Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i świadczeń z ubezpieczeń społecznych dla pracowników zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego.

ROZPORZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO KOMITETU PRACY I PŁAC
z dnia 18 maja 1961 r.
w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i świadczeń z ubezpieczeń społecznych dla pracowników zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego.

Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 51, poz. 396 z późniejszymi zmianami) oraz art. 10 ust. 5 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Miesięczne zarobki pracowników zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego, stanowiące najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, określa się w formie ryczałtów. Wysokość ryczałtów zawiera tabela stanowiąca załącznik do rozporządzenia.
2.
Jeżeli miesięczny zarobek pracownika jest wyższy od odpowiedniego ryczałtu określonego w tabeli, podstawę wymiaru składek stanowi rzeczywisty zarobek.
3.
Za pracownika zatrudnionego tylko przez część miesiąca wskutek podjęcia lub zaprzestania pracy w ciągu miesiąca albo wskutek pobierania zasiłku z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa podstawę wymiaru składek stanowi zarobek obliczony za dni pracy w danym miesiącu, z tym że za zarobek dzienny przyjmuje się 1/25 część odpowiedniego ryczałtu określonego w tabeli, a przy osiąganiu zarobków wyższych od ryczałtu podstawę wymiaru składek stanowi zarobek rzeczywisty za dni przepracowane.
§  2.
Najniższą podstawę wymiaru zasiłków z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa oraz rent dla pracowników zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego stanowią zarobki określone w tabeli.
§  3.
1.
Rzeczywiste zarobki wyższe od odpowiednich ryczałtów określonych w tabeli stanowią podstawę wymiaru świadczeń pieniężnych, jeżeli zarobki takie były zgłaszane bieżąco dla wymiaru składek przez okres co najmniej:
1)
ostatnich 3 miesięcy zatrudnienia przed wystąpieniem o zasiłek chorobowy,
2)
8 miesięcy w okresie ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia przed powstaniem prawa do zasiłku połogowego oraz
3)
24 miesięcy w okresie 36 miesięcy zatrudnienia, z którego zarobki przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru renty dla wniosków o przyznanie, przeliczenie lub zamianę renty.
2.
Jeżeli w okresach zatrudnienia, o których mowa w ust. 1, pracownik był zatrudniony również w uspołecznionych zakładach pracy, to zarobki osiągane w tych zakładach traktuje się tak, jak zarobki zgłaszane bieżąco dla wymiaru składek w myśl. ust. 1.
3.
Zarobki, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się do podstawy wymiaru świadczeń pieniężnych mimo niespełnienia warunków określonych w tym przepisie, w razie wystąpienia:
1)
o zasiłek chorobowy, jeżeli niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby ostrej albo ostrej choroby zakaźnej,
2)
o rentę inwalidzką i rodzinną, jeżeli inwalidztwo lub śmierć pracownika jest następstwem wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, oraz
3)
o zasiłek pogrzebowy.
§  4.
Za okresy zatrudnienia wykonywanego w zakładach rzemiosła indywidualnego przed wejściem w życie rozporządzenia podstawę wymiaru składek i świadczeń stanowią zarobki ustalone do wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne według dotychczasowych przepisów.
§  5.
1. 1
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego:
1)
osób zaliczonych przez komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia do jednej z grup inwalidów,
2)
osób uprawnionych do renty starczej lub do renty za wysługę lat,
3)
uczniów odbywających naukę zawodu oraz
4)
pracowników umysłowych
2.
Do zarobków pracowników objętych rozporządzeniem nie stosuje się przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 1959 r. w sprawie wysokości zarobku stanowiącego najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz świadczeń z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 17, poz. 96).
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1961 r.

ZAŁĄCZNIK 2

TABELA ZAROBKÓW STANOWIĄCYCH NAJNIŻSZĄ PODSTAWĘ WYMIARU SKŁADEK I ŚWIADCZEŃ DLA PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH W ZAKŁADACH RZEMIOSŁA INDYWIDUALNEGO

Rzemiosła Najniższa podstawa wymiaru składek i świadczeń dla zatrudnionego:
mistrza oraz czeladnika po

6-letniej praktyce

czeladnika o praktyce do 6 lat oraz innego pracownika wykwalifikowanego pracownika nie mającego kwalifikacji
w miastach i osiedlach o liczbie mieszkańców:
do 5.000 oraz w gromadach powyżej 5.000 do 5.000 oraz w gromadach powyżej 5.000 do 5.000 oraz w gromadach powyżej 5.000
1. metalowe 2.200 2.400 1.450 1.600 900 1.000
2. mineralne 2.500 2.800 1.700 1.900 1.000 1.100
3. drzewne 1.600 1.800 1.200 1.300 800 900
4. skórzane 1.450 1.600 1.200 1.300 800 900
5. odzieżowe i

włókiennicze

1.450 1.600 1.100 1.200 750 850
6. spożywcze 1.600 1.800 1.300 1.400 750 850
7. pozostałe

przemysłowe

1.600 1.800 1.300 1.400 800 900
8. budowlane 2.500 2.800 1.700 1.900 1.000 1.100
9. różne 1.450 1.600 1.100 1.200 750 850
1 § 5 ust. 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 20 września 1962 r. (Dz.U.62.53.267) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 września 1962 r.
2 Załącznik zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 1964 r. (Dz.U.64.21.144) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 lipca 1964 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1961.26.128

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i świadczeń z ubezpieczeń społecznych dla pracowników zatrudnionych w zakładach rzemiosła indywidualnego.
Data aktu: 18/05/1961
Data ogłoszenia: 30/05/1961
Data wejścia w życie: 01/06/1961