązana jest w ciągu 7 dni od daty powrotu z zagranicy odebrać dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości od organu, który jej wydał paszport bądź dokument podróży.
§  16.
1.
Nie jest wymagane składanie dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości przy wyjazdach za granicę przez:
1)
osoby przekraczające granicę na podstawie paszportu dyplomatycznego, ministerialnego, służbowego lub zbiorowego,
2)
osoby przekraczające granicę na podstawie wkładki paszportowej do dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości,
3)
przekraczających granicę członków załóg statków powietrznych przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze "Lot", członków załóg statków morskich i żeglugi śródlądowej, konduktorów przedsiębiorstwa państwowego Wagony Sypialne i Restauracyjne "Wars" obsługujących międzynarodowe pociągi, członków drużyn kolejowych oraz inne osoby, które w związku z wykonywaną pracą są uprawnione do przekraczania granicy na podstawie innych dokumentów niż paszport,
4)
osoby przekraczające granicę na podstawie konwencji między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną o małym ruchu granicznym, podpisanej w Pradze dnia 4 lipca 1959 r.,
5)
osoby przekraczające granicę na podstawie przepustki turystycznej, upoważniającej do przebywania na obszarze turystycznym Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej,
6)
osoby, które przy uprawianiu turystyki i sportów żeglarskich na statkach sportowych i sportowo-turystycznych przekraczają na podstawie wydanych im zezwoleń polskie wody terytorialne.
2.
Ponadto nie jest wymagane składanie dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości przy wyjazdach za granicę w przypadkach przewidzianych odrębnymi przepisami.

Rozdział  6.

Postępowanie w razie utraty dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  17.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w razie jego utraty w ciągu 24 godzin zawiadomić o tym najbliższy posterunek lub komisariat Milicji Obywatelskiej.
2.
O zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1, wydaje się stronie zaświadczenie.
§  18.
1.
Osoba, która znalazła cudzy dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości, obowiązana jest niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin, złożyć go w najbliższym posterunku lub komisariacie Milicji Obywatelskiej.
2.
Kto odnalazł własny dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości, o którego utracie zawiadomił już Milicję Obywatelską, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin, zawiadomić o tym najbliższy posterunek lub komisariat Milicji Obywatelskiej.
3.
Jednocześnie ze zgłoszeniem odnalezienia własnego dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości strona obowiązana jest złożyć ten dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości, jeżeli w jego miejsce otrzymała już nowy dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości.

Rozdział  7.

Postępowanie w razie utraty obywatelstwa polskiego oraz w razie zgonu posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  19.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w razie utraty obywatelstwa polskiego złożyć swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości w komendzie Milicji Obywatelskiej, w której dopełnia obowiązków wynikających z przepisów o cudzoziemcach.
§  20.
1.
W razie zgonu posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości należy dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości zmarłego przekazać najpóźniej w ciągu 3 dni od daty zgonu właściwemu organowi ewidencji i kontroli ruchu ludności.
2.
Do zwrotu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zmarłego obowiązani są domownicy zmarłego, a w ich braku osoba prowadząca książkę meldunkową. Za domowników zmarłego uważa się małżonka, dzieci zmarłego oraz wszystkie inne osoby, które pozostawały ze zmarłym we wspólnym gospodarstwie.

Rozdział  8.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  21.
Do wymiany dowodów osobistych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o zmianie dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 33, poz. 165), mają odpowiednie zastosowanie przepisy § 12 oraz § 13 ust. 2.
§  22.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie z dnia 20 marca 1952 r. o właściwości władz i trybie postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości (Dz. U. z 1952 r. Nr 13, poz. 82 oraz z 1956 r. Nr 8, poz. 47 i z 1958 r. Nr 70, poz. 346),
2)
rozporządzenie z dnia 15 grudnia 1952 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów dekretu o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 49, poz. 329).
§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1962 r.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1.

WNIOSEK

o wydanie dowodu osobistego - tymczasowego zaświadczenia tożsamości*)

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr 2.

Wzór dowodu osobistego

ZAŁĄCZNIK Nr 3.

Wzór tymczasowego zaświadczenia tożsamości (§ 6 ust. 1)

ZAŁĄCZNIK Nr 4.

Wzór tymczasowego zaświadczenia tożsamości (§ 6 ust. 2)

ZAŁĄCZNIK Nr 5.

WZORY STEMPLI DO DOKONYWANIA W DOWODACH OSOBISTYCH I TYMCZASOWYCH ZAŚWIADCZENIACH TOŻSAMOŚCI WPISÓW O ZMIANACH STANU CYWILNEGO

ZAŁĄCZNIK Nr 6.

WZORY STEMPLI DO DOKONYWANIA W DOWODACH OSOBISTYCH I TYMCZASOWYCH ZAŚWIADCZENIACH TOŻSAMOŚCI O PRZYJĘCIU DO PRACY I ZWOLNIENIU

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1962.16.70

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Właściwość organów i tryb postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz wzory tych dokumentów.
Data aktu: 19/02/1962
Data ogłoszenia: 14/03/1962
Data wejścia w życie: 01/01/1962, 14/03/1962