Zasady i tryb rozliczania się w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości rolnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 31 stycznia 1961 r.
w sprawie zasad i trybu rozliczania się w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości rolnych.

Na podstawie art. 47a ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17, poz. 70 i z 1961 r. Nr 5, poz. 32) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie dotyczy nieruchomości rolnych wywłaszczonych od indywidualnych właścicieli po dniu 9 maja 1945 r. w trybie i na zasadach przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17, poz. 70 i z 1961 r. Nr 5, poz. 32) i będących w zarządzie jednostek państwowych, a zbędnych dla tych jednostek.
§  2.
1.
Nieruchomości rolne, co do których prezydium wojewódzkiej rady narodowej w porozumieniu z właściwą jednostką zarządzającą tymi nieruchomościami ustali, że są zbędne dla tej jednostki, mogą być zwrócone byłym właścicielom bądź prawnym ich następcom na następujących warunkach:
1)
byli właściciele przyjmą nieruchomości w takim stanie, w jakim się obecnie znajdują, oraz zrzekną się wszystkich pretensji z tytułu dokonania przez organy zarządzające dotychczas nieruchomością jakichkolwiek zmian w stanie fizycznym nieruchomości, jak również z tytułu pozbawienia korzystania z nieruchomości w okresie od dnia jej zajęcia do dnia przywrócenia własności,
2)
zwrócą odszkodowanie, które otrzymali w gotówce bądź w formie nieruchomości zamiennych,
3)
w razie poczynienia przez organy zarządzające dotychczas nieruchomością nakładów o charakterze inwestycyjnym, które przysporzyły byłym właścicielom wartości nieruchomości, byli właściciele zwrócą wartość poczynionych nakładów, jednakże tylko do wysokości wzrostu wartości nieruchomości w dniu ich oddania byłym właścicielom.
2.
Zwrotowi na rzecz Państwa podlegają również sumy, które z przyznanego byłemu właścicielowi nieruchomości odszkodowania pieniężnego zostały potrącone na spłatę jego zobowiązań względem Państwa lub wypłacone innym wierzycielom.
3.
W przypadku częściowego zmniejszenia się wartości wywłaszczonej nieruchomości w okresie użytkowania jej przez organ zarządzający - kwota odszkodowania podlegająca zwrotowi na rzecz Państwa ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.
§  3.
1.
Za nakłady o charakterze inwestycyjnym (§ 2 ust. 1 pkt 1-3) należy uważać nakłady na budowę, odbudowę, rozbudowę tak budynków mieszkalnych, jak i przemysłowych oraz gospodarczych.
2.
Nakłady na remonty drobne i kapitalne, nakłady na adaptację, jak przebudowa pomieszczeń mieszkalnych na użytkowe, przebudowa wnętrz pomieszczenia itp., nakłady na inwestycje, które nie przysporzyły byłym właścicielom wartości nieruchomości, nie będą zaliczane do nakładów podlegających zwrotowi przez byłego właściciela nieruchomości.
§  4.
1.
Spłata należności z tytułu pobranego odszkodowania i z tytułu kosztów nakładów może być rozłożona na raty, z tym że okres spłaty nie powinien być dłuższy niż 10 lat. Należność Państwa z tego tytułu powinna być zabezpieczona hipotecznie.
2.
Czuwanie nad spłatą i ewentualnym przymusowym ściągnięciem rat kredytowych należności należy do jednostek, na rzecz których należności te wpływają.
§  5.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrami Finansów i Rolnictwa.
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1961.5.34

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb rozliczania się w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości rolnych.
Data aktu: 31/01/1961
Data ogłoszenia: 09/02/1961
Data wejścia w życie: 09/02/1961