Legitymacje ubezpieczeniowe.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 6 października 1959 r.
w sprawie legitymacji ubezpieczeniowych.

Na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o zwalczaniu nadużyć w zakresie wykorzystywania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 35, poz. 154) oraz art. 70 ust. 2 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) zarządza się, co następuje:
§  1.
1. 1
Legitymacje ubezpieczeniowe dla pracowników są jedynymi dokumentami uprawniającymi do uzyskiwania świadczeń wchodzących w zakres pomocy leczniczej, ustalonych w przepisach o ubezpieczeniu na wypadek choroby i macierzyństwa, oraz do uzyskiwania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy. Legitymacje te służą również do rejestracji okresów zatrudnienia i zarobków oraz do dokonywania wpisu o sposobie rozwiązania stosunku pracy.
2.
Legitymacje ubezpieczeniowe dla członków rodziny pracownika są jedynymi dokumentami uprawniającymi do uzyskiwania świadczeń wchodzących w zakres pomocy leczniczej, ustalonych w przepisach o ubezpieczeniu na wypadek choroby i macierzyństwa.
§  2.
1.
Pracownikom zatrudnionym w uspołecznionych zakładach pracy, wypłacających zasiłki z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, oraz członkom rodzin tych pracowników legitymacje ubezpieczeniowe wydają zakłady pracy.
2.
Pracownikom zatrudnionym w zakładach pracy, nie wymienionych w ust. 1, jak również członkom rodzin tych pracowników legitymacje ubezpieczeniowe wydają właściwe terenowo zarządy ubezpieczeń społecznych.
§  3.
1.
Zakłady pracy określone w § 2 ust. 1 są obowiązane:
1)
przestrzegać, aby pracownicy i członkowie ich rodzin posiadali legitymacje ubezpieczeniowe,
2)
wydawać legitymacje ubezpieczeniowe pracownikom i członkom ich rodzin w terminie nie dłuższym niż 2 tygodnie po przyjęciu pracownika do pracy,
3) 2
żądać przy przyjmowaniu do pracy okazania przez pracownika legitymacji ubezpieczeniowej,
3a) 3
dokonywać wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej o sposobie rozwiązania stosunku pracy.
4)
dokonywać wpisów do legitymacji ubezpieczeniowych w sposób i w terminach wskazanych w instrukcji Centralnej Rady Związków Zawodowych.
2.
Zakłady pracy określone w § 2 ust. 2 są obowiązane:
1)
dopilnować, aby pracownicy i członkowie ich rodzin posiadali legitymacje ubezpieczeniowe,
2)
pomagać pracownikom w uzyskaniu legitymacji ubezpieczeniowych we właściwych terenowo zarządach ubezpieczeń społecznych,
2a) 4
dokonywać wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej o sposobie rozwiązania stosunku pracy,
3)
dokonywać wpisów do legitymacji ubezpieczeniowych w sposób i w terminach wskazanych w instrukcji Centralnej Rady Związków Zawodowych.
3.
Zakłady pracy obowiązane są uzupełniać lub prostować wpisy do legitymacji ubezpieczeniowych zgodnie z prawomocnym orzeczeniem zarządu ubezpieczeń społecznych lub instancji odwoławczej.
§  4. 5
1.
Zakłady społeczne służby zdrowia oraz organy określone w § 6 pkt 4 są obowiązane dokonywać w legitymacjach ubezpieczeniowych odpowiednich wpisów zgodnie z instrukcją Centralnej Rady Związków Zawodowych.
2.
Wpis, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3a oraz ust. 2 pkt 2a, powinien informować, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło:
1)
na podstawie porozumienia stron lub
2)
bez wypowiedzenia i z jakiej przyczyny albo
3)
za wypowiedzeniem i przez którą ze stron stosunku pracy bądź
4)
wskutek porzucenia pracy przez pracownika, czy też z innych przyczyn powodujących wygaśnięcie stosunku pracy.
3.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych może określić szczegółowe zasady dokonywania wpisów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3a oraz ust. 2 pkt 2a.
§  5. 6
Zakład pracy wydaje legitymację ubezpieczeniową podejmującemu zatrudnienie pracownikowi, który legitymacji nie posiada, po złożeniu przez niego odpowiedniego wniosku.
§  6.
Pracownik obowiązany jest:
1)
dostarczyć zakładowi pracy lub właściwemu terenowo zarządowi ubezpieczeń społecznych fotografię i dokumenty, przewidziane w instrukcji Centralnej Rady Związków Zawodowych, niezbędne do wystawienia legitymacji ubezpieczeniowej,
2)
przedstawiać legitymację ubezpieczeniową zakładowi społecznemu służby zdrowia w celu uzyskania pomocy leczniczej i zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy,
3)
przedstawiać legitymację ubezpieczeniową zakładowi pracy dla dokonywania wpisów,
4)
przedstawiać legitymację ubezpieczeniową właściwemu terenowo zarządowi ubezpieczeń społecznych lub jego organowi kontrolnemu, właściwemu do spraw zatrudnienia i spraw socjalnych organowi prezydium rady narodowej, komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz komisji protezowej.
§  7.
Kontrolę wystawiania i wydawania legitymacji ubezpieczeniowych dla pracowników i członków ich rodzin oraz dokonywania wpisów przez zakłady pracy przeprowadzają właściwe terenowo zarządy ubezpieczeń społecznych.
§  8.
1.
Druki legitymacji ubezpieczeniowych dla pracowników i członków ich rodzin otrzymują zakłady pracy wymienione w § 2 ust. 1 z właściwych terenowo zarządów ubezpieczeń społecznych po uprzednim przekazaniu im należności za druki legitymacji dla pracowników.
2.
Pracownik otrzymuje legitymację ubezpieczeniową po uiszczeniu opłaty w wysokości kosztów legitymacji.
3.
Członkowie rodziny pracownika otrzymują legitymacje ubezpieczeniowe bezpłatnie.
4.
W razie zagubienia lub zniszczenia legitymacji ubezpieczeniowej przez pracownika pracownik uiszcza opłatę za nową legitymację w podwójnej wysokości.
§  9.
Organy i zakłady pracy, o których mowa w § 6, obowiązane są zapewnić poufność danych wynikających z wpisów w legitymacjach ubezpieczeniowych dotyczących udzielonych świadczeń leczniczych.
§  10.
1.
Druki legitymacji ubezpieczeniowych są drukami ścisłego zarachowania.
2.
Zakłady pracy i zarządy ubezpieczeń społecznych są obowiązane do właściwego przechowywania druków legitymacji ubezpieczeniowych i prowadzenia ewidencji wydanych legitymacji ubezpieczeniowych w sposób i na zasadach określonych instrukcją Centralnej Rady Związków Zawodowych.
§  11.
1.
Dotychczasowe legitymacje ubezpieczeniowe zachowują swą ważność jako dowody do uzyskania przez pracowników pomocy leczniczej oraz zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy do następujących terminów:
a)
na obszarze m. st. Warszawy oraz województw katowickiego i warszawskiego - do dnia 31 grudnia 1959 r.,
b)
na obszarze województw: gdańskiego, krakowskiego i m. Krakowa, łódzkiego i m. Łodzi, poznańskiego i m. Poznania - do dnia 31 marca 1960 r.,
c)
na obszarze województw: białostockiego, bydgoskiego, kieleckiego, koszalińskiego, lubelskiego, olsztyńskiego, opolskiego, rzeszowskiego, szczecińskiego, wrocławskiego i m. Wrocławia oraz zielonogórskiego - do dnia 30 czerwca 1960 r.
2.
W terminach wskazanych w ust. 1 zakłady pracy oraz zarządy ubezpieczeń społecznych określone w § 2 są obowiązane wydać pracownikom legitymacje ubezpieczeniowe przewidziane w rozporządzeniu.
3.
Dotychczasowe legitymacje ubezpieczeniowe są nadal dowodami uprawniającymi członków rodziny pracownika do uzyskania pomocy leczniczej.
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 maja 1973 r. (Dz.U.73.19.111) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 maja 1973 r.
2 § 3 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1962 r. (Dz.U.62.6.24) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 stycznia 1962 r.
3 § 3 ust. 1 pkt 3a dodany przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 maja 1973 r. (Dz.U.73.19.111) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 maja 1973 r.
4 § 3 ust. 2 pkt 2a dodany przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 11 maja 1973 r. (Dz.U.73.19.111) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 maja 1973 r.
5 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 11 maja 1973 r. (Dz.U.73.19.111) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 maja 1973 r.
6 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1962 r. (Dz.U.62.6.24) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 29 stycznia 1962 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.56.338

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Legitymacje ubezpieczeniowe.
Data aktu: 06/10/1959
Data ogłoszenia: 19/10/1959
Data wejścia w życie: 19/10/1959