Zasady gospodarki kasowej jednostek gospodarki uspołecznionej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 13 sierpnia 1958 r.
w sprawie zasad gospodarki kasowej jednostek gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o rozliczeniach pieniężnych jednostek gospodarki uspołecznionej (Dz. U. Nr 44, poz. 215) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mogą dokonywać wypłat gotówkowych jedynie ze środków podjętych z rachunku bankowego, z wyjątkiem przypadków określonych w § 2.
2.
Przy podejmowaniu gotówki z banku (ust. 1) jednostka gospodarki uspołecznionej obowiązana jest określić jej przeznaczenie.
3.
Podjęta z banku gotówka może być użyta jedynie na cele określone przy jej podejmowaniu (ust. 2).
§  2.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mogą pokrywać z własnych wpływów gotówkowych następujące wydatki:
1)
drobne wydatki, których wysokość dla jednorazowych transakcji nie przekracza 1.500 zł,
2)
wynagrodzenie za doraźne usługi świadczone przez osoby fizyczne, wypłaty z tytułu płac nie podjętych w terminie i zwróconych do banku,
3)
wypłaty jednostek handlu detalicznego na rzecz nabywców z tytułu zwrotu lub wad reklamowanych towarów,
4)
wypłaty komitentom przez sklepy komisowe,
5)
wypłaty wygranych loterii pieniężnych i gier liczbowych.
2.
Oddział banku może wyrazić zgodę na dokonywanie z własnych wpływów gotówkowych wydatków nie wymienionych w ust. 1.
§  3.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mogą pozostawić na koniec dnia w kasie własnej (głównej, w kasach podręcznych, w kasach jednostek niesamodzielnych) gotówkę przeznaczoną na cele wymienione w § 2 (pogotowie kasowe).
2.
Pozostałość gotówki w kasie (ust. 1) nie może przekraczać zł 3.000.
3.
Oddział banku może ustalić dla poszczególnych jednostek gospodarki uspołecznionej - w porozumieniu z nimi - górną granicę pozostałości kasowej w kwocie wyższej lub niższej niż określona w ust. 2.
4.
Górna granica pozostałości kasowej może być przekraczana o sumy podjęte z rachunku bankowego na określone potrzeby.
5.
Kwoty podjęte z banku na określone potrzeby nie mogą być przechowywane w kasie przez okres dłuższy niż 3 dni, a za zgodą oddziału banku - nie dłuższy niż 10 dni.
6.
Nadwyżki przekraczające o 100 zł lub więcej dopuszczalną wysokość pozostałości kasowej powinny być odprowadzane do banku najpóźniej w dniu następnym po powstaniu nadwyżki.
7.
Oddział banku może ustalić inne terminy odprowadzania nadwyżek.
§  4.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej obowiązane są składać w banku sprawozdania z obrotów gotówkowych w zakresie i terminach ustalonych przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
2.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może zwolnić poszczególne jednostki gospodarki uspołecznionej lub kategorie tych jednostek od obowiązku składania sprawozdań, o których mowa w ust. 1.
§  5.
W stosunku do jednostek gospodarki uspołecznionej, naruszających przepisy niniejszego rozporządzenia, banki mogą:
1)
ograniczyć lub zakazać wykorzystywania własnych wpływów gotówkowych na wypłaty gotówkowe,
2)
odmówić wypłaty środków na uzupełnienie pozostałości kasowej.
§  6.
1.
Przepisy rozporządzenia odnoszą się również do organizacji zawodowych i społecznych.
2.
Przepisy rozporządzenia nie dotyczą jednostek i zakładów budżetowych oraz placówek pocztowych i pocztowo-telekomunikacyjnych w zakresie działalności usługowej.
3.
W okresie do 30 czerwca 1959 r. rolnicze spółdzielnie produkcyjne są zwolnione od stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 18 sierpnia 1958 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.54.263

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady gospodarki kasowej jednostek gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 13/08/1958
Data ogłoszenia: 08/09/1958
Data wejścia w życie: 18/08/1958